Whalesbook
अमेरिकेकडे भारतीय वस्त्र आणि गार्मेंट निर्यातीत फेब्रुवारी 2026 मध्ये तब्बल 28.7% ची घट झाली आहे. ही आकडेवारी 0.63 अब्ज डॉलर इतकी आहे. सलग सहा महिन्यांपासून निर्यात कमी होत असून, जानेवारी-फेब्रुवारी 2026 या काळात अमेरिकेकडून भारतीय वस्त्र आयातीचे मूल्य 1.34 अब्ज डॉलर पर्यंत खाली आले आहे, जे मागील वर्षी 1.69 अब्ज डॉलर होते.
सुरुवातीला भारतीय निर्यातदारांना 50% पर्यंतच्या मोठ्या शुल्कांचा (tariffs) सामना करावा लागला होता. मात्र, फेब्रुवारी 2026 मध्ये अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने (US Supreme Court) हे शुल्क रद्द करून 10% चा जागतिक दर लागू केला. फेब्रुवारीच्या सुरुवातीलाच व्यापार वाटाघाटींनंतर अनेक भारतीय वस्तूंवरील मूळ शुल्क 18% पर्यंत कमी झाले होते. तरीही, या शुल्कातून मिळालेल्या दिलाशानंतरही निर्यातीत सुधारणा दिसून येत नाहीये.
याचे मुख्य कारण म्हणजे, ग्राहकांची मागणी (consumer demand) कमी असणे आणि हंगामी (peak season) ऑर्डर वेळेवर न मिळाल्याने पुनरागमन करणे कठीण झाले आहे.
अमेरिकेच्या एकूण वस्त्र आयात बाजारात जानेवारी-फेब्रुवारी 2026 मध्ये 13.47% ची घसरण होऊन तो 11.53 अब्ज डॉलर वर पोहोचला. या परिस्थितीत, व्हिएतनाम अमेरिकेचा प्रमुख वस्त्र निर्यातदार म्हणून उदयास आला आहे. व्हिएतनामने या दोन महिन्यांत 2.99 अब्ज डॉलर ची निर्यात केली, जी मागील वर्षीपेक्षा 5.0% जास्त आहे. व्हिएतनामच्या यशामागे त्यांचे मजबूत फ्री ट्रेड एग्रीमेंट्स (FTAs) आणि ऑटोमेशनमधील (automation) गुंतवणूक कारणीभूत आहे.
याउलट, एकेकाळी अमेरिकेचा मोठा पुरवठादार असलेला चीन आता तिसऱ्या क्रमांकावर घसरला आहे. चीनची निर्यात फेब्रुवारी 2026 मध्ये 57.65% नी कोसळून 1.17 अब्ज डॉलर इतकी झाली. बांगलादेश 1.37 अब्ज डॉलर निर्यातीसह (यात 8.53% घट झाली असूनही) दुसऱ्या स्थानी आला आहे. चीनच्या घसरणीमुळेच बांगलादेशची क्रमवारी सुधारली आहे.
अमेरिकेतील आणि जगभरातील ग्राहकांच्या आत्मविश्वासात (consumer confidence) घट हे मागणी कमी असण्याचे प्रमुख कारण आहे. मार्च 2026 मध्ये अमेरिकन ग्राहकांचा आत्मविश्वास 91.8 पर्यंत वाढला असला तरी, भविष्यातील अपेक्षा कमी झाल्या आहेत. महागाईमुळे (inflation) ग्राहक आता पैशाचे मूल्य (value for money) पाहूनच खर्च करत आहेत, त्यामुळे खरेदीत घट झाली आहे.
जरी शुल्क कमी झाले असले तरी, भारतातील वस्त्र उद्योगाला काही संरचनात्मक आव्हानांचाही सामना करावा लागत आहे. अमेरिकेच्या जनरल सिस्टीम ऑफ प्रेफरन्सेस (GSP) मधून वगळले जाणे आणि स्पर्धकांच्या तुलनेत जास्त शुल्कदर ही भारताच्या स्पर्धेतील कमकुवतपणाची कारणे आहेत. Arvind Fashions Ltd. सारख्या कंपन्यांचे P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) -329.1x इतके नकारात्मक आहेत, जे नफ्याच्या समस्या दर्शवतात. Raymond Ltd. चे P/E रेशो 0.1739 (एप्रिल 2026 पर्यंत) आणि -16.67% चा नकारात्मक १-वर्षाचा परतावा (return) कंपन्यांवरील आर्थिक ताण दर्शवतो.
शुल्क कमी झाल्याने आणि व्यापार करारांमुळे भारतीय वस्त्र निर्यातीला गती मिळण्याची शक्यता असली तरी, अमेरिकन ग्राहक आणि जागतिक मागणीची स्थिती सुधारण्यावरच हे अवलंबून आहे. निर्यातदार सुधारित शुल्काचा फायदा घेण्यास उत्सुक आहेत, पण मागणीतील घट आणि हंगामी ऑर्डर गमावल्यामुळे पुनर्प्राप्तीचे चित्र अजूनही गुंतागुंतीचे आहे. येत्या काही महिन्यांत या क्षेत्राची कामगिरी अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेवर अवलंबून राहील.