22 जुलैपासून Google Play Store आता अमेरिकेतील थर्ड-पार्टी अँड्रॉइड मार्केटप्लेससाठी खुले होणार आहे. Epic Games सोबत झालेल्या करारानंतर हे बदल करण्यात आले आहेत, मात्र यासाठी प्रतिस्पर्धी स्टोअर्सना वर्षाला $5,000 फी भरावी लागणार आहे. यातून स्पर्धा वाढणार असली तरी, ॲप डाउनलोड्स Google Play द्वारेच होतील, ज्यामुळे Google चे सर्व्हिस चार्जेस कायम राहतील.
Play Store चे दरवाजे उघडले!
Alphabet Inc. च्या Google ने 22 जुलै रोजी अमेरिकेत 'Play Catalog Access Programme' सुरू करण्याची घोषणा केली आहे. या नव्या धोरणामुळे, आता थर्ड-पार्टी अँड्रॉइड ॲप मार्केटप्लेस (App Marketplaces) Google Play Store मध्ये उपलब्ध असलेले ॲप्स (Apps) आपल्या प्लॅटफॉर्मवर देऊ शकतील. हा निर्णय 2023 मधील एका कोर्टाच्या निकालानंतर आणि नोव्हेंबर 2025 मध्ये Epic Games सोबत झालेल्या करारानंतर घेण्यात आला आहे.
प्रतिस्पर्धकांसाठी नियम
हा प्रोग्राम जरी अधिक खुल्या वातावरणाला प्रोत्साहन देत असला तरी, तो पूर्णपणे ओपन ॲक्सेस नाही. फक्त अमेरिकेतील नोंदणीकृत आणि कायदेशीर मार्केटप्लेस चालवणारे व्यवसायच यात सहभागी होऊ शकतील. सहभागी होणाऱ्या कंपन्यांना Google च्या सुरक्षा आणि पॉलिसी मानकांची पूर्तता करावी लागेल. यासोबतच, प्रत्येक ॲप स्टोअरला वर्षाला $5,000 चा वार्षिक सेवा शुल्क (Annual Service Fee) भरावा लागेल. Google च्या म्हणण्यानुसार, हा शुल्क या प्लॅटफॉर्मद्वारे सूचीबद्ध केलेल्या ॲप्लिकेशन्सच्या सततच्या सुरक्षा तपासणी आणि धोरणांच्या अंमलबजावणीसाठी आहे.
कमाईवर परिणाम?
प्रतिस्पर्धी मार्केटप्लेस असले तरी, Google वापरकर्त्यांचा अनुभव आणि आर्थिक व्यवहारांवर आपले नियंत्रण कायम ठेवणार आहे. सर्व ॲप इन्स्टॉलेशन्स (Installations) Google Play च्याच इन्फ्रास्ट्रक्चरमधून होतील. यामुळे, डेव्हलपर्सकडून ॲप डाउनलोड्स किंवा इन-ॲप खरेदीसाठी आकारले जाणारे Google चे सर्व्हिस चार्जेस लागू राहतील. वापरकर्त्यांना ॲप्स Google Play च्या कॅटलॉगमधून येत असल्याची माहिती दिली जाईल. थर्ड-पार्टी स्टोअर्सना Google च्या डेटाचा गैरवापर करण्यास किंवा स्थापित किमतींवर अतिरिक्त शुल्क आकारण्यास सक्त मनाई आहे. यासाठी, प्रतिस्पर्धी स्टोअर्सना 'Inline Install API' नावाचे Google चे विशिष्ट सॉफ्टवेअर टूल्स वापरावे लागतील.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
गुंतवणूकदारांसाठी, हा नियामक बदल Google च्या ॲप इकोसिस्टममधील (App Ecosystem) दीर्घकालीन नफ्यावर किती परिणाम करतो हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. डाउनलोड प्रक्रिया आणि सेवा शुल्क Google Play शी जोडलेले असल्याने, थेट आर्थिक धोका मर्यादित असल्याचे दिसते. मात्र, मोठ्या टेक कंपन्यांना त्यांचे बंद इकोसिस्टम उघडण्यासाठी वाढत्या नियामक दबावाचे हे एक मोठे उदाहरण आहे. किती प्रतिस्पर्धी मार्केटप्लेस हा प्रोग्राम स्वीकारतात आणि भविष्यात युरोपियन युनियन किंवा भारतासारख्या इतर जागतिक बाजारपेठांमध्ये नियामक किंवा कायदेशीर कारवाईमुळे Google च्या ॲप स्टोअर मॉडेलमध्ये आणखी बदल होतात का, यावर गुंतवणूकदार लक्ष ठेवू शकतात. Alphabet च्या प्लॅटफॉर्म महसुलाची स्थिरता तपासण्यासाठी हे सेवा शुल्क महत्त्वाचे ठरतील.