'वर्ल्ड मॉडेल्स' चे महत्त्व
टेक महिंद्राने 'AI वर्ल्ड मॉडेल्स' विकसित करण्याची घोषणा केली आहे. ही मॉडेल्स AI सिस्टीम आहेत जी जगातील गुंतागुंतीच्या प्रक्रिया आणि परिस्थितींचे सखोल, संदर्भानुसार (contextual) आकलन करू शकतील. टेलिकॉम आणि हेल्थकेअरसारख्या क्षेत्रांमध्ये या तंत्रज्ञानाचा विशेष फायदा होईल, जिथे AI ला बारीक-बारीक बदल आणि नियम समजून घेणे आवश्यक आहे.
कंपनीचे चीफ इनोव्हेशन ऑफिसर, निखिल मल्होत्रा यांच्या मते, जरी सध्या ग्राहकांना अशा सिस्टीमची गरज नसली तरी, येत्या एक-दोन वर्षांत त्यांना याची आवश्यकता भासेल. AI केवळ माहिती देण्याऐवजी (generative AI) खरी समस्या सोडवणारे आणि भविष्यवाणी करणारे (reasoning and predictive) असावे लागेल. टेक महिंद्राची ही तयारी त्यांना स्पर्धेत पुढे ठेवेल.
सध्या टेक महिंद्राचे मार्केट कॅपिटल ₹1.5 ते ₹1.6 लाख कोटी च्या दरम्यान आहे. कंपनीचा P/E रेशो 31.3 ते 34.85 च्या आसपास आहे. फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला शेअरची किंमत ₹1,530-₹1,644 च्या दरम्यान होती आणि दररोज सरासरी 64.5 लाख शेअर्स चा व्हॉल्यूम (volume) दिसून आला.
स्पर्धा आणि स्वदेशी R&D (Sovereign R&D)
भारतीय IT क्षेत्रात TCS, Infosys आणि Wipro सारख्या कंपन्या जनरेटिव्ह AI आणि एजेंटिक AI मध्ये मोठी गुंतवणूक करत आहेत. पण टेक महिंद्राने स्वतःचे 'वर्ल्ड मॉडेल्स' विकसित करण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे, ज्यामुळे ते वेगळे ठरू शकतात.
भारताच्या 'AI सॉव्हरेनटी' (AI sovereignty) म्हणजेच स्वदेशी AI विकासाला प्रोत्साहन देण्याच्या धोरणाशीही हे जुळते. NITI Aayog ने दिलेल्या अहवालानुसार, भारतीय IT कंपन्यांना त्यांच्या पारंपरिक कामाच्या पद्धतीत बदल करून AI-आधारित, परिणाम-केंद्रित (outcome-based) उत्पादनांकडे वळावे लागेल. 2035 पर्यंत $750-850 अब्ज डॉलर्स महसूल मिळवण्यासाठी हा बदल आवश्यक आहे.
धोके आणि आव्हाने (The Bear Case)
या धोरणांमध्ये काही धोकेही आहेत. फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला AI मुळे होणाऱ्या बदलांच्या भीतीमुळे टेक महिंद्राच्या शेअरमध्ये 10% ची घसरण झाली होती. Axis Securities च्या मते, ऍप्लिकेशन सेवांमधील (application services) अधिक वाटा AI ऑटोमेशनमुळे धोक्यात येऊ शकतो.
'वर्ल्ड मॉडेल्स' विकसित करणे हे खूप खर्चिक आणि दीर्घकालीन R&D चे काम आहे, ज्याचे यश लगेच मिळेलच याची खात्री नाही. कंपन्यांचे मूल्यांकन (valuation) वाढलेले आहे, जिथे P/E रेशो 20x पेक्षा जास्त आहे, पण भविष्यातील कामाचा अंदाज (outlook) सामान्य आहे.
याव्यतिरिक्त, जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अनिश्चितता, अमेरिकेतील IT खर्च कमी होणे आणि वाढणारे व्याजदर यामुळे कंपन्यांच्या AI प्रोजेक्ट्सवरील खर्चावर परिणाम होऊ शकतो.
भविष्यातील वाटचाल (Future Outlook)
विश्लेषकांचा अंदाज आहे की 2026 मध्ये AI च्या मागणीमुळे भारतीय IT क्षेत्रात सुधारणा दिसेल. Gartner नुसार, 2026 मध्ये भारतातील IT खर्च $176.3 अब्ज डॉलर्स पर्यंत पोहोचेल, ज्यामध्ये IT सेवांची वाढ 11.1% असेल. एकूण वाढ मध्यम-एकल अंकी (mid-single digits) राहण्याची अपेक्षा आहे, तर FY26 साठी महसूल वाढ 1.1% च्या आसपास असेल.
टेक महिंद्राने विकसित केलेले 'वर्ल्ड मॉडेल्स' यशस्वी ठरल्यास, ते भविष्यात अधिक मागणी असलेल्या AI सेवा पुरवण्यात कंपनीला मदत करू शकतात. हे R&D यश टेक महिंद्रासाठी एक महत्त्वाचे यश ठरू शकते.