SpaceX च्या Starlink ने भारतात आपल्या सेवेसाठीची तयारी पूर्ण केली असून, तब्बल २० गेटवे साईट्स उभारल्या आहेत. सुरक्षा मानकांनुसार डेटा स्थानिक पातळीवर ठेवण्याचे आश्वासन देऊन कंपनी आता अंतिम सरकारी मंजुरीच्या प्रतीक्षेत आहे.
भारतात सॅटेलाईट इंटरनेटचा मार्ग मोकळा?
SpaceX च्या सॅटेलाईट विभागाने, 'स्टार्लिंक' (Starlink) ने भारतात आपल्या इंटरनेट सेवा सुरू करण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल टाकले आहे. कंपनीने भारतात प्राथमिक पायाभूत सुविधा म्हणून २० गेटवे साईट्स उभारणीचे काम पूर्ण केले आहे. या गेटवेमुळे सॅटेलाईट सिग्नल स्थानिक इंटरनेट नेटवर्कशी जोडले जाणार आहेत. महत्त्वाचे म्हणजे, भारतीय वापरकर्त्यांचा डेटा देशांतर्गतच साठवण्याचे आश्वासन कंपनीने दिले आहे, जे भारताच्या कडक सुरक्षा नियमांचे पालन करण्यासाठी आवश्यक होते.
परवाना आणि आव्हाने
'इंडिया मोबाईल काँग्रेस २०२६' मध्ये स्टार्लिंकच्या नेतृत्वाने भारतीय दूरसंचार बाजारातील गुंतागुंत हाताळण्यासाठी या स्थानिक नियंत्रणांची गरज असल्याचे स्पष्ट केले. कंपनीकडे 'GMPCS' परवाना आधीच आहे, मात्र केवळ परवान्यामुळे व्यवसाय करण्याची परवानगी मिळत नाही. आता सर्वांचे लक्ष सॅटेलाईट स्पेक्ट्रमच्या (Spectrum) वाटपाकडे लागले आहे. हे स्पेक्ट्रम प्रशासकीय पद्धतीने द्यावेत की लिलावाद्वारे, यावर सरकार आणि कंपन्यांमध्ये अजूनही चर्चा सुरू आहे.
बाजारातील स्पर्धा आणि गुंतवणूकदारांसाठी संकेत
या क्षेत्रात Starlink समोर Reliance Jio आणि Bharti Airtel यांसारख्या बलाढ्य भारतीय कंपन्यांचे मोठे आव्हान असेल. या दोन्ही कंपन्या आधीच स्वतःची सॅटेलाईट क्षमता वाढवण्यासाठी आक्रमकपणे गुंतवणूक करत आहेत. दरम्यान, SpaceX ची मूळ कंपनी (Nasdaq: SPCX) भारताकडे एक मोठी संधी म्हणून पाहत आहे. मात्र, परकीय थेट गुंतवणूक (FDI) नियम आणि सुरक्षा तपासणी यांसारख्या नियामक अडथळ्यांनंतरच कंपनीच्या प्रत्यक्ष व्यावसायिक लाँचची तारीख निश्चित होईल.