चीनमधील लष्करी संशोधक अमेरिकन AI मॉडेल्स, जसे की OpenAI आणि Anthropic, यांच्या आउटपुटचा वापर त्यांच्या संरक्षण प्रणालींना प्रशिक्षित करण्यासाठी करत असल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. या प्रक्रियेमुळे अमेरिकेच्या निर्बंधांना बगल देऊन प्रगत AI तंत्रज्ञान विकसित करण्याचा चीनचा प्रयत्न आहे.
अमेरिकेच्या AI आउटपुटचा चीनच्या संरक्षण कार्यात वापर?
एका अभ्यासानुसार, चीनच्या पीपल्स लिबरेशन आर्मी (PLA) शी संबंधित संस्था अमेरिकेत विकसित झालेल्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) मॉडेल्सच्या आउटपुटचा वापर करून स्वतःची संरक्षण तंत्रज्ञान विकसित करत आहेत. या तंत्राला 'मॉडल डिस्टिलेशन' (Model Distillation) म्हणतात. या पद्धतीने, चीन मर्यादित हार्डवेअर क्षमतेसह प्रगत AI प्रणाली तयार करू शकतो, जे अमेरिकेच्या कडक निर्बंधांमुळे थेट शक्य नाही.
'मॉडल डिस्टिलेशन' म्हणजे काय?
'मॉडल डिस्टिलेशन' ही एक अशी प्रक्रिया आहे जिथे एक लहान आणि अधिक कार्यक्षम AI मॉडेल, एका मोठ्या आणि शक्तिशाली AI मॉडेलकडून मिळालेल्या प्रतिसादांवर आणि डेटावर प्रशिक्षण घेते. OpenAI चे GPT-3.5 किंवा Anthropic चे Claude 3 सारख्या मॉडेल्सच्या तर्कप्रणालीचा अभ्यास करून, चीनी संशोधक असे विशेष टूल्स तयार करू शकतात जे कमी क्षमतेच्या हार्डवेअरवर देखील चालतील. हे चीनसाठी खूप महत्त्वाचे आहे, कारण प्रगत AI चिप्सच्या आयातीवर अमेरिकेचे कडक निर्बंध आहेत.
चीनच्या संरक्षण क्षेत्रातील संभाव्य वापर
या संशोधनातून असे सूचित होते की चीनी लष्करी संस्था या AI आउटपुटचा उपयोग विशिष्ट लष्करी कामांसाठी करत आहेत. यामध्ये संवेदनशील लष्करी कोडचा सारांश काढणे, सोशल मीडिया मॉनिटरिंगसाठी कृत्रिम डेटा तयार करणे आणि ड्रोनसाठी इमेज प्रोसेसिंग क्षमता सुधारणे यांचा समावेश आहे. तसेच, सागरी प्लॅटफॉर्मसाठी लक्ष्य ओळख प्रणाली (target recognition systems) सुधारण्याचे प्रयत्नही सुरू आहेत, ज्यामुळे पश्चिम AI तंत्रज्ञानाचा संरक्षण क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर वापर करण्याचा त्यांचा इरादा दिसतो.
नियामक आणि सुरक्षाविषयक चिंता
अमेरिकेच्या तंत्रज्ञानाचा चीनच्या संरक्षण संशोधनात वापर हा एक संवेदनशील मुद्दा बनला आहे. अमेरिकेचे अधिकारी याला निर्बंधांचे उल्लंघन मानत आहेत, तर चीन याला आपल्या तंत्रज्ञान विकासाला रोखण्याचा प्रयत्न असल्याचे म्हणत आहे. यामुळे, 'AI' च्या वापरासंदर्भात आंतरराष्ट्रीय नियम आणि सुरक्षा उपाययोजनांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. जगभरातील गुंतवणूकदार आणि धोरणकर्ते या घडामोडींवर लक्ष ठेवून आहेत.
