Amazon च्या सेल्फ-ड्रायव्हिंग कार बनवणाऱ्या Zoox कंपनीने त्यांच्या सर्व 105 रोबोटॅक्सी परत बोलावल्या आहेत. या गाड्यांमध्ये धूर ओळखण्याची क्षमता कमी असल्याचे समोर आले आहे. ड्रायव्हरलेस गाड्यांच्या सुरक्षेबाबत वाढत्या नियामक दबावामुळे हा निर्णय घेण्यात आला आहे. गुंतवणूकदार या समस्येचा कंपनीच्या भविष्यावर काय परिणाम होईल यावर लक्ष ठेवून आहेत.
Amazon च्या स्वायत्त वाहन (Autonomous Vehicle) विभागाची उपकंपनी Zoox ने त्यांच्या 105 सेल्फ-ड्रायव्हिंग गाड्यांची स्वैच्छिकपणे माघार (Recall) घेतली आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे गाड्यांमधील एक गंभीर सॉफ्टवेअरची समस्या, ज्यामुळे त्या दाट धूर योग्यरित्या ओळखू शकत नाहीत. या त्रुटीमुळे गंभीर सुरक्षा धोके निर्माण होऊ शकतात. सेल्फ-ड्रायव्हिंग गाड्या आणीबाणीच्या परिस्थितीत (Emergency Zones) चुकून प्रवेश करू शकतात आणि अग्निशमन दलाच्या गाड्या, रुग्णवाहिका किंवा पोलीस वाहनांच्या मार्गात अडथळा आणू शकतात.
घटनेचा तपशील आणि सॉफ्टवेअर अपडेट
20 जून रोजी एका घटनेनंतर ही सुरक्षा चिंता समोर आली. एका रिकाम्या Zoox गाडीने एका जळत्या ठिकाणी धुराचा सामना केला. कंपनीच्या अहवालानुसार, गाडीने त्या भागात प्रवेश केला, अचानक ब्रेक लावला आणि ती जागेवरच थांबली. यानंतर, रिमोट ऑपरेटर्सना गाडी बाहेर काढावी लागली, तर स्थानिक आपत्कालीन कर्मचाऱ्यांनी रहदारीचे व्यवस्थापन करण्यासाठी स्वतः शंकू (Cones) लावावे लागले.
यावर तोडगा म्हणून, Zoox ने एक सॉफ्टवेअर अपडेट (Software Update) जारी करण्यास सुरुवात केली आहे. या अपडेटमुळे गाड्यांची संवेदनेची क्षमता (Sensory Capabilities) वाढेल, जेणेकरून त्या धुराच्या परिस्थितीला अधिक चांगल्या प्रकारे ओळखू शकतील. कंपनीसाठी हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, कारण ते चाचणी टप्प्याबाहेर पडून व्यावसायिक राइड-हेलिंग सेवा सुरू करण्याच्या तयारीत आहेत.
वाढता नियामक दबाव
ही माघार (Recall) काही एकटी घटना नाही, तर अमेरिकेतील National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) च्या वाढत्या निरीक्षणाचा भाग आहे. नियामकांनी चिंता व्यक्त केली आहे की, स्वायत्त वाहन तंत्रज्ञान मानवी प्रतिसादकर्त्यांशी (Human First Responders) सुरक्षितपणे संवाद साधण्यासाठी अजून पूर्णपणे सज्ज नाही. NHTSA ने अलीकडेच या क्षेत्रातील अनेक कंपन्यांना पत्रे पाठवून स्पष्ट केले आहे की, आपत्कालीन परिस्थितीत योग्य प्रतिसाद न देणारी वाहने लोकांसाठी धोकादायक ठरू शकतात.
संपूर्ण उद्योग सध्या एका आव्हानात्मक काळातून जात आहे, कारण इतर मोठ्या कंपन्यांकडूनही अशाच प्रकारच्या समस्या समोर आल्या आहेत. उदाहरणार्थ, Waymo च्या गाड्यांनीही अलीकडेच वाहतूक नियमांचे उल्लंघन करणे आणि आपत्कालीन वाहनांना अडथळा आणणे यासारख्या घटनांमुळे NHTSA आणि National Transportation Safety Board (NTSB) च्या रडारवर आल्या आहेत. या सततच्या समस्यांमुळे नियंत्रित चाचणी वातावरणात आणि वास्तविक जगातील शहरी वाहतुकीतील गुंतागुंत यांच्यातील मोठे अंतर दिसून येते.
गुंतवणूकदार आणि निरीक्षकांसाठी, कंपन्या अनपेक्षित परिस्थिती हाताळण्यासाठी त्यांची कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) मॉडेल्स किती प्रभावीपणे सुधारू शकतात हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. सॉफ्टवेअर अपडेट तात्काळ धोके कमी करू शकत असले तरी, अशा माघारीच्या वारंवारतेचा भविष्यातील नियामक मंजुरी आणि व्यावसायिक सेवा सुरू करण्याच्या वेळेवर परिणाम होऊ शकतो. NHTSA आणि स्वायत्त वाहन विकसकांमधील आगामी बैठकांवर गुंतवणूकदारांनी लक्ष ठेवले पाहिजे, कारण त्या व्यापक तैनातीसाठी सुरक्षा मानके ठरवतील.