सलमान खानची मोठी जीत! दिल्ली हायकोर्टाने ऑनलाइन विक्रेत्यांविरुद्ध इमेज राइट्सचे संरक्षण केले.

बॉलीवूडचा सुपरस्टार सलमान खानने दिल्ली उच्च न्यायालयात व्यक्तिमत्व हक्कांच्या (personality rights) प्रकरणात प्राथमिक कायदेशीर लढाई जिंकली आहे. न्यायालयाने ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म्सना त्याच्या व्यक्तिमत्व हक्कांचा अनधिकृत व्यावसायिक वापर रोखण्यासाठी कारवाई करण्याचे आदेश दिले आहेत.

• प्रमुख न्यायालयीन निर्देश: जस्टिस मनमीत प्रीतम सिंग अरोरा यांनी सोशल मीडिया आणि ई-कॉमर्स मध्यस्थांना (intermediaries) सलमान खानच्या तक्रारीवर तीन दिवसांत कारवाई करण्याचे निर्देश दिले. अशा प्रकरणांमध्ये बौद्धिक संपदा हक्कांचा (intellectual property rights) विचार करणे आवश्यक आहे, यावर न्यायालयाने जोर दिला. जे प्रतिवादी (defendants) खानचे नाव, फोटो आणि इतर बाबींचा व्यावसायिक मर्चेंडाईजसाठी गैरवापर करताना आढळले, त्यांच्याविरुद्ध न्यायालय स्थगिती आदेश (stay orders) जारी करेल, असे जस्टिस अरोरा यांनी स्पष्ट केले.

• पार्श्वभूमी आणि आरोप: सलमान खानने अनेक संस्थांविरुद्ध, ज्यात अज्ञात 'जॉन डो' प्रतिवादींचा (John Doe defendants) समावेश आहे, त्याच्या प्रतिमेच्या अनधिकृत शोषणाला प्रतिबंध घालण्यासाठी उच्च न्यायालयात धाव घेतली. त्याच्या कायदेशीर टीमने न्यायालयाला माहिती दिली की Apple, AI चॅटबॉट्स, अनेक ई-मार्केटप्लेस आणि RedBubble सारख्या प्लॅटफॉर्म्सनी खानच्या व्यक्तिमत्व हक्कांचे उल्लंघन (infringement) करण्यास मदत केली आहे.

• फॅन अकाउंट्स आणि ट्रेडमार्क चिंता: खानच्या वकिलांनी फॅन अकाउंट्सवर फोटोशॉप केलेल्या प्रतिमांच्या वापराबाबतही आक्षेप नोंदवले. न्यायालयाने या प्रतिमांचा गैरवापर किंवा अश्लील वापर झाला नाही असे निरीक्षण नोंदवले असले तरी, अनधिकृत वापर आणि खानच्या नोंदणीकृत ट्रेडमार्कचे (registered trademark) संभाव्य उल्लंघन यावर प्रकाश टाकला. फॅन अकाउंट्सच्या मुद्द्यावर न्यायालयाने प्रश्न विचारला, ज्यावर खानच्या वकिलांनी उत्तर दिले की फोटो फोटोशॉप केलेले होते आणि परवानगीशिवाय वापरले गेले होते.

• व्यापक ट्रेंड: ही कायदेशीर कारवाई सलमान खानला अमिताभ बच्चन, ऐश्वर्या राय बच्चन आणि करण जोहर यांसारख्या अनेक सेलिब्रिटींच्या पंक्तीत आणते, ज्यांचे व्यक्तिमत्व हक्क दिल्ली हायकोर्टाने संरक्षित केले आहेत. हा निर्णय डिजिटल युगात सेलिब्रिटी बौद्धिक संपत्तीच्या (celebrity intellectual property) वाढत्या महत्त्वावर जोर देतो.

• प्रभाव: न्यायालयाचा हा आदेश सार्वजनिक व्यक्तींना त्यांच्या व्यक्तिमत्व हक्कांबाबत उपलब्ध असलेला कायदेशीर संरक्षण मजबूत करतो. हे ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म्सना सतर्क करते, कंटेंटवर लक्ष ठेवण्याची आणि सेलिब्रिटींच्या प्रतिमेचा अनधिकृत व्यावसायिक वापर रोखण्याची त्यांची जबाबदारी अधोरेखित करते. यामुळे प्लॅटफॉर्म्सकडून अधिक सक्रिय उपाययोजना आणि इतर सेलिब्रिटींकडून तत्सम संरक्षणाची मागणी वाढू शकते.