Whalesbook
नेतृत्वात बदल आणि मोठे आर्थिक आव्हान
एअर इंडियामध्ये नेतृत्वात मोठे बदल अपेक्षित आहेत. सीईओ कॅम्पेनबेल विल्सन २०२६ मध्ये पद सोडण्याची शक्यता आहे. हा निर्णय अशा वेळी येत आहे जेव्हा कंपनी जागतिक विमान वाहतूक बाजारात (global aviation market) मोठे आर्थिक आणि कार्यान्वयन (operational) अडथळे पार करत आहे.
नवीन सीईओसमोर मोठे आव्हान
टाटा सन्स (Tata Sons) एअर इंडियाचे नवे सीईओ शोधण्याच्या अंतिम टप्प्यात आहे. विल्सन यांनी जुलै २०२२ मध्ये एअर इंडियाच्या खाजगीकरणानंतर (privatization) पदभार स्वीकारला होता. त्यांच्या जागी निपुण अग्रवाल (Nipun Aggarwal), जे एअर इंडिया एक्सप्रेसचे (Air India Express) अध्यक्ष आणि मुख्य व्यावसायिक अधिकारी (Chief Commercial Officer) आहेत, हे संभाव्य उमेदवार आहेत. विल्सन आता गंभीर आर्थिक अडचणींचा सामना करणाऱ्या कंपनीचा ताबा देणार आहेत. FY26 मध्ये एअर इंडियाला ₹20,000 कोटींपेक्षा जास्त तोटा अपेक्षित आहे, जो सुरुवातीच्या अंदाजापेक्षा खूप जास्त आहे.
संपूर्ण उद्योगावर तोट्याचे सावट
केवळ एअर इंडियाच नाही, तर संपूर्ण भारतीय विमान वाहतूक क्षेत्र (Indian Aviation Sector) FY26 मध्ये ₹17,000 ते ₹18,000 कोटींच्या एकत्रित तोट्यात जाण्याची शक्यता आहे, असा अंदाज ICRA ने वर्तवला आहे. पश्चिम आशियातील (West Asia) भू-राजकीय तणावामुळे (geopolitical tensions) एव्हिएशन टर्बाइन फ्युएल (ATF) च्या किमतीत 18.2% ची वाढ झाली आहे. यामुळे कंपन्यांचा खर्च वाढला आहे. तसेच, जागतिक संघर्षामुळे (global conflicts) हवाई मार्गांमध्ये (flight routes) व्यत्यय येत आहे. यामुळे एअर इंडियासारख्या कंपन्यांना युरोप आणि उत्तर अमेरिकेसारख्या ठिकाणी जाताना लांबचे आणि महागडे मार्ग वापरावे लागत आहेत. या मार्गांमुळे इंधन आणि क्रूचा खर्च वाढतो, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे (international flights) फायदेशीर ठरवणे कठीण झाले आहे.
एअर इंडियाची वाढती कर्जे आणि समस्या
टाटा सन्सने एअर इंडिया ताब्यात घेतल्यानंतर कंपनी सातत्याने तोट्यात आहे. FY26 साठी अपेक्षित ₹20,000 कोटींहून अधिक तोटा, हा FY25 मधील ₹10,864 कोटींच्या मोठ्या तोट्यानंतरचा आकडा आहे. कंपनीला पुन्हा फायद्यात आणण्याचे प्रयत्न अजून तरी यशस्वी झालेले नाहीत. यासोबतच, जून २०२५ मध्ये अहमदाबादमध्ये (Ahmedabad) झालेल्या एका घातक अपघातानंतर (fatal crash) कंपनीला नियामकांकडून (regulators) क्रू थकवा (crew fatigue) आणि प्रशिक्षणासारख्या (training) समस्यांवर लक्ष देण्याच्या सूचना मिळाल्या आहेत. या सर्व समस्या, वाढता खर्च आणि लांबचे मार्ग यामुळे कंपनीसमोर मोठे कार्यान्वयन आव्हान उभे आहे.
टाटाचे ध्येय किती दूर?
या सर्व मोठ्या आर्थिक आणि कार्यान्वयन अडचणी असूनही, टाटा ग्रुप (Tata Group) एअर इंडियाला दीर्घकालीन (long-term) फायद्यात आणण्यासाठी वचनबद्ध आहे. यासाठी त्यांनी नवीन विमानांच्या खरेदीत (fleet upgrades) आणि पुनर्रचनेसाठी (restructuring) गुंतवणूक केली आहे. मात्र, सध्याच्या तोट्याचा आकडा आणि बाह्य दबाव पाहता, कंपनीने पाच वर्षांच्या आत ब्रेक-इव्हन (break-even) गाठण्याचे जे ध्येय ठेवले होते, ते आता दूर असल्याचे दिसत आहे. नव्या सीईओसमोर या जुन्या समस्या सोडवून अत्यंत स्पर्धात्मक आणि अस्थिर बाजारात (volatile market) नफा मिळवण्याचा मोठा मार्ग आहे.