HEG च्या TACC आणि INOX Air Products मध्ये महत्त्वाचा करार
HEG Limited ची पूर्ण मालकीची उपकंपनी TACC Limited ने आज औद्योगिक वायू क्षेत्रातील दिग्गज INOX Air Products (INOXAP) सोबत एक दीर्घकालीन भागीदारी जाहीर केली आहे.
या करारानुसार, INOXAP मध्य प्रदेशातील देवास येथे TACC च्या नवीन प्लांटमध्ये एक खास ऑन-साईट नायट्रोजन प्लांट उभारणार आणि त्याचे व्यवस्थापन करणार आहे.
हा करार का महत्त्वाचा आहे?
लिथियम-आयन बॅटरीसाठी लागणारे उच्च-गुणवत्तेचे ग्राफाइट एनोड मटेरियल तयार करण्यासाठी शुद्ध नायट्रोजनचा (Nitrogen) अविरत पुरवठा अत्यंत महत्त्वाचा असतो. या भागीदारीमुळे TACC Limited ची उत्पादन प्रक्रिया अधिक कार्यक्षम होईल आणि उत्पादनांची गुणवत्ता सुधारेल. यामुळे इलेक्ट्रिक वाहन (EV) आणि ऊर्जा साठवण (Energy Storage) क्षेत्रांतील वाढत्या मागणीची पूर्तता करणे शक्य होईल.
पार्श्वभूमी काय आहे?
ग्राफाइट इलेक्ट्रोड (Graphite Electrode) क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी HEG Limited आपल्या उपकंपनी TACC Limited द्वारे प्रगत कार्बन आणि ग्राफाइट मटेरियल क्षेत्रात विस्तार करत आहे. TACC देवास येथे एक मोठे ग्राफाइट एनोड उत्पादन युनिट विकसित करत आहे, ज्यासाठी SBI कडून मोठी गुंतवणूक (Investment) देखील मिळवली आहे. पुढील पिढीच्या बॅटरीसाठी आवश्यक असलेल्या सिंथेटिक ग्राफाइट एनोड मटेरियलच्या उत्पादनासाठी अत्यंत उच्च शुद्धतेची (Purity) आवश्यकता असते, त्यामुळे नायट्रोजनचा विश्वासार्ह पुरवठा अत्यावश्यक आहे.
आता काय बदलणार?
- TACC Limited ला आता उत्पादन स्थळावरच (Manufacturing Site) उच्च शुद्धतेच्या नायट्रोजनचा खात्रीशीर पुरवठा मिळणार आहे.
- या भागीदारीमुळे TACC ची EV आणि ऊर्जा साठवण क्षेत्रांसाठी प्रगत एनोड मटेरियल तयार करण्याची क्षमता वाढेल.
- हे TACC ला उत्पादन प्रक्रिया सुधारण्यास आणि बॅटरी कंपोनंटसाठी आवश्यक असलेल्या कठोर गुणवत्ता मानकांची पूर्तता करण्यास मदत करेल.
- या सहकार्यामुळे HEG ची क्लीन एनर्जी व्हॅल्यू चेनमध्ये (Clean Energy Value Chain) आपली पकड मजबूत करण्याची रणनीती दिसून येते.
धोके आणि आव्हाने
- अलीकडेच, HEG Limited च्या प्रवर्तक सदस्यांना इनसाइडर ट्रेडिंग (Insider Trading) उल्लंघनासाठी SEBI कडून दंड ठोठावण्यात आला आहे.
- कंपनीला पूर्वी ₹282.34 कोटींच्या GST नोटीसचा सामना करावा लागला होता.
- TACC च्या ग्राफाइट एनोड प्रोजेक्टमध्ये मोठ्या भांडवली खर्चाचा (Capital Expenditure) समावेश आहे, त्यामुळे वेळेवर अंमलबजावणी आणि मागणीची पूर्तता करणे महत्त्वाचे ठरेल.
स्पर्धकांशी तुलना
HEG च्या बॅटरी एनोड मटेरियल क्षेत्रातील प्रवेशामुळे, ती या उच्च-वाढ क्षेत्रात गुंतवणूक करणाऱ्या इतर भारतीय कंपन्यांच्या पंक्तीत सामील झाली आहे. Graphite India सिंथेटिक ग्राफाइट एनोड मटेरियलमध्ये ₹4,330 कोटींची गुंतवणूक करत आहे, तर Epsilon Advanced Materials देखील भारतात ₹4,000 कोटींचा सिंथेटिक ग्राफाइट एनोड प्लांट उभारणी करत आहे. या सर्व कंपन्या EV बॅटरी पुरवठा साखळीत (Supply Chain) आपले स्थान निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
आकडेवारीवर एक नजर
- INOX Air Products देशभरात 48 हून अधिक ठिकाणी कार्यरत असून, लिक्विड गॅसेसची उत्पादन क्षमता 4200 TPD पेक्षा जास्त आहे. ते 1800 हून अधिक उत्पादन संस्थांना सेवा देतात.
- TACC Limited देवास येथील प्लांटमध्ये वार्षिक 20,000 मेट्रिक टन लिथियम-आयन बॅटरी-ग्रेड ग्राफाइट एनोड मटेरियल तयार करण्याचे लक्ष्य ठेवत आहे.
पुढे काय पाहावे?
- INOXAP द्वारे ऑन-साईट नायट्रोजन प्लांटचे बांधकाम आणि कार्यान्वित होण्याची प्रगती.
- देवास येथील TACC च्या ग्राफाइट एनोड उत्पादन सुविधेच्या एकूण प्रगतीवर अपडेट्स.
- TACC ने मिळवलेले त्यांच्या एनोड मटेरियल्ससाठीचे पुढील करार.
- भारतीय EV बॅटरी इकोसिस्टममधील (Ecosystem) व्यापक बाजारातील घडामोडी आणि एनोड मटेरियल्सची मागणी.