Whalesbook
AI स्किल्सची वाढती मागणी
कंपन्यांमध्ये आता केवळ नवीन कर्मचाऱ्यांची भरती करण्याऐवजी, सध्याच्या कर्मचाऱ्यांचे स्किल्स (Skills) कसे वाढवायचे आणि त्यांना टिकवून कसे ठेवायचे यावर जास्त भर दिला जात आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चा वापर जसजसा वाढत आहे, तसतसे जे कर्मचारी आपल्या टीमला नवीन स्किल्स शिकवतात, ते कंपन्यांमध्ये आघाडीवर राहत आहेत.
टॅलेंटसाठी तीव्र स्पर्धा
Infosys चे LinkedIn च्या यादीत अव्वल स्थानी येणे हे दर्शवते की कंपन्यांनी आपल्या कर्मचाऱ्यांच्या विकासाला किती प्राधान्य दिले पाहिजे. AI आणि डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन (Digital Transformation) मधील तज्ञांची मागणी खूप जास्त आहे. त्यामुळे, करिअरमध्ये प्रगती आणि सतत नवीन गोष्टी शिकणे आवश्यक बनले आहे. Infosys चा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) अंदाजे 15.8 आहे, जो NVIDIA (42.2) किंवा Microsoft (26.46) सारख्या हाय-ग्रोथ टेक कंपन्यांच्या तुलनेत कमी आहे. हे सूचित करते की गुंतवणूकदारांना Infosys चा स्थिर दृष्टिकोन महत्त्वाचा वाटतो. Accenture (ॲक्सेंचर) 2026 पर्यंत 80,000 AI आणि डेटा प्रॅक्टिशनर्स (Practitioners) तयार करण्याचे ध्येय ठेवत आहे, तर TCS (टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस) आपल्या कर्मचाऱ्यांचे मोठ्या प्रमाणावर अपस्किलिंग (Upskilling) करत आहे.
बदलती स्पर्धात्मकता
पारंपारिक IT सेवा कंपन्यांना आता फायनान्शियल सर्व्हिसेस (Financial Services), सेमीकंडक्टर डिझाइन (Semiconductor Design) आणि एंटरप्राइज सॉफ्टवेअर (Enterprise Software) क्षेत्रातील कंपन्यांकडून तीव्र स्पर्धेला सामोरे जावे लागत आहे. NVIDIA, HP, Microsoft सारख्या कंपन्या विशेषतः कुशल इंजिनिअर्स शोधत आहेत. ग्लोबल कॅपेबिलिटी सेंटर्स (GCCs) देखील केवळ सपोर्ट युनिट्स न राहता इनोवेशन हब (Innovation Hubs) म्हणून विकसित होत आहेत, विशेषतः फायनान्शियल सर्व्हिसेस क्षेत्रात, जिथे टॉप 25 कंपन्यांमध्ये सहा कंपन्यांचा समावेश आहे.
कौशल्यातील तफावत (Skills Gap)
भारतात टॅलेंट पूल (Talent Pool) मोठा असला तरी, AI आणि डीप-टेक (Deep-Tech) स्किल्सची स्पष्ट कमतरता आहे. AI इंजिनिअरिंग (AI Engineering) साठीच्या नोकरीच्या जाहिरातींमध्ये वर्षाला जवळपास 60% वाढ झाली आहे, जिथे मागणी पुरवठ्यापेक्षा खूप जास्त आहे. अनेक ॲडव्हान्स्ड AI रोल्ससाठी (Roles), प्रत्येक 8 ते 10 ओपन पोझिशन्ससाठी केवळ 1 पात्र उमेदवार उपलब्ध असतो. यामुळे, विशेष आणि हायब्रिड (Hybrid) रोल्ससाठी वेतनात 25% ते 40% पर्यंत वाढ झाली आहे. कंपन्या आता शैक्षणिक पदवींपेक्षा प्रत्यक्ष AI स्किल्सना अधिक महत्त्व देत आहेत.
अंमलबजावणीतील धोके आणि व्हॅल्युएशन (Valuation)
AI चा वापर वाढत असला तरी, भारतीय IT क्षेत्रासाठी काही धोके आहेत. ॲडव्हान्स्ड AI ऑटोमेशनमुळे (Automation) ॲप्लिकेशन सर्व्हिसेस (Application Services) सारख्या अनेक कंपन्यांच्या उत्पन्नावर परिणाम होऊ शकतो. NVIDIA (42.2) आणि Amazon (36.21) सारख्या कंपन्यांचे जास्त P/E रेशो उच्च वाढीच्या अपेक्षा दर्शवतात, ज्या पूर्ण न झाल्यास दबाव येऊ शकतो. Infosys च्या बाबतीत, ॲनालिस्ट्सचे (Analysts) मत मिश्र असून ते 'Hold' रेटिंगकडे झुकले आहे. तसेच, Infosys कर्मचाऱ्यांचे पगार वाढवणे पुढे ढकलत असल्याचीही बातमी आहे, ज्यामुळे स्पर्धात्मक बाजारात टॅलेंट गमावण्याचा धोका आहे.
भविष्यातील दिशा
भविष्यात स्पेशलाइज्ड डिजिटल स्किल्सची मागणी कायम राहील, ज्यात AI, क्लाउड (Cloud) आणि सायबरसुरक्षा (Cybersecurity) यांचा समावेश आहे. 2026 मध्ये एकूण IT हायरिंग (Hiring) 12% ते 15% ने वाढण्याची अपेक्षा आहे, परंतु ती अधिक निवडक असेल. सुमारे 15% ते 20% नवीन AI रोल्समध्ये जास्त पगार मिळण्याची शक्यता आहे. अनेक कंपन्या रीस्किलिंगवर (Reskilling) लक्ष केंद्रित करत आहेत, जिथे 71% GCCs टॅलेंट डेव्हलपमेंटवर भर देत आहेत.