टेक्सटाईल शेअर्समध्ये तुफानी तेजी! बजेट आणि EU कराराने निर्यातीला नवी दिशा

बजेट आणि EU कराराचा दुहेरी फटका

अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी 1 फेब्रुवारी 2026 रोजी सादर केलेल्या अर्थसंकल्पात (Budget 2026) टेक्सटाईल (Textile) क्षेत्रासाठी अनेक महत्त्वपूर्ण घोषणा केल्या. यामध्ये एकात्मिक वस्त्रोद्योग कार्यक्रम (integrated textile program) आणि मेगा टेक्सटाईल पार्क्सची (mega textile parks) स्थापना यांचा समावेश आहे. या योजनांचा उद्देश व्हॅल्यू अॅडिशन (value addition) वाढवणे, विशेषतः टेक्निकल टेक्सटाईलमध्ये (technical textiles) आणि कार्यान्वयनक्षमता सुधारणे हा आहे. याचबरोबर, युरोपियन युनियन (EU) सोबत दीर्घकाळापासून चर्चेत असलेला फ्री ट्रेड अग्रीमेंट (FTA) अंतिम झाल्याची बातमी बाजारात आली, ज्यामुळे टेक्सटाईल शेअर्सनी 8% पर्यंत उसळी घेतली.

EU कराराने निर्यातीला नवी संजीवनी

भारत-EU FTA मुळे भारतीय टेक्सटाईल आणि अपॅरल्स (apparel) उत्पादनांना EU बाजारपेठेत शून्य टक्के आयात शुल्क (import tariffs) लागणार आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून भारतीय निर्यातदारांना 10-12% इतके शुल्क भरावे लागत होते, ज्यामुळे बांगलादेश, तुर्की, व्हिएतनाम आणि पाकिस्तानसारख्या देशांच्या तुलनेत ते तोट्यात होते, कारण या देशांना EU मध्ये शून्य शुल्काचा फायदा मिळतो. 2018 ते 2024 या काळात, EU मधील कपडे आणि घरगुती टेक्सटाईल (home textiles) आयातीच्या प्रमुख श्रेणींमध्ये भारताचा मार्केट शेअर (market share) कमी होत गेला, तर बांगलादेश आणि पाकिस्तानने आघाडी घेतली. 2026-2028 दरम्यान EU ने भारतासाठी GSP (Generalized System of Preferences) फायदे निलंबित केल्याने निर्यातीचे चित्र आणखी बिकट झाले होते.

आता FTA मुळे चित्र बदलण्याची अपेक्षा आहे. Elara Capital च्या विश्लेषकांनुसार, हे शुल्क रद्द झाल्याने भारतीय टेक्सटाईल निर्यातीची किंमत स्पर्धात्मकता (price competitiveness) वाढेल आणि निर्यातीचे प्रमाण (volume growth) सुधारेल. यामुळे भारतीय कंपन्या EU आणि UK बाजारपेठेत विस्तार करू शकतील. 2024 मध्ये सुमारे $96 अब्ज असलेल्या EU अपॅरल मार्केटमध्ये भारताचा हिस्सा 5.8% (CY18) वरून 4.9% (CY24) पर्यंत घसरला होता, तर बांगलादेशचा हिस्सा 19.4% वरून 21.4% पर्यंत वाढला. या FTA मुळे भारताची EU मधील टेक्सटाईल निर्यात सध्याच्या अंदाजे $7.2 अब्ज वरून $30-40 अब्ज पर्यंत पोहोचण्याची क्षमता आहे.

बाजारातील प्रतिक्रिया आणि व्हॅल्युएशन

या सकारात्मक बातमीमुळे Kitex Garments आणि Trident चे शेअर्स BSE वर सुमारे 8% वाढले. KPR Mill चे शेअर 6% वाढून ₹919.20 पर्यंत पोहोचले. Gokaldas Exports, Arvind आणि Alok Industries च्या शेअर्समध्येही सुमारे 5% वाढ दिसून आली. ही वाढ BSE Sensex मध्ये झालेल्या 0.4% च्या तेजीच्या तुलनेत लक्षणीय आहे.
मात्र, यापैकी अनेक टेक्सटाईल शेअर्सनी मागील काही काळात बाजाराच्या तुलनेत कमी कामगिरी केली होती. काही शेअर्स तर त्यांच्या 52-आठवड्यांच्या उच्चांकावरून (52-week highs) 50% पर्यंत घसरले होते, याचे कारण अमेरिकेतील शुल्कांमुळे (US tariffs) कमजोर झालेली कामगिरी हे होते.

उदाहरणार्थ, Arvind ज्याचे मार्केट कॅपिटलायझेशन (market capitalization) सुमारे ₹8,572 कोटी आहे आणि P/E रेशो (P/E ratio) सुमारे 20 आहे, तो ₹327 च्या आसपास व्यवहार करत होता. Trident, ज्याचे मार्केट कॅप ₹13,500 कोटी पेक्षा जास्त आहे, त्याचा P/E रेशो सुमारे 30 आहे आणि शेअर ₹26.01 वर होता. Kitex Garments, सुमारे ₹3,500 कोटी मार्केट कॅपसह, 40 च्या जवळ P/E रेशो दर्शवत होता. Gokaldas Exports (मार्केट कॅप सुमारे ₹4,200 कोटी) चा P/E रेशो 26-35 च्या दरम्यान होता. Alok Industries (मार्केट कॅप सुमारे ₹7,500 कोटी) मात्र निगेटिव्ह अर्निंग्समुळे (negative earnings) P/E रेशो उपलब्ध नाही. या व्हॅल्युएशन्सवरून असे दिसते की, बाजाराची तात्काळ प्रतिक्रिया सकारात्मक असली तरी, सेक्टरची मागील कामगिरी आणि कंपन्यांची वैयक्तिक फंडामेंटल्स (fundamentals) व्हॅल्युएशनचे एक गुंतागुंतीचे चित्र दर्शवतात.