Whalesbook
फसवणुकीच्या वाढत्या घटनांविरुद्ध एअरटेलचे नवे पाऊल
भारतात डिजिटल फसवणुकीच्या घटना दिवसेंदिवस वाढत आहेत. वन-टाईम पासवर्ड (OTP) द्वारे होणारे बँकिंग फ्रॉड हे यातले प्रमुख आहेत. या पार्श्वभूमीवर, भारती एअरटेलने आपल्या ग्राहकांना सुरक्षित ठेवण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) आधारित 'फ्रॉड अलर्ट' सिस्टीम आणली आहे. ही सिस्टीम नेटवर्क स्तरावर काम करते आणि फसवणूक करणारे जे कॉल्स करतात, त्यांना ओळखते. असे कॉल आल्यावर, ग्राहकाला त्वरित अलर्ट दिला जातो, ज्यामुळे त्यांना विचार करण्याची आणि फसवणूक टाळण्याची संधी मिळते. BioCatch च्या अहवालानुसार, २०२४ मध्ये भारतीयांना २०२३ च्या तुलनेत तिप्पट फसवणुकीच्या प्रकरणांचा सामना करावा लागला. तसेच, २०२४ मध्येच डिजिटल आर्थिक फसवणुकीमुळे सुमारे ₹22,811.95 कोटींचे मोठे नुकसान झाले.
एअरटेलच्या शेअरची सध्याची स्थिती आणि भविष्य
सध्या (फेब्रुवारी २०२६ च्या सुरुवातीला) एअरटेलचा शेअर सुमारे ₹2,011 च्या आसपास व्यवहार करत आहे. कंपनीचे मार्केट कॅपिटल (Market Capitalization) जवळपास ₹12 ट्रिलियन आहे आणि TTM P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) 30-40 च्या दरम्यान आहे. अशा प्रकारच्या सुरक्षा उपायांमुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढू शकतो आणि शेअरच्या वाढीला मदत मिळू शकते. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये S&P ग्लोबल रेटिंग्जने भारती एअरटेलचे क्रेडिट रेटिंग 'BBB' पर्यंत वाढवले होते, ज्यामुळे कंपनीच्या आर्थिक कामगिरीवर सकारात्मक शिक्कामोर्तब झाले.
स्पर्धेत AI ची वाढती भूमिका
एअरटेलच्या या AI-आधारित सुरक्षा उपायांमुळे दूरसंचार क्षेत्रातील स्पर्धा आणखी तीव्र झाली आहे. रिलायन्स जिओ (Reliance Jio) आणि व्होडाफोन आयडिया (Vodafone Idea - Vi) हे प्रतिस्पर्धीसुद्धा AI चा वापर फसवणूक रोखण्यासाठी आणि नेटवर्क सुरक्षा सुधारण्यासाठी करत आहेत. जिओ ब्रेन (Jio Brain) आणि व्ही प्रोटेक्ट (Vi Protect) सारख्या सिस्टीम्सद्वारे ते फसवणुकीचे प्रयत्न ओळखून ग्राहकांना सुरक्षित ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. एअरटेलचे लक्ष विशेषतः OTP फसवणुकीला रियल-टाईममध्ये रोखण्यावर आहे, ज्यामुळे ते या स्पर्धेत वेगळे स्थान निर्माण करू शकते.
AI च्या वापरातील धोके आणि मर्यादा
एअरटेलच्या या नव्या सिस्टीममध्ये AI चा वापर करण्यात आला असला तरी, काही धोके आणि मर्यादा आहेत. फसवणूक करणारे सतत नवनवीन युक्त्या वापरत असल्याने, AI सिस्टीमसुद्धा त्यांना नेहमीच रोखू शकेल याची खात्री नाही. जास्त प्रमाणात ऑटोमेटेड अलर्टवर अवलंबून राहिल्यास ग्राहक अधिक निष्काळजी होऊ शकतात. तसेच, AI सिस्टीमसाठी आवश्यक असलेला डेटा विश्लेषणामुळे भारतातील नवीन डेटा गोपनीयता कायद्यांचे (उदा. Digital Personal Data Protection Act, 2023) पालन करणे महत्त्वाचे ठरेल.
विश्लेषकांचे मत आणि पुढील वाटचाल
विश्लेषकांनी भारती एअरटेलबद्दल सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवला आहे. २०२६ च्या सुरुवातीसाठी सरासरी ₹2,293 चा टार्गेट प्राईस (Target Price) सुचवण्यात आला आहे, जो सध्याच्या किमतीपेक्षा वाढ दर्शवतो. गुगलसोबत (Google) AI हब आणि डेटा सेंटर स्थापन करण्याची योजना तसेच आयबीएमसोबत (IBM) क्लाउड क्षमता वाढवण्यासाठी केलेला करार, हे एअरटेलचे AI आणि भविष्यातील वाढीसाठी असलेले नियोजन स्पष्ट करते. याशिवाय, रेल्वेसोबतचा सायबर सुरक्षा करार आणि इतर सेवांच्या विस्तारातून एअरटेल तंत्रज्ञानाचा वापर करून मूल्य निर्माण करण्यावर भर देत आहे. डिजिटल फसवणुकीच्या समस्येला सक्रियपणे तोंड देऊन, एअरटेल ग्राहकांचा विश्वास जिंकू शकते, जे भारतीय डिजिटल अर्थव्यवस्थेत अत्यंत महत्त्वाचे आहे. यामुळे ग्राहक टिकून राहतील, नवीन ग्राहक आकर्षित होतील आणि कंपनीच्या महसुलात वाढ होईल.