NPCI चा RuPay UPI Fees वर दणका! Paytm च्या कमाईवर काय परिणाम होणार? जाणून घ्या

शुल्कात कपात जाहीर

NPCI ने जारी केलेल्या सर्क्युलरनुसार, RuPay क्रेडिट कार्ड्स UPI वर वापरताना लागणाऱ्या Payer PSP आणि TPAP शुल्कात बदल करण्यात आले आहेत. 1 एप्रिल 2026 पासून, नॉन-इंडस्ट्री प्लेयर्ससाठी हे शुल्क 8 बेसिस पॉईंट्सवरून 6 बेसिस पॉईंट्स पर्यंत कमी केले जाईल. तर, इंडस्ट्री प्लेयर्ससाठी हे शुल्क 4 बेसिस पॉईंट्सवरून 3 बेसिस पॉईंट्स पर्यंत घटवले जाईल.

Paytm वरील परिणाम

Paytm ची पालक कंपनी One 97 Communications ने या बदलाची नोंद घेतली असून, त्यांच्या मते या शुल्कात झालेल्या कपातीचा कंपनीच्या एकूण आर्थिक स्थितीवर 'इममटेरियल' (Immaterial) म्हणजेच किरकोळ परिणाम होईल. मात्र, ग्राहक UPI ॲप्समधून मिळणाऱ्या महसुलात (Consumer UPI app revenue) घट होण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे. कंपनीचा मुख्य महसूल व्यापारी पेमेंट व्यवसायातून (Merchant payment business) येतो, ज्यावर या बदलाचा कोणताही परिणाम होणार नाही, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.

UPI महसुलावर परिणाम

हे शुल्क बदल थेट Paytm सारख्या ग्राहक-केंद्रित UPI ॲप्लिकेशन्सच्या कमाईवर परिणाम करतात, कारण ते RuPay क्रेडिट कार्ड व्यवहारांवर शुल्क आकारतात. प्रत्येक व्यवहारासाठी ही कपात जरी लहान असली, तरी लाखो व्यवहारांमध्ये ती लक्षणीय ठरू शकते, ज्यामुळे पेमेंट प्रोसेसर्स आणि PSPs च्या नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो. NPCI चा हा निर्णय RuPay क्रेडिट कार्ड ऑन UPI प्रणालीला अधिक प्रमाणित (Standardize) आणि स्वस्त करण्याचा उद्देश दर्शवतो, ज्यामुळे त्याचा वापर वाढेल.

Paytm चा नियामक संघर्ष

Paytm सध्या रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) कडून आलेल्या नियामक निर्बंधांमुळे (Regulatory restrictions) कठीण काळातून जात आहे. मार्च 2024 मध्ये, RBI ने Paytm Payments Bank (PPBL) वर गंभीर नियामक समस्या आणि अनुपालन (Compliance) अयशस्वी ठरल्यामुळे निर्बंध लादले होते. या निर्बंधांमुळे Paytm ॲपला ऑपरेशनल अडचणी येत आहेत, ज्यामुळे त्याचे मुख्य पेमेंट प्रोसेसिंग क्षमता आणि वापरकर्त्यांचा विश्वास प्रभावित झाला आहे. NPCI ने UPI Lite आणि RuPay क्रेडिट कार्ड ऑन UPI सारख्या सुविधा देऊन डिजिटल पेमेंट प्रणाली सुधारण्याचा प्रयत्न केला आहे.

प्रमुख बदल आणि भविष्यातील वाटचाल

• UPI ॲप्सना RuPay क्रेडिट कार्ड व्यवहारांसाठी कमी शुल्क मिळेल.
• Paytm च्या ग्राहक UPI ॲपच्या महसुलात घट अपेक्षित आहे.
• कंपनीचा व्यापारी पेमेंट व्यवसाय या शुल्क बदलामुळे अप्रभावित राहील.
• 1 एप्रिल 2026 ची प्रभावी तारीख कंपन्यांना नवीन शुल्क रचनेशी जुळवून घेण्यासाठी पुरेसा वेळ देईल. 1 एप्रिल 2026 पासून पेमेंट प्लॅटफॉर्म्सद्वारे सुधारित शुल्कांची अंमलबजावणी कशी होते यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. One 97 Communications कडून त्यांच्या ग्राहक पेमेंट विभागाच्या कामगिरीबद्दल पुढील मार्गदर्शनाचे निरीक्षण करणे आवश्यक आहे, तसेच NPCI किंवा RBI कडून पुढील नियामक घोषणांचा मागोवा घेणे महत्त्वाचे असेल.