Whalesbook
DGCA कडून एअर इंडियावर कारवाई, व्हँकुव्हर मार्गावर चुकीचे विमान
नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) एअर इंडियाला व्हँकुव्हर मार्गावरील एका गंभीर चुकीमुळे तातडीने सुधारात्मक उपाययोजना करण्यास सांगितले आहे. ही चूक म्हणजे कंपनीने १९ मार्च रोजी दिल्ली-व्हँकुव्हर या आंतरराष्ट्रीय मार्गावर बोईंग ७७७-३०० ईआर (Boeing 777-300 ER) ऐवजी बोईंग ७७७-२०० एलआर (Boeing 777-200 LR) हे मंजूर नसलेले विमान वापरले. हे विमान तब्बल ७ तासांहून अधिक काळ उड्डाण केल्यानंतर दिल्लीत परतले. DGCA ने या प्रकरणी सविस्तर अहवाल मागवला असून एका संबंधित अधिकाऱ्यावर शिस्तभंगाची कारवाई केली आहे.
विमानांच्या प्रकारातील तफावत आणि त्याचे महत्त्व
या प्रकरणात वापरण्यात आलेले बोईंग ७७७-३०० ईआर हे विमान अधिक प्रवासी आणि कार्गो क्षमतेमुळे लांब पल्ल्याच्या मार्गांसाठी अधिक योग्य मानले जाते. याउलट, बोईंग ७७७-२०० एलआर हे 'अति-लांब पल्ल्याच्या' (ultra-long-haul) उड्डाणांसाठी डिझाइन केलेले असले तरी, त्याचा व्यावसायिक प्रवासी सेवेतील वापर मर्यादित आहे. DGCA चे नियम स्पष्टपणे सांगतात की, विमान कंपन्यांनी त्यांच्या एअर ऑपरेटर परमिट (AOP) नुसार आणि विशिष्ट मार्गांसाठी मंजूर असलेल्या विमानांचाच वापर करणे बंधनकारक आहे. एअर इंडियाकडून झालेली ही चूक त्यांच्या अंतर्गत प्रक्रियेतील गांभीर्य दर्शवते.
कामकाजातील चुकांची मालिका आणि वाढती नियामक तपासणी
व्हँकुव्हरमधील ही घटना एअर इंडियासाठी नवीन नाही. गेल्या काही महिन्यांपासून DGCA ने कंपनीला अनेकदा सुरक्षेतील गंभीर त्रुटींबाबत नोटीस बजावली आहे. यामध्ये केबिन क्रूची नियुक्ती, पायलट्सचे अपुरे प्रशिक्षण, विश्रांतीचे नियम आणि ऑपरेशनल देखरेख यासारख्या समस्यांचा समावेश आहे. इतकेच नाही, तर फेब्रुवारी 2026 मध्ये, एअर इंडियाला एअरवर्थिनेस रिव्ह्यू सर्टिफिकेट (ARC) कालबाह्य (expired) असताना अनेक विमानांचे उड्डाण केल्याबद्दल तब्बल ₹1 कोटी (सुमारे $110,350) दंड भरावा लागला होता. ऑडिटमध्ये आपत्कालीन स्लाईड तपासणीत निष्काळजीपणासारख्या गंभीर त्रुटीही समोर आल्या होत्या.
परिवर्तन योजना आणि आव्हाने
जानेवारी २०२२ मध्ये टाटा समूहाने (Tata Group) एअर इंडियाची मालकी घेतल्यानंतर, कंपनी एका मोठ्या ५ वर्षांच्या परिवर्तन योजनेवर ('Vihaan.AI') काम करत आहे. यात नवीन विमानांचे मोठे ऑर्डर्स (orders) आणि सेवा सुधारण्यावर भर दिला जात आहे. तथापि, जागतिक पुरवठा साखळीतील (supply chain) व्यत्ययांमुळे विमानांच्या वितरणात विलंब होत आहे, ज्यामुळे आधुनिकीकरणाच्या योजनांवर परिणाम होत आहे. याशिवाय, पाकिस्तानच्या हवाई हद्दी बंद असल्याने (Pakistani airspace closure) उड्डाणांचे मार्ग वाढले आहेत, परिणामी खर्चही वाढत आहे. कंपनी पुढील ३-४ वर्षांत नफा मिळवण्याचे ध्येय ठेवत असली तरी, अशा वारंवार होणाऱ्या ऑपरेशनल चुकांमुळे त्यांच्या विश्वासार्हतेवर आणि परिवर्तन योजनेच्या यशस्वीतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होत आहे.