इन्फोसिसची AI मधील वाटचाल: शेअर बाजारात शंका?
Infosys ने नुकत्याच सादर केलेल्या तिमाही निकालांमध्ये आणि भविष्यातील मार्गदर्शनामध्ये (guidance) कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) जोर दिला आहे. कंपनीने FY26 साठी महसुलाचे लक्ष्य 3% ते 3.5% पर्यंत वाढवले आहे, जे पूर्वीच्या 2% ते 3% अंदाजापेक्षा जास्त आहे. तिसऱ्या तिमाहीत (Q3 FY26) कंपनीचा महसूल $5 अब्ज राहिला, जो मागील तिमाहीपेक्षा 0.6% आणि मागील वर्षाच्या तुलनेत कॉन्स्टंट करन्सीमध्ये 1.7% जास्त आहे. CEO Salil Parekh यांनी सांगितले की, AI मुळे मिळणारे उत्पन्न सध्याच्या तिमाही महसुलाच्या 5.5% आहे आणि त्यात भरीव वाढ होत आहे.
AI: संधी की धोका? बाजारात चिंता का?
Infosys AI ला एक मोठे ग्रोथ इंजिन (growth engine) मानत असले तरी, भारतीय IT सेक्टरमध्ये AI च्या संभाव्य धोक्यांबद्दल गुंतवणूकदारांमध्ये मोठी चिंता आहे. Nifty IT इंडेक्स त्याच्या उच्चांकावरून सुमारे 30% खाली आला आहे. जनरेटिव्ह AI (Generative AI) मुळे पारंपरिक IT सेवा, जसे की ऍप्लिकेशन डेव्हलपमेंट, मेंटेनन्स आणि टेस्टिंग, ऑटोमेट (automate) होण्याची भीती आहे. यामुळे येत्या काही वर्षांत IT कंपन्यांच्या महसुलात 10% ते 12% घट होऊ शकते. Infosys AI वर लक्ष केंद्रित करून 4,600 हून अधिक AI प्रोजेक्ट्सवर काम करत आहे, परंतु मार्केटचा कल मात्र AI मुळे मुख्य व्यवसायावर होणाऱ्या परिणामाबद्दल साशंक आहे.
एंटरप्राइज डेटा आणि AI स्ट्रॅटेजी
मोठ्या कंपन्या त्यांचा खासगी डेटा (proprietary data) सुरक्षित ठेवत आहेत. यामुळे Infosys सारख्या कंपन्यांना एंटरप्राइज AI ऍडॉप्शनमध्ये (enterprise AI adoption) जटिलता येत आहे. अनेक कंपन्या आता AI मॉडेलसोबत डेटा इंटिग्रेट करण्यासाठी स्वतःचे डेटा इन्फ्रास्ट्रक्चर (data infrastructure) तयार करत आहेत. Infosys ने या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी 'AI फर्स्ट स्ट्रॅटेजी' (AI first strategy) आणि एक 'प्लेबुक' (Playbook) तयार केले आहे, ज्यामध्ये डेटा फ्रॅगमेंटेशन (data fragmentation), लेगसी सिस्टम (legacy systems) आणि टॅलेंटची कमतरता यावर उपाययोजना आहेत.
टॅलेंट पाइपलाइन: ऑटोमेशनच्या युगात मनुष्यबळाची वाढ
AI स्ट्रॅटेजीला पाठिंबा देण्यासाठी, Infosys मनुष्यबळ वाढवण्यासाठी आणि कौशल्ये विकसित करण्यासाठी मोठी गुंतवणूक करत आहे. कंपनी चालू आणि पुढील आर्थिक वर्षात 20,000 कॉलेज ग्रॅज्युएट्सची (college graduates) भरती करण्याची योजना आखत आहे. AI संबंधित सेवांचा विस्तार करण्यासाठी ही भरती आवश्यक आहे. मात्र, AI मुळे कामांचे ऑटोमेशन होऊन मनुष्यबळ कमी होण्याची किंवा क्लायंट्ससाठी उत्पादकता वाढण्याची शक्यता यावर इंडस्ट्रीमध्ये चर्चा सुरू आहे.
AI युगातील मोठे धोके
Infosys आणि इतर IT कंपन्यांसाठी AI मुळे होणारे स्ट्रक्चरल डिसरप्शन (structural disruption) हा सर्वात मोठा धोका आहे. AI एजंट्स (AI agents) कोडिंग, कस्टमर सपोर्ट आणि कायदेशीर कामांसारख्या सेवा ऑटोमेट करू शकतात, ज्यामुळे पारंपरिक IT सेवा मॉडेलवर थेट परिणाम होतो. Infosys च्या Q3 महसुलात AI सेवांचा वाटा 5.5% असला तरी, पारंपरिक सेवांच्या तुलनेत हा आकडा खूपच कमी आहे. Wipro सारख्या प्रतिस्पर्धकांनी FY26 साठी महसुलात घट होण्याचे संकेत दिले आहेत. Infosys कडे कमी कर्ज (debt-to-equity ratio सुमारे 0.08) आणि मजबूत बॅलन्स शीट (strong balance sheet) आहे, तरीही बाजारात AI चा महसूल आणि मार्जिनवर होणाऱ्या दीर्घकालीन परिणामाबद्दल चिंता कायम आहे.
भविष्याकडे वाटचाल
सध्याच्या बाजारातील चिंतेनंतरही, Infosys चे नेतृत्व AI ला एक मोठी संधी मानत आहे. कंपनी AI क्षमता आणि मनुष्यबळामध्ये सतत गुंतवणूक करत आहे. विश्लेषकांचे मत विभागलेले असले तरी, कंपनीची AI स्ट्रॅटेजी तिला भविष्यात टिकून राहण्यास मदत करेल अशी अपेक्षा आहे. AI फर्म Anthropic सोबतचे नवीन सहकार्य हे ऍडव्हान्स्ड AI सोल्यूशन्समध्ये (advanced AI solutions) कंपनीचा धोरणात्मक प्रयत्न दर्शवते.