इंडियन IT शेअर्स AI च्या भीतीने कोसळले! गुंतवणुकीचे गणित बिघडले

AI चा धोका आणि महसुलावर परिणाम

विश्लेषकांच्या मते, जनरेटिव्ह AI मुळे पारंपरिक IT सेवांचे ऑटोमेशन (Automation) वेगाने होऊ शकते. यामुळे कंपन्यांना जुन्या प्रोजेक्ट्ससाठी कमी मनुष्यबळ लागेल आणि वार्षिक महसुलात 2% ते 3% पर्यंत घट येऊ शकते. याचा थेट परिणाम मोठ्या IT कंपन्यांच्या वाढीवर (Growth) होत आहे. कंपन्यांना आता जुन्या सेवा मॉडेल्सऐवजी AI-आधारित नवीन दृष्टिकोन (Approach) स्वीकारावा लागेल. मार्केटमध्ये अशाच कंपन्यांना प्राधान्य दिले जात आहे, ज्या AI चा वापर करून नवीन व्यवसाय आणि कार्यक्षमता वाढवू शकतात.

तिमाही निकालांवर दबाव, वाढीचा अंदाज कमी

या तिमाहींमध्ये Infosys ने सादर केलेले Q4FY26 चे निकाल अपेक्षेपेक्षा कमी राहिले. कंपनीचा महसूल (Revenue) आणि मार्जिन (Margins) अपेक्षेपेक्षा कमी होते. FY27 साठी कंपनीने 1.5% ते 3.5% पर्यंतची वार्षिक ग्रोथ (YoY Growth) अपेक्षित केली आहे, जी FY22 मधील 19.7% च्या तुलनेत खूपच कमी आहे. LTIMindtree ला एका मोठ्या अमेरिकन BFSI क्लायंटमुळे क्वार्टर-ऑन-क्वार्टर 1.2% ची रेव्हेन्यू ग्रोथ (Constant Currency) मिळाली, तरीही मॅनेजमेंट भविष्याबद्दल सकारात्मक आहे. या संमिश्र निकालांमुळे आणि कंपन्यांच्या सावध दृष्टिकोन (Outlook) मुळे सेक्टरमध्ये विक्रीचा जोर वाढला.

संपूर्ण सेक्टरमध्ये घसरण आणि व्हॅल्युएशन रिसेट

बाजारात आलेल्या पडझडीत LTIMindtree चे शेअर्स सुमारे 6% कोसळले, तर Coforge, Infosys आणि Mphasis 5% पेक्षा जास्त घसरले. Tech Mahindra, TCS, Persistent Systems, HCL Tech आणि Wipro या कंपन्यांचे शेअर्सही 4% पर्यंत खाली आले. 2025 मध्ये Nifty IT इंडेक्स आधीच सुमारे 12.6% घसरला होता, जो Nifty 50 च्या तुलनेत खूपच कमी आहे. यावरून IT सेक्टरच्या व्हॅल्युएशनमध्ये (Valuation) मोठा फेरबदल होत असल्याचे दिसून येते आणि कंपन्यांचे प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) मल्टीपल्स (Multiples) तपासावे लागत आहेत.

स्पर्धात्मक स्थिती आणि विश्लेषकांचे लक्ष

व्हॅल्युएशन मेट्रिक्स (Valuation Metrics) नुसार IT कंपन्यांमध्ये स्पष्ट फरक दिसत आहे. Wipro (P/E ~14.5-16.85) आणि Infosys (P/E ~17-19.5) चे P/E मल्टीपल्स Persistent Systems (P/E ~40.6-50.4) आणि Coforge (P/E ~38.8-61.13) पेक्षा खूपच कमी आहेत. याचा अर्थ मार्केट Persistent Systems आणि Coforge सारख्या कंपन्यांना AI मुळे कमी धोका असलेले किंवा भविष्यात जास्त वाढीची शक्यता असलेले मानत आहे. काही विश्लेषक दीर्घकालीन दृष्टिकोन (Long-term Outlook) नकारात्मक मानत आहेत, तर काहीजण FY27-28 पर्यंत AI मुळे कंपन्यांच्या वाढीला गती मिळेल असे भाकीत करत आहेत. Morgan Stanley ने नजीकच्या काळात स्थिरता (Stability) दर्शविली आहे, परंतु FY27 मधील ग्रोथबद्दल ते सावध आहेत.

AI संक्रमणादरम्यानचे प्रमुख धोके

यातील मुख्य धोका म्हणजे AI तंत्रज्ञानाचा वापर किती वेगाने आणि यशस्वीरित्या होतो. ज्या कंपन्या AI डिलिव्हरी मॉडेल्समध्ये (AI Delivery Models) वेळेत बदल करणार नाहीत, त्यांना मार्जिनमध्ये कपात आणि महसुलात घट सहन करावी लागेल. AI मुळे नोकऱ्या कमी होण्याचाही धोका आहे. तसेच, या सेक्टरचे जागतिक बाजारपेठांवर, विशेषतः उत्तर अमेरिकेवर जास्त अवलंबित्व असल्यामुळे, आर्थिक आणि भू-राजकीय (Geopolitical) धोकेही आहेत. कंपन्यांचे बॅलन्स शीट (Balance Sheet) मजबूत असले तरी, सध्याचे निकाल आणि आउटलूक दर्शवतात की वाढ पुन्हा सुरू होण्यापूर्वी हा एक मोठा संक्रमण काळ असेल.