नव्या करारामुळे निर्यातीला कशी मिळेल गती?
भारत आणि अमेरिका यांच्यातील नुकत्याच अंतिम टप्प्यात पोहोचलेल्या द्विपक्षीय व्यापार करारामुळे (Bilateral Trade Framework) भारतीय वस्त्रोद्योग क्षेत्राला नवी उभारी मिळाली आहे. विशेषतः, टेक्स्टाईल आणि अपेरल उत्पादनांवरील आयात शुल्कात (Import Duties) कपात करण्यात आली आहे. यामुळे अमेरिकेच्या $118 बिलियन बाजारपेठेत भारतीय उत्पादनांना चांगली मागणी येण्याची अपेक्षा आहे. या नवीन धोरणाचा परिणाम पुढील तीन महिन्यांत दिसण्याची शक्यता असून, तिरुपूरच्या निर्यातीला मोठी चालना मिळेल.
स्पर्धकांवर मात करण्यासाठी 'टॅरिफ एज'
नवीन व्यापार करारामुळे भारतीय गारमेंट एक्सपोर्टर्सना अमेरिकेत टेक्स्टाईल आणि अपेरल उत्पादनांवर केवळ 18% शुल्क भरावे लागणार आहे. यापूर्वी हे शुल्क 50% पर्यंत होते, ज्यामुळे भारतीय उत्पादने महाग वाटत होती. आता हे शुल्क कमी झाल्याने बांगलादेश (20%), व्हिएतनाम (20%) आणि पाकिस्तान (19%) सारख्या प्रतिस्पर्धकांपेक्षा भारत अधिक स्पर्धात्मक स्थितीत आला आहे. यामुळे अमेरिकन ग्राहक भारतीय उत्पादनांकडे अधिक आकर्षित होतील, अशी अपेक्षा आहे. तिरूपूर एक्सपोर्टर्स असोसिएशनला (TEA) विश्वास आहे की, यामुळे पूर्वी बांगलादेशसारख्या देशांकडे गेलेले मोठे ऑर्डर्स पुन्हा भारतात येतील.
बाजारातील बदल आणि आर्थिक आकडेवारी
सध्या तामिळनाडूचे गारमेंट निर्यात मूल्य सुमारे ₹15,000 कोटी आहे, जे पुढील तीन वर्षांत ₹30,000 कोटींपर्यंत जाण्याचा अंदाज आहे. तसेच, सध्या 10 लाख लोकांना रोजगार देणारे हे क्षेत्र, पुढील पाच वर्षांत आणखी 5 लाख नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण करू शकते.
देशातील एकूण वस्त्रोद्योग उद्योग $194 बिलियन (FY26) किमतीचा आहे, ज्यातून $37 बिलियन निर्यात होते. या क्षेत्रातील काही कंपन्यांची आर्थिक कामगिरीही चांगली आहे. उदाहरणार्थ, KPR Mill Ltd. चे मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) सुमारे ₹33,405 कोटी असून, तिचा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) 41 च्या आसपास आहे. तर, Vardhman Textiles Ltd. चे मार्केट कॅपिटलायझेशन सुमारे ₹13,941 कोटी असून, P/E रेशो 15.78 आहे.
गेल्या वर्षी Nifty Textile इंडेक्समध्ये सुमारे -6.31% ची घसरण दिसली असली, तरी दीर्घकालीन परतावा चांगला आहे. अमेरिकेतील अपेरल मार्केट (Apparel Market) 2.4% CAGR दराने वाढण्याची अपेक्षा आहे, जी 2035 पर्यंत $458 बिलियन पर्यंत पोहोचू शकते. 2025 मध्ये सुमारे 2.8% वाढ झाली होती आणि 2026 मध्येही अशीच वाढ अपेक्षित आहे.
स्पर्धेतील आव्हान आणि धोके
नवीन व्यापार करारामुळे शुल्क कमी झाले असले तरी, भारतीय गारमेंट एक्सपोर्टर्ससमोर काही मोठी आव्हाने आहेत. उत्पादकता (Productivity) हा एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. बांगलादेश आणि व्हिएतनाममधील कामगार प्रति तास 12-15 टी-शर्ट बनवतात, तर भारतात ही संख्या 8-10 आहे. या कार्यक्षमतेतील (Efficiency) तफावत अजूनही मोठी आहे.
तसेच, जागतिक कापसाच्या (Cotton) किमतीत चढ-उतार होण्याची शक्यता आहे. जरी सध्या कापसाचे दर कमी असले, तरी व्यापार धोरणे आणि हवामानातील बदलांमुळे त्यात वाढ होऊ शकते. हे वाढलेले कच्च्या मालाचे दर किंवा शिपिंग खर्चात (Shipping Costs) वाढ झाल्यास, टॅरिफमधील (Tariff) सवलतीमुळे होणारा फायदा कमी होऊ शकतो. अमेरिकेच्या बाजारातील मागणीतही जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेमुळे (Global Economic Uncertainty) घट होऊ शकते.
भविष्यातील दिशा
भारतीय वस्त्रोद्योग क्षेत्राला बळकट करण्यासाठी भारत सरकार प्रोडक्शन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजना आणि मेगा टेक्सटाईल पार्क्स (Mega Textile Parks) यांसारख्या योजना राबवत आहे. यामुळे उत्पादन क्षमता आणि स्पर्धात्मकता वाढण्यास मदत होईल. विश्लेषकांच्या मते, 2026 मध्ये मागणीत सुधारणा अपेक्षित आहे. भारत-अमेरिका व्यापार करारामुळे भारताच्या 2030-31 पर्यंत $100 बिलियन टेक्सटाईल आणि अपेरल निर्यातीच्या लक्ष्यापैकी एक-पंचमांश (Over one-fifth) हिस्सा पूर्ण होण्यास मदत मिळेल. मात्र, यासाठी उत्पादकता वाढवणे आणि जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक राहणे गरजेचे आहे.