AI मुळे टेक इंडस्ट्रीत क्रांती!
जागतिक आर्थिक अनिश्चितता आणि नियामक बदलांदरम्यान, भारताचा टेक सेक्टर FY26 मध्ये $315 अब्ज डॉलर्स महसूल मिळवेल असा अंदाज आहे. NASSCOM च्या Annual Strategic Review 2026 नुसार, ही मागील वर्षाच्या तुलनेत (FY25 मध्ये $297 अब्ज डॉलर्स) 6.1% ची वाढ आहे. उद्योग आता केवळ 'पायलट प्रोजेक्ट्स'पुरते मर्यादित न राहता, थेट व्यावसायिक परिणामांवर (Business Outcomes) आणि ROI (Return on Investment) वर लक्ष केंद्रित करत आहे.
AI चा वाढता दबदबा
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) हा या वाढीचा मुख्य चालक ठरत आहे. FY26 मध्ये AI मुळे कंपन्यांना $10-12 अब्ज डॉलर्स इतका महसूल मिळण्याची अपेक्षा आहे, जी एकूण महसुलाच्या अंदाजे 5-6% आहे. कंपन्या आता AI चा वापर केवळ प्रयोग म्हणून न करता, व्यवसायाच्या गरजांनुसार मोठ्या प्रमाणावर करत आहेत.
'Human + AI' टीम्स आणि कर्मचाऱ्यांची नवी दिशा
या वर्षात टेक इंडस्ट्रीमध्ये अंदाजे 1,35,000 नवीन नोकऱ्या निर्माण झाल्या असून, एकूण कर्मचाऱ्यांची संख्या 6 दशलक्षांपर्यंत पोहोचली आहे. ही 2.3% ची वाढ आहे. विशेष म्हणजे, ऑटोमेशनची भीती असूनही, इंडस्ट्री नवीन रोजगार देत आहे. दोन दशलक्षाहून अधिक कर्मचाऱ्यांनी AI चे प्रशिक्षण घेतले आहे. यामुळे कंपन्यांची टॅलेंट स्ट्रॅटेजी बदलत असून, 'Human + AI' टीम्स तयार करण्यावर भर दिला जात आहे. आता महसूल वाढीचा थेट संबंध कर्मचाऱ्यांच्या संख्येऐवजी उत्पादकता आणि AI च्या वापराशी जोडला जात आहे.
ER&D, BPM आणि GCCs ची नवी भूमिका
इंजिनिअरिंग रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट (ER&D) आणि बिझनेस प्रोसेस मॅनेजमेंट (BPM) हे वाढीचे प्रमुख स्तंभ आहेत. ER&D सेगमेंट सर्वात वेगाने वाढत असून, कंपन्या आता उत्पादनांच्या लाइफसायकलमध्ये स्वतःची बौद्धिक संपदा (Intellectual Property) एम्बेड करत आहेत. BPM कंपन्या AI आणि डेटा ॲनालिटिक्सचा वापर करून केवळ कामांचे ऑटोमेशन न करता, महत्त्वाचे निर्णय घेण्यास मदत करत आहेत. ग्लोबल कॅपॅबिलिटी सेंटर्स (GCCs) देखील आता केवळ काम करण्यापुरते मर्यादित न राहता, सायबर सुरक्षा, डेटा ॲनालिटिक्स आणि क्लाउड सेवांमध्ये अधिक क्षमता विकसित करून स्ट्रॅटेजिक हब बनत आहेत.
बाजारातील मूल्यांकन (Valuation) आणि भविष्यातील आव्हाने
गुंतवणूकदार भारतीय IT क्षेत्राकडे सकारात्मकतेने पाहत आहेत, मात्र काही चिंताही आहेत. AI मुळे पारंपारिक, मनुष्यबळावर आधारित महसूल मॉडेलला धक्का बसण्याची शक्यता आहे. काही कंपन्यांच्या मते, एंट्री-लेव्हल IT सेवांमधील 20% महसूल AI मुळे धोक्यात येऊ शकतो. यामुळे कंपन्यांचे मार्जिन आणि किमतींवर दबाव येऊ शकतो. जगभरातील आर्थिक मंदी आणि AI टूल्समुळे येणारे बदल यामुळे भविष्यातील वाढीचा वेग मंदावण्याची शक्यता आहे.