आजपासून SpaceX, Nasdaq-100 इंडेक्सचा भाग बनले आहे. यामुळे इंडेक्स-ट्रॅकिंग फंड्सना SpaceX चे शेअर्स खरेदी करणे बंधनकारक झाले आहे. विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, या बदलामुळे सुमारे **$4.3 अब्ज** (म्हणजेच अंदाजे **₹36,000 कोटी**) ची पॅसिव्ह गुंतवणूक (passive investment) येण्याची शक्यता आहे.
SpaceX चा Nasdaq-100 मध्ये प्रवेश
अंतराळ तंत्रज्ञान कंपनी SpaceX आज, 7 जुलै 2026 पासून Nasdaq-100 निर्देशांकात अधिकृतपणे सामील झाली आहे. या समावेशामुळे, एक्सचेंज-ट्रेडेड फंड्स (ETFs) आणि इंडेक्स-ट्रॅकिंग फंड्सना त्यांच्या पोर्टफोलिओमध्ये बदल करून इंडेक्सच्या नवीन रचनेनुसार SpaceX चे शेअर्स समाविष्ट करावे लागतील.
किती पैशांचा ओघ अपेक्षित?
J.P. Morgan सारख्या संस्थांनी दिलेल्या अंदाजानुसार, या बदलामुळे सुमारे $4.3 अब्ज (म्हणजेच अंदाजे ₹36,000 कोटी) इतका पॅसिव्ह पैसा (passive buying pressure) बाजारात येण्याची शक्यता आहे. कारण फंड्सना इंडेक्समधील SpaceX चे वेटेज (weighting) मिरर करावे लागेल.
शेअरच्या किमतीत चढ-उतार
IPO नंतर SpaceX च्या शेअरच्या किमतीत मोठे चढ-उतार दिसून आले आहेत. शेअर $135 वर खुला झाला आणि 16 जून रोजी $225 च्या उच्चांकावर पोहोचला. त्यानंतर किमतीत घट होऊन सध्या तो सुमारे $160 च्या पातळीवर व्यवहार करत आहे. हा सध्याचा दर त्याच्या अलीकडील उच्चांकापेक्षा सुमारे 28% कमी आहे, जे नवीन मोठ्या-कॅप तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या शेअर्समधील अस्थिरता दर्शवते.
इंडेक्समधील वेटेज किती?
SpaceX चे मार्केट कॅपिटलायझेशन (market capitalization) $2.1 ट्रिलियन इतके प्रचंड असले तरी, Nasdaq-100 वरील त्याचा प्रभाव मर्यादित असेल. Nasdaq च्या इंडेक्स पद्धतीनुसार, कंपन्यांचे वेटेज हे सार्वजनिकरित्या उपलब्ध असलेल्या शेअर्सच्या संख्येनुसार (free-float adjustment) ठरवले जाते, एकूण मार्केट व्हॅल्यूनुसार नाही. त्यामुळे, इंडेक्स SpaceX ला वेटेजसाठी $300 अब्ज इतकीच किंमत देईल. यामुळे, SpaceX चे इंडेक्समधील सुरुवातीचे वेटेज 1% पेक्षा कमी राहील, ज्यामुळे NVIDIA, Apple आणि Microsoft सारख्या तंत्रज्ञान दिग्गजांच्या तुलनेत त्याचा प्रभाव कमी असेल.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
गुंतवणूकदारांसाठी, Invesco QQQ Trust सारख्या इंडेक्स-ट्रॅकिंग फंडांद्वारे अंतराळ क्षेत्रातील एक्सपोजर (exposure) मिळवण्याचा हा एक मार्ग आहे. या फंडांनी ऐतिहासिकदृष्ट्या मजबूत कामगिरी केली आहे, Nasdaq-100 ने गेल्या दशकात 600% पेक्षा जास्त परतावा दिला आहे.
पुढील काळात, प्रारंभिक रीबॅलेंसिंग (rebalancing) मागणीनंतर शेअरची किंमत कशी स्थिर होते, हे गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरेल. या तात्काळ गुंतवणुकीव्यतिरिक्त, कंपनी आपली वाढ टिकवून ठेवण्यास आणि त्याचे मूल्यांकन योग्य ठरवण्यास किती सक्षम आहे, यावर गुंतवणूकदार लक्ष ठेवतील. तसेच, पुढील वर्षी SpaceX S&P 500 इंडेक्समध्ये देखील सामील होणार आहे.