IT शेअर्सची घसरण: AI च्या भीतीने बाजारात खळबळ! मोठ्या कंपन्यांचे शेअर्स कोसळले

AI च्या धोक्यामुळे IT शेअर्सवर दबाव

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे IT सेवांवर काय परिणाम होईल, या चिंतेने भारतीय शेअर बाजारात आज IT सेक्टरमध्ये मोठी विक्री (Sell-off) झाली. विशेषतः, Anthropic या कंपनीने AI च्या नवीन टूल्सबद्दल केलेल्या दाव्यानंतर, ज्यामुळे पारंपरिक सॉफ्टवेअर आधुनिकीकरण (Legacy Modernization) सेवा स्वस्त होण्याची शक्यता आहे, बाजारात भीतीचे वातावरण पसरले. याचा परिणाम म्हणून, Nifty IT Index दिवसाच्या मध्यापर्यंत 2.84% कोसळला.

या घसरणीचा फटका HCL Technologies ला 3% पेक्षा जास्त बसला, तर Infosys 3.1%, Tech Mahindra 2.7%, Tata Consultancy Services (TCS) 2.6% आणि Wipro 2.1% ने घसरले. LTIMindtree च्या शेअर्समध्येही 2.3% ची घट झाली. या वर्षी फेब्रुवारी 2026 अखेरपर्यंत Nifty IT Index मध्ये अंदाजे 7.5% ची घट झाली आहे.

व्हॅल्युएशन (Valuation) आणि AI मधील गुंतवणूक

बाजारातील या तात्काळ प्रतिक्रियेनंतर, अनेक प्रमुख भारतीय IT कंपन्यांच्या व्हॅल्युएशनकडे पाहणे महत्त्वाचे ठरते. सध्या Nifty IT Index चा सरासरी P/E रेशो सुमारे 21.46x आहे. मात्र, AI सेवांमध्ये कंपन्या करत असलेल्या मोठ्या गुंतवणुकीचा विचार करता, हे व्हॅल्युएशन आकर्षक वाटू शकते. Infosys चा P/E रेशो सुमारे 19.0-19.85 आहे, तर TCS चा P/E सुमारे 19.2-21.38 च्या आसपास आहे.

जागतिक स्तरावर पाहिले तर, IBM चा P/E सुमारे 22.8 आणि Accenture चा P/E सुमारे 17.6 आहे. Accenture चे व्हॅल्युएशन त्याच्या प्रतिस्पर्ध्यांच्या तुलनेत कमी असल्याचे मानले जाते. यावरून असे दिसते की, बाजार AI च्या धोक्याला जास्त महत्त्व देत आहे आणि IT कंपन्यांच्या AI मध्ये केलेल्या गुंतवणुकीला किंवा त्यांच्या भविष्यातील अनुकूलन क्षमतेला कमी लेखत आहे. Infosys नुसार, त्यांच्या 90% पेक्षा जास्त मोठ्या क्लायंट्स AI प्रोजेक्ट्समध्ये सक्रिय आहेत.

संभाव्य धोके आणि भविष्यातील दिशा

AI मुळे कोडिंग आणि जुन्या सॉफ्टवेअरचे आधुनिकीकरण यांसारख्या सेवा स्वयंचलित (Automate) होण्याची शक्यता हे एक खरे आव्हान आहे. J.P. Morgan च्या विश्लेषकांनी चिंता व्यक्त केली आहे की, क्लायंट्स AI उपक्रमांवर अधिक खर्च करू शकतात, ज्यामुळे भारतीय IT कंपन्यांच्या वाढीच्या अंदाजांवर परिणाम होऊ शकतो.

Tech Mahindra चा P/E सुमारे 27.2 (काही रिपोर्ट्सनुसार 30.75) आणि LTIMindtree चा P/E सुमारे 30.68 आहे, जे इतर कंपन्यांपेक्षा जास्त आहे. जर AI चा अवलंब वेगाने वाढला आणि पारंपरिक व्यवसायांवर त्याचा जास्त परिणाम झाला, तर या कंपन्या अधिक असुरक्षित ठरू शकतात. तसेच, जागतिक आर्थिक परिस्थिती आणि अमेरिकेतील महागाई नियंत्रणात आणण्यासाठी व्याजदर कपातीची शक्यता कमी होणे, यामुळेही वाढ-आधारित टेक स्टॉक्सवर दबाव येत आहे.

पुढील वाटचाल

पुढील काळात, 2026 हे वर्ष IT क्षेत्रासाठी सध्याच्या वाढीच्या चक्राचा तळ असू शकते, असे विश्लेषकांचे मत आहे. तर 2027 च्या उत्तरार्धात आणि 2028 मध्ये AI सेवांचा वेग वाढल्याने सुधारणा दिसू शकते. ज्या कंपन्या AI क्षमतांमध्ये सक्रियपणे गुंतवणूक करत आहेत, आपल्या कर्मचाऱ्यांचे कौशल्य वाढवत आहेत आणि AI संबंधित नवीन प्रोजेक्ट्स मिळवत आहेत, त्या भविष्यात अधिक मजबूत स्थितीत असतील. Infosys ने AI ला वाढीचे एक मोठे इंजिन म्हटले आहे आणि ते 500 पेक्षा जास्त AI एजंट्स तैनात करत आहेत.

IT सेवा कंपन्या AI ला समर्थन देण्यासाठी 'प्लंबर'ची भूमिका बजावतील, त्यांची जागा AI घेणार नाही, असे दिसून येते. त्यामुळे, बाजारात सध्या सुरू असलेली IT शेअर्सची घसरण AI मुळे होणाऱ्या बदलांना आणि संधींना योग्य प्रकारे दर्शवते का, हा प्रश्न अनुत्तरित आहे.