एअर इंडियाच्या अहमदाबाद येथे जून 2025 मध्ये झालेल्या Boeing Dreamliner दुर्घटनेचे प्राथमिक कारण वैमानिकांची चूक असल्याचे निष्पन्न झाले आहे. अंतिम अहवालात स्पष्ट झाले आहे की, उड्डाणानंतर लगेचच इंधन कटऑफ स्विच (Fuel Cutoff Switches) चुकून ॲक्टिव्हेट झाल्यामुळे इंजिन बंद पडले, ज्यामुळे ही दुर्दैवी घटना घडली.
विमान अपघाताचे तांत्रिक विश्लेषण
12 जून 2025 रोजी अहमदाबादहून दिल्लीसाठी निघालेल्या एअर इंडियाच्या AI423 विमानाला उड्डाणानंतर लगेचच अपघात झाला होता. या Boeing Dreamliner (VT-ANB) विमानाने सकाळी 08:08:39 GMT वाजता उड्डाण घेतले. तपासानुसार, उड्डाण घेतल्यानंतर काही क्षणातच वैमानिकांनी अपघाताने इंजिन 1 आणि इंजिन 2 चे फ्युएल कटऑफ स्विचेस 'CUTOFF' स्थितीवर आणले.
कॉकपिटमधील गोंधळ आणि अपघाताची मालिका
कॉकपिट व्हॉईस रेकॉर्डर (CVR) आणि फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर (FDR) च्या विश्लेषणात असे दिसून आले की, वैमानिकांमध्ये या कृतीवरून गोंधळ उडाला होता. एका वैमानिकाने दुसऱ्याला विचारले की हे का केले, तर दुसऱ्याने जबाबदारी नाकारली.
इंधन पुरवठा थांबल्याने विमानाने वेगाने उंची गमावण्यास सुरुवात केली. जरी वैमानिकांनी 08:08:52 ते 08:08:56 GMT दरम्यान स्विचेस परत 'RUN' स्थितीत आणण्याचा प्रयत्न केला, तरी तोपर्यंत खूप उशीर झाला होता. इंजिन 1 सुरू होण्याचे संकेत दिसत होते, पण इंजिन 2 वेळेत पुन्हा सुरू होऊ शकले नाही. सकाळी 08:08:47 GMT पर्यंत दोन्ही इंजिन मिनिमम आयडल स्पीडच्या खाली गेले होते, ज्यामुळे विमानाचा थ्रस्ट पूर्णपणे संपला.
सकाळी 08:09:05 GMT वाजता विमानाने आपत्कालीन सिग्नल (Distress Call) पाठवला, त्यानंतर लगेचच फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर काम करणे बंद झाले.
मानवी चुकांचा परिणाम
या निष्कर्षांनुसार, कॉकपिटमधील मानवी चूक हे इंजिन बंद पडण्याचे मुख्य कारण ठरले. या घटनेमुळे एव्हिएशन इंडस्ट्री आणि एअर इंडियाच्या गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता कॉकपिट सुरक्षा नियम आणि कर्मचाऱ्यांच्या प्रशिक्षणावर आले आहे, जेणेकरून भविष्यात अशा घटना टाळता येतील. नियामकीय सुरक्षा आवश्यकता आणि Boeing Dreamliner चालवणाऱ्या कंपन्यांसाठी प्रशिक्षण मानकांवर याचा काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.