AI च्या धोक्यावर बाजाराचे लक्ष, CLSA च्या मताकडे दुर्लक्ष
CLSA या ब्रोकरेज फर्मने म्हटले आहे की, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे भारतीय IT सेवा क्षेत्राला मोठा धोका निर्माण होईल ही भीती कदाचित जास्त आहे. मात्र, या सकारात्मक संकेतांचा बाजारातील गुंतवणूकदारांच्या मानसिकतेवर फारसा परिणाम झालेला नाही. AI मुळे भविष्यात महसूल आणि नफ्यावर काय परिणाम होईल, तसेच कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन (Valuation) आणखी कमी होईल या चिंता बाजारात कायम आहेत.
AI मुळे IT क्षेत्राची चिंता वाढली, Nifty IT मध्ये मोठी घसरण
या चिंतेचे पडसाद बाजारात स्पष्टपणे दिसत आहेत. Nifty IT इंडेक्समध्ये फेब्रुवारी 2025 मध्ये 6% पेक्षा जास्त घसरण झाली. डिसेंबर 2024 ते जून 2025 या काळात सुमारे 10% ची घसरण दिसून आली. फेब्रुवारी 2026 च्या 22 तारखेपर्यंत हा इंडेक्स 16% घसरला होता आणि डिसेंबर 2025 च्या शिखरावरून तब्बल 30% खाली आला. यामुळे बाजारातील एकूण भांडवली मूल्य (Market Capitalization) सुमारे ₹5 लाख कोटींनी कमी झाले. Jefferies या ब्रोकरेज फर्मने तर असा इशारा दिला आहे की AI मुळे मॅनेज्ड सर्व्हिसेस (Managed Services) क्षेत्रात 14-16% पर्यंत महसूल घट होऊ शकते आणि काही गंभीर परिस्थितीत व्हॅल्युएशनमध्ये 30-65% पर्यंत घट येऊ शकते. यामुळे Infosys, TCS आणि HCL Technologies सारख्या मोठ्या कंपन्यांच्या शेअर्सवर नकारात्मक परिणाम अपेक्षित आहे.
कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन आणि ब्रोकरेजचे मत
सध्या भारतीय IT कंपन्यांचे P/E Ratios (Price-to-Earnings Ratio) मोठ्या प्रमाणात बदलत आहेत. TCS आणि Infosys सारख्या मोठ्या कंपन्यांचे P/E Ratios सुमारे 19-20x आहेत, तर HCL Technologies चे 22-23x आहे. मात्र, Persistent Systems चे P/E Ratios 43-53x, Coforge चे 34-43x आणि LTIMindtree चे 27-32x च्या घरात आहेत. CLSA कडे Coforge आणि Persistent Systems यांसारख्या कंपन्यांना प्राधान्य असले तरी, त्यांनी त्यांच्या टारगेट प्राईस कमी केल्या आहेत. या कंपन्या त्यांच्या कामकाजाच्या क्षमतेमुळे आणि बदलत्या तंत्रज्ञानाशी जुळवून घेण्याच्या क्षमतेमुळे चांगल्या मानल्या जात आहेत.
AI चा वापर आणि भविष्यातील मागणी
भारतातील BFSI (बँकिंग, फायनान्शियल सर्व्हिसेस आणि इन्शुरन्स) आणि IT क्षेत्रात AI चा वापर वेगाने वाढत आहे. BFSI मध्ये 68% आणि IT मध्ये 60-65% कंपन्या AI वापरत आहेत. AI मुळे कार्यक्षमतेत 25-50% वाढ आणि नफ्यात 200-400 bps ची वाढ अपेक्षित आहे. परंतु, कुशल मनुष्यबळाची कमतरता आणि पायाभूत सुविधांची (Infrastructure) तयारी यासारख्या चिंतांमुळे बाह्य भागीदारांवर अवलंबून राहावे लागू शकते.
भविष्यातील दृष्टिकोन आणि FII ची विक्री
FY26 साठी भारतीय IT क्षेत्राचा दृष्टिकोन सावध आहे. जागतिक आर्थिक मंदी आणि ग्राहकांची खर्च करण्याची अनिच्छा यामुळे मोठ्या कंपन्यांना आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. त्याच वेळी, परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून (FII) 2025 या वर्षात सातत्याने विक्री सुरू आहे, ज्यामुळे बाजारात एक प्रकारची भीतीचे वातावरण आहे.