Whalesbook
CEO चे मानधन नफ्यापेक्षा जास्त वाढले?
TCS ने जाहीर केलेल्या माहितीनुसार, CEO के. कृठीवासन यांचे आर्थिक वर्ष 2025-26 मधील एकूण मानधन ₹28 कोटी इतके झाले आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत यात 6.3% ची वाढ झाली आहे. या मानधनामध्ये ₹1.67 कोटी बेसिक सॅलरी, ₹1.43 कोटी चे भत्ते आणि सुविधा (Benefits and perquisites), तसेच ₹25 कोटी परफॉर्मन्स-लिंक्ड कमिशनचा समावेश आहे.
ही वाढ कंपनीच्या एकूण आर्थिक कामगिरीच्या तुलनेत लक्षणीय आहे. कारण, याच कालावधीत कंपनीच्या नफ्यात (Profit After Tax - PAT) फक्त 1.35% ची वाढ होऊन तो ₹49,210 कोटी वर पोहोचला. मात्र, कंपनीच्या ऑपरेशन्समधून मिळणाऱ्या रेव्हेन्यूमध्ये (Revenue from operations) 4.58% ची चांगली वाढ होऊन तो ₹2.67 लाख कोटी झाला.
या निकालांनंतर, टाटा ग्रुपचे चेअरमन एन. चंद्रशेखरन (N Chandrasekaran) यांनी मात्र कोणतेही कमिशन घेण्यास नकार दिला. त्यांनी फक्त ₹4.2 लाख सिटिंग फी (Sitting Fees) स्वीकारली. कंपनीच्या वार्षिक अहवालात नमूद केल्यानुसार, CEO चे मानधन हे TCS मधील सरासरी कर्मचाऱ्यांच्या पगाराच्या 332.8 पट अधिक आहे. कंपनीतील कनिष्ठ आणि मध्यम स्तरावरील कर्मचाऱ्यांच्या पगारात सरासरी 4.5% ते 7% वाढ झाली होती.
TCS आणि प्रतिस्पर्धकांची तुलना
सध्या TCS चा शेअर 16.65x च्या प्राईस-टू-अर्निंग (P/E) रेशोवर ट्रेड करत आहे आणि त्याची मार्केट कॅपिटल ₹8.19 लाख कोटी आहे. या तुलनेत, इन्फोसिस (Infosys) चा P/E 14.39x आणि मार्केट कॅप ₹4.53 लाख कोटी आहे. विप्रो (Wipro) चा P/E 13.48x आहे, तर एचसीएल टेक्नॉलॉजीज (HCL Technologies) चा P/E 18.43x आहे. कॉग्निझंट टेक्नॉलॉजी सोल्युशन्स (Cognizant Technology Solutions) मात्र 10.00x च्या कमी P/E वर ट्रेड करत आहे, ज्याची मार्केट कॅप $22.34 बिलियन (सुमारे ₹1.87 लाख कोटी) आहे.
IT क्षेत्रातील संधी आणि धोके
भारतीय IT सेक्टर 2026 मध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे (Artificial Intelligence - AI) रिकव्हर होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यात IT खर्चात 11% पेक्षा जास्त वाढ अपेक्षित आहे. AI सेवांमधून TCS सध्या वार्षिक $1.8 बिलियन महसूल मिळवत आहे. मात्र, AI मुळे पारंपरिक IT सेवांमध्ये महसूल घटण्याचा धोकाही आहे, जो वार्षिक 2-3% पर्यंत असू शकतो.
विश्लेषकांचा TCS बद्दलचा दृष्टिकोन सकारात्मक आहे. त्यांना 'Buy' रेटिंग दिली असून, शेअरची टार्गेट प्राईस ₹2,900 ते ₹2,968 च्या दरम्यान, म्हणजेच पुढील 12 महिन्यांत 25-30% अपसाईडची अपेक्षा आहे. कंपनीचा बाजारातील हिस्सा गेल्या पाच वर्षांत 31.59% वरून 30.47% पर्यंत घसरला आहे.
पगारातील तफावत आणि विश्लेषकांचे मत
CEO चे वाढलेले मानधन आणि कंपनीच्या नफ्यात झालेली किरकोळ वाढ यातील तफावत चर्चेचा विषय ठरली आहे. 332.8 पट CEO-टू-एम्प्लॉई पे रेशो (CEO-to-employee pay ratio) ही वाढती दरी अंतर्गत समस्या निर्माण करू शकते किंवा कंपनीचा फोकस निव्वळ नफ्याऐवजी महसूल वाढीवर असल्याचे दर्शवू शकते. AI मुळे निर्माण होणाऱ्या नवीन संधी TCS साठी फायदेशीर ठरू शकतात, परंतु कंपनी पारंपरिक व्यवसायातील संभाव्य 'AI डिफ्लेशन'चा सामना कसा करते, यावर तिचे भविष्य अवलंबून असेल.