भारतासाठी 'सॉव्हरेन AI' (Sovereign AI) ची उभारणी
Sarvam AI ही कंपनी भारतात स्वतःचे AI मॉडेल तयार करण्याच्या महत्त्वाकांक्षी योजनेवर काम करत आहे. जागतिक टेक कंपन्यांवरील अवलंबित्व कमी करणे आणि भारतीय भाषा व गरजांनुसार AI विकसित करणे, हे या कंपनीचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. नुकत्याच जाहीर झालेल्या अहवालानुसार, Bessemer Venture Partners, Nvidia, Amazon आणि Prosperity7 Ventures यांसारख्या मोठ्या गुंतवणूकदारांकडून कंपनीला हा मोठा निधी मिळणार आहे. या व्हॅल्युएशनमुळे Sarvam AI ही डीप-टेक स्टार्टअप्स (Deep-tech Startups) च्या यादीत सामील झाली आहे, विशेषतः जेव्हा भारतीय स्टार्टअप्समध्ये निधी उभारणीचा वेग मंदावला आहे.
'इंडियाएआय मिशन'ला (IndiaAI Mission) मोठा आधार
Sarvam AI ची रणनीती थेट भारत सरकारच्या 'इंडियाएआय मिशन'ला (IndiaAI Mission) पाठिंबा देणारी आहे. या मिशनसाठी सुमारे ₹10,372 कोटी बजेटची तरतूद करण्यात आली आहे. सरकार सार्वजनिक वापरासाठी 50,000 हून अधिक NVIDIA H100 GPUs उपलब्ध करून देत आहे, ज्यामुळे AI हार्डवेअरचा खर्च कमी होईल. उदाहरणार्थ, India AI Portal द्वारे GPU चा वापर प्रति तास ₹65 इतक्या कमी दरात उपलब्ध होणार आहे, जो AWS आणि Google सारख्या कंपन्यांच्या तुलनेत खूपच कमी आहे. Sarvam AI 30 अब्ज (30 Billion) आणि 105 अब्ज (105 Billion) पॅरामीटर्स असलेले लार्ज लँग्वेज मॉडेल्स (LLMs) विकसित करत आहे. हे मॉडेल्स 22 भारतीय भाषांना समर्थन देतील. यासोबतच, कंपनी 'एजंटिक' (Agentic) AI सिस्टम्स देखील बनवत आहे, जे स्वायत्तपणे काम करू शकतील.
स्पर्धेत टिकून राहण्याचे आव्हान
Sarvam AI ला Krutrim सारख्या भारतीय स्पर्धकांव्यतिरिक्त Google, Microsoft, OpenAI आणि Anthropic सारख्या जागतिक दिग्गजांशी स्पर्धा करावी लागणार आहे. NVIDIA H100 चिप्स मिळवणे आणि पायाभूत सुविधा (Infrastructure) उभारणे, तसेच कुशल मनुष्यबळ (Talent) मिळवणे ही Sarvam AI समोरील काही प्रमुख आव्हाने आहेत. AI तंत्रज्ञानाचा विकास आणि देखभाल करणे अत्यंत खर्चिक आहे, त्यामुळे कंपनीला भांडवली खर्च (Capital Expenditure) आणि कार्यक्षमतेत (Efficiency) संतुलन साधावे लागेल.