AI मुळे कार्यक्षमता वाढली, कर्मचाऱ्यांची गच्छंती
Snap Inc. ने सुमारे 1,000 कर्मचाऱ्यांना कमी केले आहे, जे एकूण कर्मचारी वर्गाच्या 16% आहे. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, AI मुळे कामाची गती वाढली असून, आता 65% पेक्षा जास्त कोड AI द्वारे तयार होत आहे. यामुळे कंपन्यांना आता कमी कर्मचाऱ्यांमध्ये जास्त काम करणे शक्य झाले आहे. या पुनर्रचनेमुळे 2026 च्या मध्यापर्यंत वार्षिक $500 मिलियन पेक्षा जास्त बचत अपेक्षित आहे. यासोबतच, 300 हून अधिक रिक्त जागा रद्द करण्याचा आणि ऑपरेटिंग खर्च तसेच स्टॉक-आधारित मोबदला (stock-based compensation) कमी करण्याचाही कंपनीचा मानस आहे.
ॲक्टिव्हिस्ट गुंतवणूकदारांचा दबाव वाढला
या नोकर कपातीचे कारण केवळ AI कार्यक्षमता नसून, ॲक्टिव्हिस्ट गुंतवणूकदार (activist investor) Irenic Capital Management यांचा वाढता दबाव हे देखील एक महत्त्वाचे कारण आहे. या गुंतवणूकदाराने Snap ला आपले कामकाज सुलभ करण्याची आणि व्यवसाय रेषांचे पुनरावलोकन करण्याची मागणी केली होती. विशेषतः, AR Specs युनिट, ज्यावर आतापर्यंत $3.5 बिलियन पेक्षा जास्त खर्च झाला आहे आणि दरवर्षी सुमारे $500 मिलियनचा तोटा होत आहे, ते बंद करावे किंवा स्वतंत्र करावे, अशी सूचना त्यांनी केली होती. यासोबतच, नोकर कपात आणि कर्मचाऱ्यांच्या मोबदल्यात बदल करण्याचीही मागणी करण्यात आली होती.
नोकर कपात असूनही आर्थिक वाढीचे संकेत
नोकर कपात होत असतानाही, Snap च्या आर्थिक आकडेवारीने सकारात्मक संकेत दिले आहेत. कंपनीला पहिल्या तिमाहीत (Q1) सुमारे 12% महसूल वाढीची अपेक्षा आहे, जो $1.53 बिलियन पर्यंत पोहोचू शकतो. तसेच, जानेवारी ते मार्च या तिमाहीत कंपनीचा समायोजित नफा (adjusted profit) सुमारे $233 मिलियन राहण्याचा अंदाज आहे, जो वॉल स्ट्रीटच्या $186.8 मिलियनच्या अंदाजापेक्षा जास्त आहे. मात्र, या सकारात्मक बातमीनंतरही Snap चे शेअर्स वर्षाच्या सुरुवातीपासून (YTD) सुमारे 31% घसरले आहेत. एप्रिल 2026 रोजी शेअरची किंमत $5.60 च्या जवळ होती.
स्पर्धकांच्या तुलनेत Snap चे मूल्यांकन कमी
गेल्या बारा महिन्यांत Snap चा P/E (Price-to-Earnings) रेशो नकारात्मक राहिला आहे, जो दर्शवतो की कंपनी या काळात तोट्यात होती. Meta Platforms (ज्याचा P/E रेशो 20s मध्ये आहे) आणि Pinterest (ज्याचा P/E रेशो सुमारे 28-31 आहे) यांसारख्या स्पर्धकांच्या तुलनेत हे मूल्यांकन खूपच कमी आहे. Snap चे बाजार भांडवल सुमारे $8 बिलियन आहे, जे Meta चे $1.6 ट्रिलियन आणि Pinterest चे सुमारे $11-12 बिलियन आहे. विश्लेषकांचे मत साधारणपणे 'Hold' असे आहे, परंतु वापरकर्त्यांच्या वाढीतील धीमेपणामुळे काही जणांनी लक्ष्य किंमत कमी केली आहे.
धोरणांवर प्रश्नचिन्ह?
काही तज्ञांच्या मते, AI कार्यक्षमता हे नोकर कपातीचे एकमेव कारण असू शकत नाही. AI तंत्रज्ञान वापरून कंपन्या खर्च कपात करतात किंवा महामारीच्या काळात केलेल्या अतिरिक्त भरतीला (over-hiring) सामोरे जातात, असा आरोप केला जात आहे. AR Specs युनिटमध्ये केलेली मोठी गुंतवणूक आणि त्याचा तोटा हे गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेचे कारण ठरले आहे. अशा परिस्थितीत, नवीन तंत्रज्ञानावर गुंतवणूक करताना कर्मचाऱ्यांची कपात करणे, हे संसाधनांचे व्यवस्थापन कसे केले जाते यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते. Snap चा शेअर IPO नंतर आणि त्याच्या शिखरापासून खूप खाली आला आहे, तसेच कंपनीला नफ्यात आणणे हे मोठे आव्हान आहे.