केंद्र सरकारने मोबाईल उत्पादन आणि डिझाइनला चालना देण्यासाठी ₹62,500 कोटींच्या प्रोडक्शन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजनेला मंजुरी दिली आहे. ही योजना FY2026-27 ते FY2030-31 या कालावधीसाठी लागू राहील. आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे आणि भारताला इलेक्ट्रॉनिक्स हब बनवणे हे याचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. या घोषणेनंतर Dixon Technologies आणि Kaynes Technology सारख्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये वाढ दिसून आली.
मोबाईल उत्पादनासाठी मोठी सरकारी मदत
केंद्र सरकारने भारतीय इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन क्षेत्राला बळ देण्यासाठी एक मोठे पाऊल उचलले आहे. युनियन कॅबिनेट (Union Cabinet) ने मोबाईल उत्पादन आणि डिझाइनसाठी ₹62,500 कोटी रुपयांच्या प्रोडक्शन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजनेस मंजुरी दिली आहे. याला 'मॉडिफाईड प्रोडक्शन लिंक्ड स्कीम' (Modified Production Linked Scheme) असे म्हटले जात आहे.
ही योजना FY2026-27 पासून सुरू होऊन FY2030-31 पर्यंत, म्हणजे तब्बल पाच वर्षांसाठी लागू असेल. या योजनेचा मुख्य उद्देश केवळ मोबाईल फोनची असेंब्ली करणे नव्हे, तर भारतातच मोबाईलसाठी लागणारे पार्टस (Components) आणि डिझाइन (Design) तयार करण्याच्या स्थानिक क्षमतेला प्रोत्साहन देणे हा आहे.
मार्केटची सकारात्मक प्रतिक्रिया
या सरकारी घोषणेनंतर इलेक्ट्रॉनिक मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रातील अनेक कंपन्यांच्या शेअर्सनी गुरुवारी तेजी दर्शवली. Dixon Technologies चा शेअर 7.5% नी वाढून ₹14,685 वर पोहोचला, तर Kaynes Technology च्या शेअरमध्ये 3.4% ची वाढ होऊन तो ₹3,452.90 वर बंद झाला. Amber Enterprises आणि Syrma SGS Technology सारख्या कंपन्यांचे शेअर्सही वधारले.
यापूर्वीच्या PLI योजनांच्या यशामुळे मोबाईल फोन भारतीय इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादनाचा एक महत्त्वाचा भाग बनला आहे. आता सरकार कंपोनंट्सच्या स्थानिक उत्पादनावर लक्ष केंद्रित करत आहे.
पार्टसच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी होणार?
गेल्या दशकात भारताने इलेक्ट्रॉनिक्स असेंब्लीमध्ये मोठी प्रगती केली असली, तरी अजूनही मोठ्या प्रमाणात पार्टसची आयात करावी लागते, त्यापैकी निम्म्याहून अधिक पार्टस चीनमधून येतात. नवीन PLI योजना याच आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे. यामध्ये बॅटरी, कॅमेरा मॉड्यूल, डिस्प्ले युनिट्स आणि प्रिंटेड सर्किट बोर्ड (PCBs) सारख्या महत्त्वाच्या पार्टसच्या उत्पादनाला प्रोत्साहन दिले जाईल, ज्यामुळे भारतात व्हॅल्यू एडिशन (Value Addition) वाढेल.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
गुंतवणूकदारांसाठी या योजनेचा दीर्घकालीन परिणाम कंपन्यांच्या विस्तार योजनांवर अवलंबून असेल. Dixon Technologies कॅमेरा आणि डिस्प्ले मॉड्यूलच्या उत्पादनात उतरत आहे. Kaynes Technology चिप पॅकेजिंग आणि PCBs च्या क्षेत्रात काम करत आहे, तर Amber Enterprises बोर्ड असेंब्लीची क्षमता वाढवत आहे.
या कंपन्यांना योजनेचा फायदा किती होईल, हे भांडवली खर्च व्यवस्थापित करणे, नफा टिकवून ठेवणे आणि जागतिक स्पर्धेत टिकून राहण्यावर अवलंबून असेल. योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये होणारे बदल, कंपन्यांच्या विस्तार प्रकल्पांची प्रगती आणि स्थानिक उत्पादने जागतिक पुरवठादारांशी स्पर्धा करू शकतील की नाही, यावर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. कंपन्यांच्या आगामी तिमाही निकालांमधील व्यवस्थापनाचे (Management) भाष्य देखील महत्त्वाचे ठरू शकते.