IT शेअर बाजारात AI चा कल्लोळ! मोठे शेअर्स का घसरले? पुढील दिशा काय?

IT Sector: AI चा प्रभाव आणि पडणाऱ्या शेअर्सचे विश्लेषण

गेल्या महिन्यात, फेब्रुवारी 2026 मध्ये Nifty IT इंडेक्सने तब्बल 19.5% ची घसरण नोंदवली, जी मागील 17 वर्षांतील सर्वात मोठी मासिक घसरण आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) च्या प्रगतीमुळे, विशेषतः Generative AI मुळे, पारंपरिक IT आउटसोर्सिंग सेवांचे भविष्य धोक्यात आल्याची भीती गुंतवणूकदारांमध्ये पसरली आहे. यामुळे Nifty IT इंडेक्स त्याच्या उच्चांकावरून जवळपास 30% खाली आला आहे. वर्षाच्या सुरुवातीपासून (YTD) 19% घसरण झाली असून, Nifty च्या तुलनेत IT क्षेत्राची कामगिरी खराब राहिली आहे. मात्र, ओव्हरसोल्ड (Oversold) परिस्थिती आणि स्वस्तात खरेदी (Bargain Hunting) करण्याच्या वृत्तीमुळे या क्षेत्रात आता उसळी (Rebound) दिसून येत आहे. जगभरातील टेक स्टॉक्समधील तेजीनेही याला हातभार लावला आहे. Salesforce सारख्या कंपन्यांनी सुरुवातीला FY27 साठी कमाईत घट होण्याची शक्यता दर्शवली होती, पण आता त्यांनी FY27 च्या उत्तरार्धात पुन्हा गती पकडण्याची अपेक्षा व्यक्त केली आहे.

'बिल्ड' की 'बाय'? AI देईल IT कंपन्यांना नवी दिशा?

AI मुळे IT कंपन्यांच्या महसुलात 10-12% घट होण्याची शक्यता काही विश्लेषक व्यक्त करत आहेत. मात्र, याउलट एक सकारात्मक चित्रही दिसत आहे. AI च्या मदतीने कंपन्या आता 'बाय' (Buy) करण्याऐवजी स्वतःच 'बिल्ड' (Build) करण्याला प्राधान्य देत आहेत. यामुळे सिस्टीम इंटिग्रेटर्सना (System Integrators) मोठे काम मिळण्याची आणि बाजारपेठेत आपला हिस्सा वाढवण्याची संधी आहे. Motilal Oswal च्या मते, 2026 पर्यंत AI सेवा आणि लहान AI डील्समुळे या क्षेत्रात सुधारणा अपेक्षित आहे. सध्या भारतीय IT स्टॉक्सचे व्हॅल्युएशन (Valuation) मात्र आकर्षक वाटत नाही. Infosys चा TTM P/E ratio जवळपास 18.83x, HCL Technologies चा 22.90x आहे. याउलट, जागतिक प्रतिस्पर्धी Capgemini SE चा फॉरवर्ड P/E फक्त 8.02x आहे. Wipro चा TTM P/E 16.6x च्या आसपास आहे. अनेक भारतीय IT कंपन्यांचे P/E रेशो सध्याही सरासरीपेक्षा जास्त आहेत. विशेष म्हणजे, मार्च 2025 मध्ये अशाच मोठ्या घसरणीनंतर Nifty IT इंडेक्सने चांगली उसळी घेतली होती.

भविष्यातील धोके आणि संधी

AI मुळे येणाऱ्या काळात IT सेवांमधील 25-30% महसूल कमी होण्याचा धोका काही तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत. या सर्व घसरणीनंतरही, भारतीय IT शेअर्सचे व्हॅल्युएशन (Valuation) जागतिक स्पर्धकांच्या तुलनेत अजूनही जास्त आहे. Persistent Systems, ज्याला CLSA ने चांगले रेट केले आहे, त्याचा P/E ratio 41.5x आहे, जो त्याच्या एका वर्षातील 13.52% घसरलेल्या कामगिरीला पूर्णपणे न्याय देत नाही. Cognizant Technology Solutions ला जरी चांगले वाढीचे संकेत असले तरी, विश्लेषकांमध्ये 'होल्ड' (Hold) रेटिंग कायम आहे, जी एक प्रकारची सावधगिरी दर्शवते. या क्षेत्रात केवळ तांत्रिक बदलच नाहीत, तर जागतिक बाजारातील अनिश्चितता आणि चलनातील चढ-उतार (Currency Headwinds) देखील धोके निर्माण करत आहेत. काही विश्लेषक, जसे की Citi, अजूनही सावध आहेत आणि त्यांनी टार्गेट प्राईस (Target Price) कमी केले आहेत. मात्र, NDTV Profit चे CIO 2026 मध्ये AI मुळे IT क्षेत्राची चांगली कामगिरी (Outperformance) अपेक्षित करत आहेत. CLSA ने Persistent Systems आणि Infosys सारख्या कंपन्यांना 'आउटपरफॉर्म' (Outperform) रेटिंग दिली आहे. Salesforce ने FY27 साठी $45.8 बिलियन ते $46.2 बिलियन महसूल अपेक्षित केला आहे, ज्यामुळे भविष्यात वाढीचा आत्मविश्वास दिसून येतो. 2026 मध्ये IT क्षेत्राचे भवितव्य AI चा अवलंब, कंपन्यांची सेवा बदलण्याची क्षमता आणि जागतिक IT खर्चावर अवलंबून असेल.