भारतात स्मार्टफोन शिपमेंट्समध्ये १०% घट: वाढत्या किंमतींचा फटका

भारतातील स्मार्टफोन बाजारात जून तिमाहीत १०% ची घट झाली आहे. मागील ६ वर्षांतील ही सर्वात मोठी घसरण असून, मेमरीच्या वाढत्या किमतींमुळे कंपन्यांना दर वाढवावे लागले, ज्यामुळे बजेट सेगमेंटमधील मागणीत मोठी घट झाली.

जून तिमाहीत बाजारात मोठी मंदी

भारतीय स्मार्टफोन उद्योगाने २०२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीत (-Q2 2026) कठीण परिस्थिती अनुभवली. मागील वर्षाच्या तुलनेत एकूण शिपमेंट्समध्ये १०% ची घट झाली. मागील सहा वर्षांतील जून महिन्यातील ही सर्वात खराब कामगिरी आहे. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे मेमरीच्या किमतींमध्ये झालेली ४००% वाढ (सप्टेंबर २०२५ पासून), ज्यामुळे उत्पादनाचा खर्च वाढला.

ग्राहकांवरील परिणाम

वाढलेल्या उत्पादन खर्चामुळे, कंपन्यांनी ग्राहकांकडून जास्त किंमत वसूल केली. वर्षाच्या पहिल्या सहा महिन्यांत सरासरी १५% दरात वाढ झाली. यामुळे बजेट सेगमेंट, म्हणजेच ₹१५,००० पेक्षा कमी किमतीचे फोन, सर्वाधिक प्रभावित झाले. या सेगमेंटमध्ये शिपमेंट्समध्ये ४५% ची घट नोंदवण्यात आली. महागाईमुळे लोकांची खर्च करण्याची क्षमता कमी झाली असून, या किंमत श्रेणीतील ग्राहक नवीन फोन खरेदी पुढे ढकलत आहेत.

बाजारातील बदल आणि ब्रँडची कामगिरी

या तिमाहीत बाजारातील समीकरणे बदलली. चिनी ब्रँड्सचा एकत्रित मार्केट शेअर २०२० नंतरच्या सर्वात कमी पातळीवर आला. Vivo ने १८% मार्केट शेअरसह आपले अव्वल स्थान कायम राखले. Samsung हा एकमेव मोठा ब्रँड ठरला ज्याने २% वाढ नोंदवली, कारण त्यांच्या Galaxy A आणि S सिरीजला चांगली मागणी होती. OPPO १४% शेअरसह तिसऱ्या क्रमांकावर राहिला. मात्र, Xiaomi (POCO सह) आणि realme ला वाढत्या किमतींच्या समस्येमुळे शिपमेंट्समध्ये घट सहन करावी लागली.

प्रीमियम सेगमेंटमध्ये वाढ

बजेट सेगमेंटमध्ये घट होत असताना, ₹४५,००० पेक्षा जास्त किमतीच्या प्रीमियम सेगमेंटमध्ये मात्र चांगली स्थिरता दिसून आली. या सेगमेंटमध्ये विक्री टिकवून ठेवण्यासाठी फायनान्स पर्याय आणि EMI योजना महत्त्वाच्या ठरल्या. आता अर्ध्याहून अधिक स्मार्टफोनची खरेदी फायनान्सद्वारे होत आहे. Nothing कंपनीने १०५% वाढीसह लक्ष वेधून घेतले, ज्याचे श्रेय त्यांच्या Phone (4a) सिरीजला जाते. याउलट, Apple च्या शिपमेंट्समध्ये पुरवठ्याच्या समस्येमुळे ३% घट झाली.

भविष्यातील आव्हाने

गुंतवणूकदारांनी येत्या काही महिन्यांत मेमरीच्या किमती स्थिर होतात की नाही यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. कंपन्यांना त्यांचे मार्जिन सुधारण्यासाठी किंवा रिटेल किंमती कमी करण्यासाठी हे आवश्यक आहे. कंपन्या पुरवठा साखळीतील खर्च कसा व्यवस्थापित करतात आणि प्रीमियम व मिड-रेंज सेगमेंटमध्ये फायनान्सची उपलब्धता विक्रीला कशी गती देते, यावर भविष्यातील कामगिरी अवलंबून असेल. संपूर्ण वर्षासाठी १३% शिपमेंट घटण्याचा अंदाज वर्तवला जात आहे.