भारताने सॅटेलाईट कम्युनिकेशनसाठी Starlink, Reliance Jio आणि Eutelsat OneWeb यांना परवाना मंजूर केला आहे. जरी कंपन्या तयारीला लागल्या असल्या, तरी व्यावसायिक सेवांसाठी आता स्पेक्ट्रमचे दर आणि सुरक्षा मंजुरींची प्रतीक्षा आहे.
भारत सरकारने अधिकृतपणे Starlink, Reliance Jio Satellite Communications आणि Eutelsat OneWeb या तीन मोठ्या कंपन्यांना सॅटेलाईट कम्युनिकेशन परवाने दिले आहेत. सॅटेलाईट इंटरनेटच्या दिशेने हे एक मोठे पाऊल असले तरी, व्यावसायिक सेवा सुरू होण्यासाठी अद्याप काही नियामक अडथळे पार करणे बाकी आहे.\n\n### लाँचिंगचा मार्ग आणि आव्हाने\n\nपरवाना मिळाला असला तरी, सेवा सुरू करण्यापूर्वी कंपन्यांना दोन महत्त्वाचे टप्पे पूर्ण करावे लागतील. दूरसंचार विभाग आणि TRAI मिळून आता 'रेव्हेन्यू-बेस्ड स्पेक्ट्रम चार्ज'चे धोरण निश्चित करत आहेत. यातूनच या व्यवसायाचा खर्च स्पष्ट होईल. याशिवाय, केंद्रीय दळणवळण मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधिया यांनी स्पष्ट केले आहे की, सर्व कंपन्यांना सुरक्षा निकषांची पूर्तता करणे अनिवार्य आहे, ज्यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षेशी तडजोड होणार नाही.\n\n### स्पर्धा आणि वादाचे मुद्दे\n\nया क्षेत्रातील प्रवेशावरून मागील काही दिवसांत मोठे वाद पाहायला मिळाले होते. SpaceX चे प्रमुख Elon Musk यांनी काही कंपन्यांवर मक्तेदारीचा आरोप करत Starlink चा रस्ता रोखण्याचा प्रयत्न केल्याचे म्हटले होते. मात्र, भारत सरकारने हे दावे फेटाळले असून, आपली नियमावली सर्वांसाठी समान आणि स्पर्धात्मक असल्याचे स्पष्ट केले आहे.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे महत्त्वाचे?\n\nगुंतवणूकदारांसाठी आता सॅटेलाईट इंटरनेटच्या लाँचिंगची वेळ आणि स्पर्धा हे सर्वात मोठे फॅक्टर असणार आहेत. दुर्गम भागांत इंटरनेट पोहोचवण्यासाठी हे तंत्रज्ञान फायदेशीर ठरेल, पण त्यासाठी स्पेक्ट्रमची किंमत किती ठरते यावर कंपन्यांचा नफा (Profitability) अवलंबून असेल. Reliance Industries आपल्या मार्केट वर्चस्वाचे रक्षण करण्यासाठी या क्षेत्रात उतरली असून, यामुळे Telecom सेक्टरमधील स्पर्धा तीव्र होणार आहे. पुढील काळात कंपन्यांच्या एक्सचेंज फाइलिंग्जवर लक्ष ठेवणे फायदेशीर ठरेल.