AI चा फायदा की तोटा? गुंतवणूकदारांचे प्रश्नचिन्ह
टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस (TCS) चे चेअरमन एन. चंद्रशेखरन यांनी म्हटले आहे की, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आता जागतिक कंपन्यांसाठी केवळ एक तंत्रज्ञान न राहता 'इंटेलिजन्सचे मुख्य आधार' (core infrastructure of intelligence) बनत आहे. कंपनीच्या 'ह्यूमन AI' मॉडेलने AI सेवांमधून वार्षिक $2.3 बिलियन उत्पन्न मिळवले आहे. मार्च तिमाहीत (Q4 FY26) कंपनीचा नेट प्रॉफिट (Net Profit) 29% ने वाढून ₹13,720 कोटी झाला, तर महसूल (Revenue) 5.5% वाढून ₹70,698 कोटी राहिला, जो विश्लेषकांच्या अंदाजाशी जुळतो. कंपनीने प्रति शेअर ₹31 चा अंतिम डिव्हिडंड (Dividend) जाहीर केला आहे. या तिमाहीत कंपनीला $12 बिलियन किमतीचे नवीन डील्स (deals) देखील मिळाले आहेत, जे ग्राहकांची सेवांसाठी असलेली मागणी दर्शवतात.
निकालांनंतर शेअरमध्ये घसरण का?
इतके चांगले निकाल असूनही, TCS च्या शेअरमध्ये एप्रिलच्या सुरुवातीच्या उच्चांकानंतर जवळपास 13% ची घसरण झाली आहे. मे महिन्याच्या मध्यापर्यंत शेअरची किंमत सुमारे ₹2,270 च्या आसपास आहे. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे, कंपनीने FY26 साठी 2.4% वार्षिक महसूल घट नोंदवली आहे, जी त्यांच्या लिस्टिंगनंतरची पहिली वार्षिक घट आहे. AI सेवांमधून मिळणारे उत्पन्न वाढत असतानाही, पारंपरिक सेवांमधून मिळणारा महसूल कमी होण्याची चिंता गुंतवणूकदारांना सतावत आहे. AI मुळे पारंपरिक सेवांमधील बिलींग रेट्स कमी होत असल्याचे जाणकारांचे मत आहे.
विश्लेषकांचे मत आणि स्पर्धा
सध्या TCS चा शेअर 16.5x च्या P/E रेशोवर (Price-to-Earnings ratio) ट्रेड करत आहे, जो त्याच्या ऐतिहासिक सरासरीपेक्षा कमी आहे. स्पर्धेत असलेल्या Infosys चा P/E रेशो सुमारे 16.4x आहे, तर Wipro 15.5x वर आहे. जागतिक स्तरावर Accenture चा P/E सुमारे 13x आहे, पण त्यांच्याकडे 85,000 पेक्षा जास्त AI प्रोफेशनल्स आहेत.
TCS समोरील मुख्य आव्हाने
AI मध्ये प्रचंड गुंतवणुकीनंतरही TCS ला काही आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे. AI च्या वाढत्या वापरामुळे पारंपरिक IT सेवांमधील बिलिंग रेट्स कमी होत आहेत, ज्यामुळे पुढील काही वर्षांत महसूल वाढीवर मर्यादा येण्याची शक्यता आहे. Jefferies च्या अंदाजानुसार, AI मुळे EPS वाढीचा वेग 5.5% पर्यंत मर्यादित राहू शकतो. Citi आणि Jefferies सारख्या ब्रोकरेज कंपन्यांनी TCS च्या शेअरबाबत सावध भूमिका घेतली आहे. BFSI (बँकिंग, फायनान्शियल सर्व्हिसेस अँड इन्शुरन्स) सेक्टरमध्ये धीमा विकास आणि डील बुकिंगमुळे भविष्यकालीन महसुलावर परिणाम होऊ शकतो. तसेच, जागतिक आर्थिक अनिश्चितता आणि 26% पर्यंत वाढलेले युएस टॅरिफ (US tariff) हे देखील चिंतेचे विषय आहेत.
विश्लेषकांचे मत विभागलेले
बाजारपेठेतील नकारात्मक भावना असूनही, काही विश्लेषक TCS च्या भविष्याबद्दल सकारात्मक आहेत. Investec ने 'Buy' रेटिंग कायम ठेवली आहे. मात्र, अनेक विश्लेषक सावध आहेत. Jefferies ने 'Underperform' रेटिंग दिली असून, लक्ष्य ₹2,275 ठेवले आहे. Citi ने 'Sell' रेटिंग देऊन लक्ष्य ₹2,250 केले आहे. सरासरी 12 महिन्यांचे लक्ष्य सुमारे ₹2,946 आहे, परंतु काही नकारात्मक अंदाज ₹2,600 पर्यंतही खाली जाऊ शकतात.