Google आता कीवर्डऐवजी AI-आधारित संवादात्मक (Conversational AI) प्रश्नोत्तर प्रणालीवर भर देत आहे. यामुळे कंपन्यांना ग्राहकांशी लवकर जोडले जाण्याची संधी मिळेल. भारतात व्हॉईस सर्च आणि स्थानिक भाषांचा वाढता वापर पाहता हा बदल विशेष महत्त्वाचा आहे. गुंतवणूकदारांनी या बदलामुळे डिजिटल जाहिरातींच्या कमाईवर आणि स्थानिक रिटेल व ट्रॅव्हल कंपन्यांच्या स्थितीवर लक्ष ठेवावे.
Google च्या सर्चमध्ये मोठा बदल!
Google आपल्या सर्च इंजिनमध्ये मोठा बदल घडवत आहे. आता पारंपारिक कीवर्ड सर्चऐवजी, लोक लाँग-फॉर्म, संवादात्मक आणि व्हिज्युअल (Visual) प्रश्नांवर जास्त भर देत आहेत. यामागे जनरेटिव्ह आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (Generative AI) मधील प्रगती आहे, ज्यामुळे युजर्स आता अधिक गुंतागुंतीचे प्रश्न विचारू शकतात. कंपनीच्या आकडेवारीनुसार, दररोजच्या 15% सर्च हे नवीन आहेत, जे वापरकर्त्यांच्या वर्तनातील वेगवान बदलाचे संकेत देतात.
या बदलामुळे ग्राहक उत्पादन शोधण्यापासून ते खरेदी करण्यापर्यंतच्या प्रवासात अधिक वेगाने पुढे जाऊ शकतील. तसेच, कंपन्यांना जाहिरातदारांना (Advertisers) ग्राहकांच्या प्रवासाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातच त्यांच्याशी जोडले जाण्याची संधी मिळेल.
भारताचे महत्त्व
या बदलामध्ये भारत एक महत्त्वपूर्ण प्रदेश म्हणून उदयास येत आहे. भारतातील डिजिटल लँडस्केप, विशेषतः व्हॉईस कमांड आणि स्थानिक भाषांमधील सर्चचा वाढता वापर, Google च्या Gemini AI मॉडेलसाठी फायदेशीर ठरत आहे. ही मॉडेल्स आता स्थानिक भाषेतील बारकावे अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेऊ शकतात, ज्यामुळे अधिक अचूक निकाल मिळतात. सध्या रिटेल, ट्रॅव्हल आणि लीड जनरेशन (Lead Generation) क्षेत्रात AI-आधारित जाहिरात साधनांचा वापर सर्वाधिक होत आहे. या क्षेत्रांतील कंपन्यांसाठी, AI द्वारे जाहिरात मोहिम (Campaign Creation) स्वयंचलित करणे हे एक आवश्यक कार्य बनले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय?
PwC च्या अंदाजानुसार, पुढील 2030 पर्यंत एकूण पेड सर्च मार्केट (Paid Search Market) 6.1% च्या दराने वाढून $402.7 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचेल. तथापि, पारंपारिक पेड सर्च सेगमेंटमध्ये केवळ 3.8% वाढ अपेक्षित आहे. हा फरक डिजिटल जाहिरात प्लॅटफॉर्मसाठी एका संक्रमणीय काळाकडे इशारा करतो.
जगभरात Google चे AI Overviews दर महिन्याला 2 अब्ज पेक्षा जास्त युजर्सपर्यंत पोहोचत असल्याने, फर्स्ट-पार्टी डेटा (First-party data - कंपन्यांनी ग्राहकांकडून थेट गोळा केलेली माहिती) अधिक महत्त्वाचा ठरेल.
गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घ्यावे की संवादात्मक आणि व्हिज्युअल सर्च टूल्स, जसे की Google Lens (जे दरमहा 25 अब्ज पेक्षा जास्त वेळा वापरले जाते), पारंपारिक जाहिरात फनेल (Advertising Funnel) बदलत आहेत. जे कंपन्या ग्राहकांना अधिक चांगला अनुभव देण्यासाठी या AI साधनांचा प्रभावीपणे वापर करतील, त्यांना चांगले रूपांतरण दर (Conversion Rates) मिळू शकतात.
मात्र, एक गोष्ट लक्ष ठेवण्यासारखी आहे: पारंपरिक जाहिरात एजन्सी आणि डिजिटल कंपन्या या नवीन AI-आधारित मॉडेल्सना त्यांच्या नफ्यावर परिणाम न करता किती लवकर स्वीकारतात हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. AI मोहिम अंमलबजावणीचे अधिक पैलू स्वयंचलित करत असल्याने, भारतीय बाजारात पुढील काही तिमाहीत या साधनांची प्रतिबद्धता (Engagement) महसुलात (Revenue Growth) रूपांतरित करण्याची क्षमता हा मुख्य मापदंड असेल.