अहमदाबादमध्ये मागील वर्षी झालेल्या Air India Boeing 787 च्या भीषण अपघाताच्या तपासाला नवी दिशा मिळाली आहे. अपघातात **260** लोकांचा मृत्यू झाला होता. आता विमान अपघात तपास एजन्सी (AAIB) अपघातातील वैमानिकांच्या मानसिक स्थितीचा तपास करत आहे. या प्रकरणाची सुनावणी सध्या सुप्रीम कोर्टात सुरू आहे.
वैमानिकांच्या मानसिकतेचा 'सायकोलॉजिकल ऑटोप्सी'ने तपास
विमान अपघात तपास एजन्सी (AAIB) आता मृत वैमानिकांच्या 'सायकोलॉजिकल ऑटोप्सी' (Psychological Autopsy) द्वारे त्यांच्या मानसिक स्थितीचा शोध घेत आहे. या तपास प्रक्रियेत वैमानिकांचे वर्तन, वैद्यकीय इतिहास आणि अपघातापूर्वीचे संभाषण यांचा अभ्यास केला जाईल. AAIB ने सुप्रीम कोर्टात एक प्रतिज्ञापत्र दाखल करून या पद्धतीचा वापर करत असल्याची पुष्टी केली आहे.
अपघाताचे कारण: मानवी चूक की काहीतरी वेगळे?
मागील वर्षी 12 जून रोजी झालेल्या या दुर्घटनेनंतर आलेल्या प्राथमिक अहवालांनुसार, मानवी हस्तक्षेपामुळे अपघात झाल्याचे संकेत होते. अहवालात नमूद केले आहे की, विमान हवेत झेपावल्यानंतर काही क्षणातच दोन्ही इंजिनचे फ्युएल कंट्रोल स्विच 'कट ऑफ' (Cut Off) स्थितीत आणले गेले, ज्यामुळे विमानाची शक्ती पूर्णपणे संपुष्टात आली.
बोईंग 787 ड्रीमलायनर सारखी आधुनिक विमाने अनेक सुरक्षा फीचर्ससह येतात, ज्यामुळे इंजिन अपघातवश बंद पडणे जवळजवळ अशक्य आहे. त्यामुळे, अपघाताचे कारण हे केवळ मानवी चूक होती की यामागे काही वेगळे कारण होते, याचा शोध घेणे महत्त्वाचे ठरले आहे.
कोर्टातील हस्तक्षेप आणि वैमानिकांचे म्हणणे
या प्रकरणाची चौकशी व्हावी यासाठी फेडरेशन ऑफ इंडियन पायलट्स (FIP) आणि कॅप्टन सुमित सभरवाल यांच्या कुटुंबियांनी सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली आहे. ते या अपघाताची स्वतंत्र न्यायिक चौकशीची मागणी करत आहेत.
पुढील तपास आणि अंतिम अहवाल
AAIB या तपासाच्या अंतिम टप्प्यात आहे आणि पुढील सहा आठवड्यात तपास पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. ऑक्टोबरमध्ये या प्रकरणाचा एक मसुदा अहवाल (Draft Report) सादर केला जाईल. सध्या अधिकारी वैमानिकांच्या कुटुंबियांशी बोलून आणि मे महिन्यात विमानांच्या इंजिन मॉनिटरिंग युनिट (EMU) मधून मिळालेला डेटा तपासून पुढील निष्कर्ष काढत आहेत. या अहवालावरच अपघाताचे नेमके कारण अवलंबून असेल आणि भविष्यातील विमान सुरक्षा नियमावलीतही बदल सुचवले जाऊ शकतात.