Current AI चा मोठा निर्णय: **400 दशलक्ष डॉलर्स** उभारले! आता ओपन सोर्स AI मॉडेल्स बनणार

नॉन-प्रॉफिट संस्था Current AI ने विविध भाषांसाठी ओपन-सोर्स AI इन्फ्रास्ट्रक्चर विकसित करण्यासाठी सरकारी आणि परोपकारी गटांकडून **400 दशलक्ष डॉलर्स** जमा केले आहेत. या उपक्रमामुळे खाजगी AI सिस्टीम्सना पर्याय उपलब्ध होणार आहे, ज्यात अलीकडेच भारतासाठी 'भाषिणी' सोबत विकसित केलेले ऑफलाइन लँग्वेज टूल्सचाही समावेश आहे.

'Current AI' ची स्थापना आणि उद्देश

'Current AI' ही संस्था फेब्रुवारी 2025 मध्ये स्थापन झाली असून, ती भाषिक विविधतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी ओपन-सोर्स आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) सिस्टीम्स तयार करण्यावर काम करत आहे. मोठ्या टेक कंपन्यांच्या खाजगी AI मॉडेल्सना सार्वजनिक पर्याय उपलब्ध करून देणे, हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. यामुळे अनेकदा दुर्लक्षित राहिलेल्या भाषांना अधिक महत्त्व मिळेल, अशी अपेक्षा आहे.

भारतात स्थानिक भाषांना प्रोत्साहन

Current AI ने 'इंडिया AI समिट'मध्ये 'भाषिणी' (Bhashini) या भारत सरकारच्या भाषा तंत्रज्ञान उपक्रमासोबत केलेल्या भागीदारीचे प्रदर्शन केले. या सहकार्यातून 'Suno Sutra' नावाचे एक खास उपकरण तयार करण्यात आले आहे. हे उपकरण ऑफलाइन चालते आणि 22 भारतीय भाषांना सपोर्ट करते. या तंत्रज्ञानामुळे ग्रामीण भागातील लोकांना इंटरनेट कनेक्शनशिवाय त्यांच्या स्थानिक बोलीभाषांमध्ये माहिती मिळण्यास मदत होईल.

निधीची रचना आणि ध्येय

या सार्वजनिक हिताच्या उद्दिष्टांसाठी Current AI ने 400 दशलक्ष डॉलर्स निधी जमवला आहे. या निधीमध्ये फ्रान्स सरकारचे 100 दशलक्ष डॉलर्स सुरुवातीचे योगदान, तसेच फोर्ड फाउंडेशन, मॅकार्थर फाउंडेशन, डीपमाईंड (DeepMind) आणि सेल्सफोर्स (Salesforce) यांचा पाठिंबा समाविष्ट आहे. कंपनीच्या नेतृत्वाने स्पष्ट केले आहे की, हा निधी नफ्यासाठी नसून अनुदानांच्या (Grants) स्वरूपात आहे. यामुळे कंपनी शेअरधारकांसाठी नफा मिळवण्याऐवजी ओपन-सोर्स विकासावर लक्ष केंद्रित करेल.

डेटा सार्वभौमत्व आणि पारदर्शकता

Current AI मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांपेक्षा वेगळे आहे, कारण ते डेटा वापर आणि समुदायाच्या संमतीबाबत कडक नियम लागू करते. व्यावसायिक बहुभाषिक मॉडेल्स अनेकदा ज्या समुदायांचा डेटा वापरतात, त्यांच्या परवानगीशिवाय वापरतात, असा युक्तिवाद कंपनी करते. यावर उपाय म्हणून, Current AI डेटा स्थानिक नियंत्रणाखाली ठेवण्यावर भर देते आणि विकास प्रक्रियेत स्थानिक तज्ञांचा समावेश करते. अलीकडेच, केनिया, लेबनॉन आणि ॲमेझॉन प्रदेशातील प्रकल्पांना डेटा सार्वभौमत्वाच्या तत्त्वांना प्रोत्साहन देण्यासाठी 3.2 दशलक्ष डॉलर्सची अनुदाने देखील वितरित केली आहेत.

ओपन-सोर्स तांत्रिक सहकार्य

आपला प्रभाव वाढवण्यासाठी, Current AI ओपन-सोर्स युतींवर अवलंबून आहे. त्यांनी हगिंग फेस (Hugging Face), मोझिला (Mozilla) आणि एमआयटी मीडिया लॅब (MIT Media Lab) यांसारख्या गटांसोबत भागीदारी करून 'अल्फा चॅट' (Alpha Chat) नावाचा चॅटबॉट लाँच केला आहे. याव्यतिरिक्त, जपानसाठी खास डिझाइन केलेले तांत्रिक स्टॅक (Technical Stack) तयार करण्यासाठी टोकियो-आधारित सकना AI (Sakana AI) सोबत काम करत आहे. या प्रकल्पांचा उद्देश एक असा पाया तयार करणे आहे, ज्यावर जगभरातील डेव्हलपर्स प्रादेशिक भाषिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी काम करू शकतील.