GSMA चे महासंचालक विवेक बद्रीनाथ यांनी भारतात '5G नेटवर्क स्लाइसिंग' तंत्रज्ञानाचा पुरस्कार केला आहे. याद्वारे टेलिकॉम कंपन्यांना प्रीमियम सेवा देऊन उत्पन्न वाढवण्याची संधी मिळणार असली, तरी 'नेट न्यूट्रॅलिटी' आणि सेवा गुणवत्तेवरून TRAI कडून नियामक तपासणीचे आव्हान कायम आहे.
5G नेटवर्क स्लाइसिंग म्हणजे काय?
इंडिया मोबाईल काँग्रेस २०२६ मध्ये GSMA ने स्पष्ट केले की, भारतातील ४५ कोटींहून अधिक 5G युजर्सचा बेस आता उत्पन्नाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरत आहे. 'नेटवर्क स्लाइसिंग' तंत्रज्ञानामुळे टेलिकॉम कंपन्या एकाच फिजिकल नेटवर्कचे अनेक व्हर्च्युअल भाग करू शकतील. यामुळे गेमिंग, रिअल-टाइम डेटा आणि आपत्कालीन सेवांसाठी वेगवान आणि सुरक्षित इंटरनेट मार्ग (प्रीमियम स्लाईस) तयार करणे शक्य होईल.
दूरसंचार कंपन्यांसाठी मोठी संधी
Bharti Airtel, Reliance Jio आणि Vodafone Idea सारख्या कंपन्यांसाठी हे एक मोठे उत्पन्न साधन ठरू शकते. Bharti Airtel ने आधीच त्यांच्या 'Fast Lane' सेवेद्वारे पोस्टपेड ग्राहकांना प्राधान्य देण्याचा प्रयोग सुरू केला आहे. यामुळे सामान्य डेटा प्लॅनपलीकडे जाऊन उद्योगांना विशेष कनेक्टिव्हिटी विकणे कंपन्यांना सोपे होईल.
TRAI चे निर्बंध आणि आव्हाने
मात्र, या मॉडेलवर TRAI ची करडी नजर आहे. सर्वसामान्यांच्या इंटरनेटच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ नये, यासाठी नियामक प्रयत्नशील आहेत. TRAI च्या मसुद्यानुसार, ८०% कॅपॅसिटी युटिलायझेशनच्या मर्यादेसह इतर कडक अटी लादण्यात आल्या आहेत. 'नेट न्यूट्रॅलिटी'चे तत्त्व पाळले जाते की नाही, यावर चर्चा सुरू असून, कंपन्यांच्या नफा कमवण्याच्या आणि ग्राहकांच्या हिताच्या संतुलनावरच या तंत्रज्ञानाचे भविष्य अवलंबून आहे.