भारतात स्मार्टफोन शिपमेंट्स १०% नी घसरल्या; AI चिप्सची टंचाई कारणीभूत

भारतात जून तिमाहीत स्मार्टफोनची विक्री **१०%** नी घटली आहे. AI डेटा सेंटर्ससाठी लागणाऱ्या मेमरी चिप्सच्या वाढलेल्या किमतीमुळे स्मार्टफोन महागले असून, याचा फटका विशेषतः बजेट फोनला बसला आहे. यामुळे ग्राहक नवीन फोन घेण्यास उशीर करत आहेत.

AI चिप्सची टंचाई आणि वाढलेल्या किमती

भारताचे मोठे स्मार्टफोन मार्केट सध्या एका कठीण काळातून जात आहे. जगभरातील AI डेटा सेंटर्सची वाढती मागणी आणि त्यामुळे मेमरी चिप्सच्या (RAM आणि स्टोरेज) पुरवठ्यावर आलेले संकट, यामुळे स्मार्टफोनच्या किमती वाढल्या आहेत. Samsung, SK Hynix आणि Micron सारख्या कंपन्या AI-फोकस्ड चिप्सच्या उत्पादनाला अधिक प्राधान्य देत आहेत, कारण त्या अधिक फायदेशीर आहेत. याचा परिणाम म्हणून, सामान्य ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्ससाठी लागणाऱ्या चिप्सचा पुरवठा कमी झाला आहे.

बजेट सेगमेंटवर मोठा परिणाम

भारतात सुमारे 60% स्मार्टफोन विक्री ₹20,000 पेक्षा कमी किमतीच्या बजेट सेगमेंटमध्ये होते. या सेगमेंटमध्ये कंपन्यांचे नफ्याचे मार्जिन आधीच कमी असते. मेमरी चिप्ससारख्या महत्त्वाच्या भागांच्या किमती वाढल्याने, उत्पादकांना हा खर्च ग्राहकांवर लादणे भाग पडले आहे. रुपयाच्या तुलनेत डॉलरची मजबूत स्थितीमुळे आयात खर्चही वाढला आहे. यामुळे, स्मार्टफोनच्या किमतीत 4% ते 68% पर्यंत वाढ झाली आहे.

काय आहे बजेट सेगमेंटचे चित्र?

₹15,000 पेक्षा कमी किमतीच्या सेगमेंटमध्ये विशेषतः 45% ची मोठी घट दिसून आली. या सेगमेंटमध्ये पूर्वी चिनी ब्रँड्सचे वर्चस्व होते, पण सध्याच्या परिस्थितीमुळे त्यांचा मार्केट शेअर जून तिमाहीत 2020 नंतर सर्वात कमी पातळीवर आला आहे. याउलट, Apple आणि Samsung सारखे प्रीमियम ब्रँड्स अधिक स्थिर दिसत आहेत, कारण त्यांचे ग्राहक किमतीबाबत कमी संवेदनशील असतात.

ग्राहकांचे बदललेले वर्तन

वाढलेल्या किमतींमुळे अनेक भारतीय ग्राहक त्यांचे जुने स्मार्टफोन जास्त काळ वापरत आहेत. फोन बदलण्याचा सरासरी कालावधी 3.5 वर्षांवरून सुमारे 4 वर्षांपर्यंत वाढला आहे. एप्रिल-जून तिमाहीत एकूण शिपमेंट्समध्ये 10% ची घट होण्यामागे हे एक प्रमुख कारण आहे. ही गेल्या 6 वर्षांतील या तिमाहीतील सर्वात मोठी घसरण आहे. पुढील काही महिन्यांत किमतीतील वाढ कमी होण्याची शक्यता असली तरी, मेमरी चिप्सची कमतरता 2027 च्या उत्तरार्धापर्यंत कायम राहण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदार कंपन्यांच्या इन्व्हेंटरी व्यवस्थापनावर आणि मागणी टिकवून ठेवण्याच्या क्षमतेवर लक्ष ठेवून असतील.