ऑनलाइन ट्रॅव्हल कंपनी Cleartrip आता विमान बुकिंगवरील अवलंबित्व कमी करत हॉटेल, बस आणि ट्रेन बुकिंगमध्ये विस्तार करत आहे. कंपनीचे लक्ष्य आहे की २०२६ पर्यंत ४५% महसूल या नॉन-एअर सेग्मेंट्समधून येईल. FY25 मध्ये कंपनीचा महसूल ६९% ने वाढून ₹१६९ कोटींवर पोहोचला आहे.
हॉटेल बुकिंगमध्ये मोठी वाढ
Cleartrip, जी आता Walmart-समर्थित ई-कॉमर्स कंपनी Flipkart च्या मालकीची आहे, ती आपल्या व्यवसायात मोठी पुनर्रचना करत आहे. कंपनी केवळ विमान बुकिंगवर अवलंबून न राहता, हॉटेल, बस आणि ट्रेन बुकिंगमध्ये आपला वाटा वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे. कंपनीचे लक्ष्य आहे की २०२६ पर्यंत एकूण व्यवसायापैकी ४०% ते ४५% महसूल या नॉन-एअर सेगमेंटमधून येईल, जो सध्याच्या २२% वरून मोठी वाढ दर्शवतो.
हॉटेल व्यवसायाचा विस्तार
हॉटेल सेगमेंट हा कंपनीसाठी सर्वात वेगाने वाढणारा विभाग ठरला आहे. या विभागात ५०% पेक्षा जास्त वाढीचा दर नोंदवला गेला आहे. कंपनीने केवळ थर्ड-पार्टी एग्रीगेटर्सवर अवलंबून न राहता थेट प्रॉपर्टीजसोबत करार करण्याची रणनीती अवलंबली आहे. Cleartrip ने मागील वर्षाच्या तुलनेत रूम नाइट्समध्ये दुप्पट वाढ नोंदवली आहे आणि आता त्यांच्याकडे पाच लाखांहून अधिक आंतरराष्ट्रीय हॉटेल्सचा पोर्टफोलिओ आहे. कंपनीचा दावा आहे की त्यांच्याकडे भारतातील थेट करार केलेल्या डोमेस्टिक हॉटेल्सचे नेटवर्क दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, ज्यामुळे चांगला नफा आणि बुकिंगवर नियंत्रण मिळवणे शक्य होते.
आर्थिक स्थिती आणि नफ्याकडे वाटचाल
आर्थिक वर्ष २०२५ (FY25) मध्ये Cleartrip चा ऑपरेटिंग महसूल ₹१६९ कोटी नोंदवला गेला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत ६९% ने जास्त आहे. कंपनीचा महसूल वाढत असला तरी, ती अजूनही तोट्यात आहे. मात्र, FY25 मध्ये कंपनीने आपला निव्वळ तोटा सुमारे २०% ने कमी करून ₹६५१ कोटी केला आहे. भारतीय ट्रॅव्हल टेक क्षेत्रातील तीव्र स्पर्धेमुळे कंपनीला डिस्काउंट आणि कॅशबॅकवर ₹६०८ कोटी, जाहिरातींवर ₹१०२ कोटी आणि कमिशनवर ₹१२९ कोटी खर्च करावे लागले आहेत. व्यवस्थापनाचे उद्दिष्ट आहे की उच्च मार्जिन असलेल्या नॉन-एअर उत्पादनांकडे महसूल वळवून लवकरच ब्रेक-इव्हन (Breakeven) गाठायचे आहे, जे २०२७ च्या सुरुवातीला अपेक्षित आहे.
तंत्रज्ञान आणि मार्केट स्ट्रॅटेजी
या बदलांना गती देण्यासाठी, Cleartrip नवीन फीचर्स आणत आहे ज्यामुळे ग्राहक टिकून राहतील. व्हिसा रिजेक्शन कव्हर (Visa Rejection Cover) सारख्या टूल्समुळे बुकिंगमध्ये १५% वाढ झाली आहे, तर प्राइस ट्रॅकिंग फीचरमुळे रूपांतरण दरात (Conversion Rate) ३% ते ५% ची वाढ झाली आहे. याशिवाय, कंपनी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मध्ये गुंतवणूक करत आहे, ज्यामुळे संवादात्मक बुकिंग एजंट (Conversational Booking Agent) तयार होईल. कंपनी तरुण पिढीला आकर्षित करण्यासाठी क्रिएटर इकॉनॉमी आणि इन्फ्लुएन्सर-आधारित संलग्न कार्यक्रमांवर (Affiliate Programs) लक्ष केंद्रित करत आहे. आकडेवारीनुसार, Gen Z प्रवाशांच्या बुकिंगमध्ये ६०% ते ७०% वाढ झाली आहे.
भविष्यातील लक्षणीय मुद्दे
हॉटेल आणि ट्रेन बुकिंगमध्ये विस्तार केल्याने व्यवसायात विविधता येत असली तरी, गुंतवणूकदारांनी कंपनीच्या उच्च विपणन आणि ग्राहक संपादन खर्चावर (Customer Acquisition Costs) लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे. नॉन-एअर सेगमेंटमध्ये वाढ कायम ठेवतानाच तोटा कमी करणे हे मोठे आव्हान असेल. तंत्रज्ञानातील गुंतवणूक आणि नवीन लॉयल्टी प्रोग्राम्सची परिणामकारकता यावर कंपनीचे २०२७ पर्यंत ब्रेक-इव्हन गाठण्याचे ध्येय अवलंबून असेल.