बँक ऑफ अमेरिका (BofA) च्या अहवालानुसार, भारतात AI चा वापर वाढला तरी, Zomato आणि MakeMyTrip सारखे स्पेशालिस्ट ॲप्स AI असिस्टंट्सपेक्षा जास्त प्रभावी ठरतील. ग्राहकांचा विश्वास आणि सवयींमुळे AI-आधारित सेवांना लगेच स्वीकारणे कठीण आहे. त्यामुळे, कंपन्या AI चा वापर आपल्या सेवा सुधारण्यासाठी करत आहेत, ज्यामुळे हे तंत्रज्ञान त्यांना स्पर्धेत टिकून राहण्यास मदत करेल.
काय आहे रिपोर्टमध्ये?
बँक ऑफ अमेरिका (BofA) च्या एका नवीन अहवालात असे म्हटले आहे की, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) सहाय्यक सध्या तरी भारतीय ग्राहकांची स्पेशालिटी ॲप्सची जागा घेण्याची शक्यता नाही. जरी भारतात AI चा वापर जगात सर्वाधिक होत असला, तरी Zomato (फूड डिलिव्हरी), MakeMyTrip (ट्रॅव्हल बुकिंग) आणि Swiggy (क्विक कॉमर्स) सारखे विशिष्ट कामांसाठीचे ॲप्स ग्राहकांच्या पसंतीस उतरत आहेत. BofA नुसार, AI चा वापर या विद्यमान प्लॅटफॉर्ममध्येच वाढवला जाईल, स्वतंत्र AI असिस्टंट म्हणून नाही.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
तंत्रज्ञान क्षेत्रातील 'AI मुळे होणारं विस्थापन' (AI Disruption) या चर्चेला हा अहवाल एक नवीन दृष्टीकोन देतो. जर ग्राहक आपले परिचित ॲप्स वापरणे सुरू ठेवतील, तर Zomato, MakeMyTrip आणि Ixigo सारख्या कंपन्या AI-आधारित नवीन स्टार्टअप्समुळे धोक्यात येणार नाहीत. उलट, या कंपन्या AI चा वापर आपल्या प्लॅटफॉर्ममध्ये करून अधिक कार्यक्षम बनत आहेत. यामुळे त्यांची ग्राहक सेवा सुधारत आहे, युझर एंगेजमेंट वाढत आहे आणि ते आपले मार्केट शेअर टिकवून ठेवण्यास यशस्वी ठरत आहेत.
ग्राहक विश्वास आणि सवयींचा अडथळा
BofA ने भारतीय बाजारातील एका महत्त्वाच्या पैलूवर भर दिला आहे - 'सुपर ॲप' मॉडेलऐवजी स्पेशालिस्ट सेवांना प्राधान्य. चीनसारख्या देशांमध्ये 'सुपर ॲप्स' (सर्व एकाच ॲपमध्ये) लवकर स्वीकारले गेले, पण भारतीय ग्राहक मात्र प्रत्येक कामासाठी स्वतंत्र ॲप्स वापरण्यास प्राधान्य देतात.
याशिवाय, अहवालात 'विश्वासाचा अभाव' (Trust Deficit) नमूद केला आहे. भारतीय ग्राहक ऑनलाइन व्यवहारांबद्दल सावध असतात. अनेकदा ते खरेदी करण्यापूर्वी इतरांचा सल्ला घेतात, रिव्ह्यू वाचतात किंवा कुटुंबाशी चर्चा करतात. AI एजंटवर पूर्ण विश्वास ठेवून पेमेंट करणे किंवा मोठी खरेदी करणे, हे अजूनही एक मोठे आव्हान आहे.
कंपन्या AI चा वापर कसा करत आहेत?
AI ला घाबरण्याऐवजी, भारतातील आघाडीच्या प्लॅटफॉर्म्सनी आधीच AI चा वापर सुरू केला आहे:
- MakeMyTrip आणि Ixigo: दोन्ही कंपन्यांनी OpenAI सोबत भागीदारी केली आहे. यामुळे युझर्स 'प्रेरणा' (उदा. 'वीकेंडला कुठे फिरायला जावे?') पासून थेट बुकिंगपर्यंतचा प्रवास एकाच इकोसिस्टममध्ये करू शकतात.
- Zomato: कंपनी अनेक वर्षांपासून AI चा वापर डिलिव्हरी रूट्स ऑप्टिमाइझ करण्यासाठी, रेस्टॉरंट्सची शिफारस करण्यासाठी आणि ग्राहक सेवा स्वयंचलित करण्यासाठी करत आहे. यामुळे कंपनीच्या कामकाजात कार्यक्षमता आणि खर्चात बचत होत आहे.
गुंतवणूकदारांनी पुढे काय पहावे?
गुंतवणूकदारांनी कंपन्या AI इंटिग्रेशनचा वापर करून नफ्यात कशी वाढ करत आहेत याकडे लक्ष ठेवावे. विशेषतः ग्राहक संपादन खर्च (CAC) कमी करणे किंवा ऑपरेटिंग मार्जिन सुधारणे यासारख्या गोष्टी महत्त्वाच्या ठरतील.
मुख्य निरीक्षणे:
- एंगेजमेंट मेट्रिक्स: AI-आधारित फीचर्समुळे ॲपमध्ये घालवलेला वेळ किंवा बुकिंगचे प्रमाण वाढत आहे का?
- कार्यक्षमतेत वाढ: AI मुळे सपोर्ट कॉस्ट कमी होत आहे का किंवा लॉजिस्टिक्समध्ये सुधारणा होत आहे का?
- विश्वासार्हता: AI एजंट्सच्या वाढत्या वापरामुळे ग्राहक फसवणूक आणि डेटा गोपनीयतेच्या चिंता कशा हाताळल्या जात आहेत, यावर लक्ष ठेवावे.