Whalesbook
'सॉफ्टवेअर आर्मागेडन' ची भीती, पण वास्तव काय?
AI च्या वेगाने होणाऱ्या प्रगतीमुळे अनेक सॉफ्टवेअर कंपन्यांवर गदा येणार, त्यांचे बिझनेस मॉडेल कोलमडणार अशी भीती बाजारात पसरली आहे. या भीतीमुळे सॉफ्टवेअर शेअर्समध्ये मोठी घसरण दिसून येत आहे. अनेक एंटरप्रायझेस (enterprises) त्यांचे जुने, महत्त्वाचे सॉफ्टवेअर इन्फ्रास्ट्रक्चर (infrastructure) सोडून नवीन AI सोल्यूशन्सकडे (solutions) लगेच वळतील, अशी शंका व्यक्त केली जात आहे. मात्र, Wedbush चे ॲनालिस्ट Dan Ives या भीतीला 'अतिशयोक्ती' (exaggerated doomsday scenario) म्हणत आहेत. ते म्हणतात की, कंपन्या इतक्या लवकर आपले स्थापित सॉफ्टवेअर बदलणार नाहीत.
Ives यांच्या नजरेतील 'टॉप' सॉफ्टवेअर स्टॉक्स
या कठीण परिस्थितीतही Ives यांनी काही प्रमुख कंपन्यांना 'BUY' करण्याची शिफारस केली आहे. यात Microsoft, Palantir, CrowdStrike, Snowflake आणि Salesforce या कंपन्यांचा समावेश आहे. Ives यांच्या मते, या कंपन्यांकडे मोठे ग्राहकवर्ग (installed bases) आणि प्रचंड डेटा आहे, ज्यामुळे त्यांना लगेच रिप्लेस करणे शक्य नाही. या कंपन्या AI च्या युगात टिकून राहतील आणि त्यातून फायदाही मिळवतील. Microsoft चे Market Cap सध्या सुमारे $3.09 ट्रिलियन आहे. Palantir चे Market Cap $332.59 बिलियन पर्यंत पोहोचले आहे, जरी त्यात मागील महिन्यात घट झाली आहे. CrowdStrike चे Market Cap सुमारे $103.152 बिलियन आहे, तर Snowflake चे Market Cap $56.46 बिलियन आहे. Salesforce चे Market Cap या विशिष्ट तारखेला उपलब्ध नव्हते, पण 2026 मध्ये या शेअरमध्ये मोठे चढ-उतार दिसून आले आहेत.
AI चा खरा परिणाम: किती मोठी आहे चिंता?
AI चा खरा फटका किती बसणार यावरच सर्वकाही अवलंबून आहे. नवीन AI टूल्स (tools) काही ठराविक कामं स्वयंचलित करू शकत असले तरी, सध्याच्या एंटरप्राइझ सॉफ्टवेअरला त्वरित धोका पोहोचेल, असे मानणे चुकीचे आहे. अनेक कंपन्या त्यांचे महागडे सॉफ्टवेअर इन्फ्रास्ट्रक्चर इतक्या लवकर बदलण्यास तयार नाहीत, कारण नवीन AI सोल्यूशन्समध्ये आवश्यक सुरक्षा आणि क्षमतांची कमतरता असू शकते. उदाहरणार्थ, Palantir ने त्यांच्या AI Platform मुळे US Commercial Revenue मध्ये 137% ची वाढ नोंदवली आहे. पण Snowflake सारख्या कंपन्यांना AI वर्कलोड्समुळे मार्जिन आणि क्लाउड खर्चाचे धोके आहेत. Palantir चा Forward P/E रेशो सुमारे 98.37 आहे, तर Snowflake चा P/E रेशो -40.96 आहे. CrowdStrike चा P/E रेशो -328.76 आहे, जो या सेक्टरमधील ग्रोथ-केंद्रित व्हॅल्युएशन्स (valuations) दर्शवतो. Salesforce चा शेअर 2026 मध्ये 45.3% नी त्याच्या 52-आठवड्यांच्या उच्चांकावरून घसरला आहे.
भूतकाळातील अनुभव आणि भविष्यातील संधी
ऐतिहासिकदृष्ट्या पाहिले तर, जेव्हा जेव्हा तंत्रज्ञानाच्या भीतीमुळे मार्केटमध्ये मोठी घसरण झाली आहे, तेव्हा स्थापित कंपन्यांसाठी खरेदीची मोठी संधी निर्माण झाली आहे. सध्या सॉफ्टवेअर स्टॉक्समध्ये मोठी विक्री झाली असली तरी, Ives सारखे ॲनालिस्ट्स (analysts) म्हणतात की ही घसरण वास्तविक धोक्यापेक्षा खूप जास्त आहे. आता प्रश्न हा आहे की, या कंपन्या त्यांच्या AI गुंतवणुकीला नफ्यात कसे रूपांतरित करतात आणि त्यांच्या सध्याच्या व्हॅल्युएशन्सला योग्य ठरवतात का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.