चिप कंपन्यांचा जादूई हात
दक्षिण कोरियाचा शेअर बाजार, KOSPI, मे 2026 च्या अखेरीस 8,200 अंकांचा नवा विक्रम मोडला आहे. ही तेजी संपूर्ण अर्थव्यवस्थेतील सुधारणेमुळे नसून, प्रामुख्याने सेमीकंडक्टर कंपन्यांमधील मोठ्या खरेदीमुळे आहे. अमेरिकेतील कंपन्यांकडून वाढत्या मागणीमुळे, विशेषतः हाय-बँडविड्थ मेमरी (HBM) च्या मागणीमुळे, SK Hynix आणि Samsung Electronics या कंपन्या AI च्या जागतिक पुरवठा साखळीचा कणा बनल्या आहेत.
ईटीएफचा प्रभाव आणि अस्थिरता
27 मे 2026 पासून बाजारात 16 नवीन सिंगल-स्टॉक लीव्हरेज्ड आणि इन्व्हर्स ईटीएफ (ETFs) सुरू झाल्याने बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली आहे. सॅमसंग आणि एसके हायनिक्सला ट्रॅक करणाऱ्या या ईटीएफमुळे रिटेल गुंतवणूकदारांकडून मोठ्या प्रमाणात पैसा आकर्षित झाला आहे. याचा परिणाम म्हणून, बाजारातील खरेदी एकाच दिशेने केंद्रित झाली आहे. या ईटीएफमुळे निर्देशांक सर्वकालीन उच्चांकावर पोहोचला असला तरी, गुंतवणूकदार दैनंदिन रीसेट होणाऱ्या लीव्हरेज्ड उत्पादनांमधील 'निगेटिव्ह कंपाऊंडिंग'च्या (Negative Compounding) धोक्याबद्दल चिंता व्यक्त करत आहेत. एका दिवसात 2 ट्रिलियन वॉन (Won) इतकी मोठी रक्कम या ईटीएफमध्ये गुंतवली गेली आहे, ज्यामुळे असे दिसते की निर्देशांकाची पातळी केवळ तांत्रिक प्रवाह आणि डेरिव्हेटिव्ह पोझिशनिंगमुळेच नव्हे, तर कंपन्यांच्या कमाईवरही अवलंबून आहे.
कॉर्पोरेट गव्हर्नन्समधील सुधारणा
या तेजीला नियामक बदलांचाही पाठिंबा मिळाला आहे. 2026 च्या कोरियन कमर्शियल कोडमधील (Korean Commercial Code) सुधारणांमुळे अल्पसंख्याक भागधारकांसाठी (Minority Shareholders) विश्वस्त कर्तव्ये (Fiduciary Duties) निश्चित करण्यात आली आहेत आणि ट्रेझरी शेअर्स (Treasury Shares) रद्द करण्याचे बंधन घालण्यात आले आहे. यामुळे 'कोरिया डिस्काउंट' (Korea Discount) कमी होण्यास मदत झाली आहे. नियंत्रण ठेवणारे भागधारक ट्रेझरी शेअर्सचा वापर मतदानासाठी करू शकत नसल्याने, कंपन्यांचे वर्तन जागतिक संस्थात्मक मानकांशी जुळू लागले आहे. या संरचनात्मक बदलामुळे आणि 'व्हॅल्यू-अप' (Value-Up) उपक्रियेमुळे परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांसाठी बाजार अधिक आकर्षक झाला आहे, जरी त्यांनी गेल्या डझनभर सत्रांमध्ये बाजारात निव्वळ विक्री सुरू ठेवली आहे.
एकाधिकारामुळे वाढणारा धोका
सध्याच्या बाजारातील स्थितीमुळे निष्क्रिय गुंतवणूकदारांसाठी (Passive Investors) मोठा धोका निर्माण झाला आहे. KOSPI निर्देशांक आता सेमीकंडक्टर कंपन्यांच्या दुकलीवर इतका अवलंबून आहे की, तो MSCI कोरिया निर्देशांकासारख्या जागतिक बेंचमार्कच्या विविधीकरण मर्यादेपेक्षा (Diversification Limits) जास्त झाला आहे. सॅमसंग आणि एसके हायनिक्सचे वेटेज (Weightage) वाढत राहिल्यास, निष्क्रिय फंडांना या शेअर्सची यांत्रिक विक्री (Mechanical Selling) करावी लागण्याचा धोका आहे. याशिवाय, एक मोठा फरक दिसून येत आहे: जिथे सेमीकंडक्टर कंपन्यांचे मूल्यांकन (Valuation) नवीन उंची गाठत आहे, तिथे बांधकाम, रसायने आणि KOSDAQ निर्देशांकासारखे इतर महत्त्वाचे क्षेत्र घटले आहेत. जागतिक AI भांडवली खर्चात (AI Capital Expenditure) कोणताही बदल झाल्यास किंवा DRAM च्या सरासरी विक्री किमतीत (Average Selling Price) घट झाल्यास, निर्देशांकात मोठी घसरण होण्याची शक्यता आहे, कारण सध्याचे मूल्यांकन हे मेमरी उद्योगातील चक्राकारपणाकडे (Cyclicality) दुर्लक्ष करून केलेल्या वाढीच्या गृहीतकावर आधारित आहे.
