भारतातील स्मार्टफोन मार्केटसाठी जून २०२६ तिमाही निराशाजनक ठरली आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत शिपमेंट्समध्ये **10%** ची घट झाली असून, गेल्या ६ वर्षांतील ही सर्वात मोठी घसरण आहे. मेमरी चिप्सच्या वाढत्या किमतींमुळे **15%** नी वाढलेले फोनचे दर हे यामागचे प्रमुख कारण ठरले, ज्यामुळे बजेट सेगमेंटमधील मागणीवर मोठा परिणाम झाला.
स्मार्टफोन बाजारात चिंताजनक स्थिती
भारतीय स्मार्टफोन बाजारात जून २०२६ तिमाहीत मोठी घसरण दिसून आली आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत एकूण शिपमेंट्समध्ये 10% ची घट झाली आहे, जी गेल्या सहा वर्षांतील सर्वात वाईट कामगिरी आहे. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे कंपोनंट्सच्या वाढलेल्या किमती, विशेषतः मेमरी चिप्स.
मिळालेल्या माहितीनुसार, सप्टेंबर २०२५ पासून मेमरी चिप्सच्या किमतीत तब्बल चौपट वाढ झाली आहे. या वाढीमुळे स्मार्टफोन उत्पादकांना (Manufacturers) उत्पादन खर्च वाढला असून, सरासरी फोनच्या किमतीत सुमारे 15% ची वाढ करावी लागली आहे. यामुळे ग्राहकांची मागणी कमी झाली आहे.
बजेट सेगमेंटवर सर्वाधिक परिणाम
₹15,000 पेक्षा कमी किमतीच्या स्मार्टफोन्सच्या शिपमेंट्समध्ये वर्षा-दर-वर्षा 45% ची मोठी घट झाली आहे. याचा अर्थ, किमतीबाबत संवेदनशील असलेले ग्राहक सध्याचे फोन जास्त काळ वापरत आहेत. यामुळे स्वस्त स्मार्टफोनवर अवलंबून असलेल्या कंपन्यांसाठी हे एक मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.
बाजारातील प्रमुख कंपन्यांची कामगिरी
या संथ गतीमध्येही कंपन्यांमध्ये स्पर्धा कायम आहे. vivo 18% मार्केट शेअरसह पहिल्या स्थानावर कायम आहे, तरीही त्यांना बाजारातील आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे. Samsung ही टॉप ५ कंपन्यांमध्ये एकमेव कंपनी ठरली जिने 2% ची सकारात्मक वाढ नोंदवली. त्यांच्या गॅलेक्सी ए सीरीज आणि फ्लॅगशिप मॉडेल्सना, विशेषतः ₹15,000–₹20,000 च्या सेगमेंटमध्ये चांगली मागणी दिसून आली.
याउलट, Xiaomi (POCO सह) आणि realme या कंपन्यांच्या शिपमेंट्समध्ये घट झाली. OPPO ने 14% मार्केट शेअर कायम राखला, विशेषतः प्रीमियम सेगमेंटवर लक्ष केंद्रित केल्यामुळे. Apple च्या शिपमेंट्समध्ये 3% घट झाली आणि त्यांनी 7% मार्केट शेअर मिळवला, पुरवठा साखळीतील समस्यांमुळे (Supply Chain Constraints) त्यांना याचा फटका बसला.
नवीन ट्रेंड्स आणि पुढील दृष्टीकोन
मोठ्या कंपन्या दबाव असतानाही, काही लहान कंपन्यांनी वाढ दर्शविली. Nothing ने Phone (4a) च्या लॉन्चमुळे 105% ची वाढ नोंदवली, तर Google ने अल्ट्रा-प्रीमियम सेगमेंटमध्ये 68% वाढ मिळवली. यावरून असे दिसून येते की, जरी मोठ्या बाजारपेठेत दबाव असला तरी, प्रीमियम उत्पादनांची मागणी टिकून आहे.
बाजार तज्ञांच्या मते, २०२६ च्या उर्वरित काळातही बाजारात दबाव कायम राहण्याची शक्यता आहे. कंपोनंटच्या किमती लवकरच कमी होण्याची चिन्हे नसल्यामुळे, यावर्षी स्मार्टफोन शिपमेंट्समध्ये 13% ची घट अपेक्षित आहे. गुंतवणूकदार आणि भागधारकांसाठी, आगामी फेस्टिव्हल सीझनमध्ये मागणी न वाढल्यास कंपन्या त्यांच्या इन्व्हेंटरी आणि नफ्याचे व्यवस्थापन कसे करतात यावर लक्ष ठेवावे लागेल.