Whalesbook
गुजरात सेमीकंडक्टर क्षेत्रात मोठी झेप घेण्यासाठी सज्ज
गुजरात आता देशाचे प्रमुख सेमीकंडक्टर केंद्र म्हणून आपले स्थान अधिक मजबूत करत आहे. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने India Semiconductor Mission (ISM) अंतर्गत दोन प्रगत उत्पादन युनिट्सना हिरवा कंदील दाखवला आहे. या दोन्ही प्रकल्पांमध्ये एकत्रितपणे सुमारे ₹3,936 कोटींची गुंतवणूक अपेक्षित आहे, ज्यामुळे देशांतर्गत इलेक्ट्रॉनिक घटकांच्या उत्पादनाला गती मिळेल आणि आयातीवरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होईल. यामध्ये Crystal Matrix Limited (CML) चे GaN-आधारित Mini/Micro-LED डिस्प्लेसाठीचे पहिले कमर्शियल युनिट आणि Suchi Semicon Private Limited (SSPL) चा सेमीकंडक्टर पॅकेजिंगसाठीचा युनिट यांचा समावेश आहे.
मुख्य प्रकल्प: GaN डिस्प्ले आणि चिप पॅकेजिंग
Crystal Matrix Limited (CML) चा धोलेरा (Dholera) येथील इंटिग्रेटेड कंपाऊंड सेमीकंडक्टर फॅब्रिकेशन आणि असेंब्ली, टेस्टिंग, मार्किंग आणि पॅकेजिंग (ATMP) प्लांट हा प्रगत डिस्प्ले तंत्रज्ञानात भारताला पुढे नेईल. हे युनिट GaN तंत्रज्ञानाचा वापर करून 6-इंच वेफर्सवर Mini/Micro-LED डिस्प्ले मॉड्यूल तयार करेल. तसेच, वार्षिक 72,000 चौरस मीटर डिस्प्ले पॅनेल आणि 24,000 सेट्स RGB GaN एपिटॅक्सी वेफर्सची निर्मिती करण्याची क्षमता यात असेल. मोठ्या कमर्शियल स्क्रीन्स, ऑटोमोटिव्ह डिस्प्ले, एक्सटेंडेड रिॲलिटी (XR) ग्लासेस आणि स्मार्टवॉचसाठी लागणाऱ्या मायक्रो-डिस्प्लेमध्ये याची मोठी मागणी असेल.
त्याचबरोबर, Suchi Semicon Private Limited (SSPL) सुरतमध्ये (Surat) एक आउटसोर्स्ड सेमीकंडक्टर असेंब्ली आणि टेस्ट (OSAT) युनिट स्थापन करेल. हे युनिट भारताची बॅकएंड सेमीकंडक्टर क्षमता वाढवेल, ज्याचे उद्दिष्ट दरवर्षी 1,033 दशलक्ष (Million) पेक्षा जास्त डिस्क्रिट सेमीकंडक्टर्सचे उत्पादन करणे आहे. हे युनिट ऑटोमोटिव्ह, इंडस्ट्रियल ऑटोमेशन आणि कन्झ्युमर इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रांसाठी, विशेषतः पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ॲनालॉग इंटिग्रेटेड सर्किट्ससाठी महत्त्वाचे ठरेल.
भारताची सेमीकंडक्टर मोहीम
हे निर्णय India Semiconductor Mission (ISM) साठी एक मोठे यश आहेत. आतापर्यंत ISM अंतर्गत एकूण बारा प्रकल्पांना मंजुरी मिळाली आहे, ज्यांची एकत्रित गुंतवणूक सुमारे ₹1.64 लाख कोटींपर्यंत पोहोचली आहे. ISM अंतर्गत मंजूर झालेले दोन प्रकल्प आधीच व्यावसायिक उत्पादन सुरू करू शकले आहेत, जे देशाच्या सेमीकंडक्टर निर्मितीच्या महत्त्वाकांक्षेतील ठोस प्रगती दर्शवतात. AI आणि डेटा सेंटर्सच्या वाढत्या मागणीमुळे जागतिक सेमीकंडक्टर बाजारपेठ 2026 पर्यंत सुमारे $1 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. भारताची सेमीकंडक्टर बाजारपेठ 2030 पर्यंत $100 बिलियन आणि 2035 पर्यंत $189 बिलियन पर्यंत पोहोचेल असा अंदाज आहे, जे देशांतर्गत मोठ्या संधी दर्शवतात. केवळ GaN LED चिप्सची बाजारपेठ 2034 पर्यंत $74 बिलियन पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे, ज्याला कन्झ्युमर इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ऑटोमोटिव्ह क्षेत्रांतील मायक्रो-LED ची मागणी कारणीभूत ठरेल. भारताची OSAT बाजारपेठ देखील विस्तारत आहे, जी 2032 पर्यंत $3 बिलियन पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. OSAT क्षेत्रात, भारत टाटा ग्रुप (Tata Group) आणि सीजी पॉवर (CG Power) सारख्या कंपन्यांसह आपले इकोसिस्टम विकसित करत आहे, जे ASE Technology आणि Amkor Technology सारख्या जागतिक दिग्जांशी स्पर्धा करतील.
चिप निर्मितीसमोरील आव्हाने
सरकारी पाठिंबा आणि महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट्ये असूनही, एक प्रमुख सेमीकंडक्टर उत्पादन राष्ट्र बनण्यासाठी अनेक मोठ्या आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे. फॅब्रिकेशन प्लांट उभारण्यासाठी प्रचंड भांडवलाची आवश्यकता असते; एक सिंगल फॅबची किंमत अब्जावधी डॉलर्स असू शकते आणि त्यासाठी सतत अपग्रेडेशनची गरज असते, ज्यामध्ये मोठा धोका असतो. कुशल मनुष्यबळाची गंभीर कमतरता ही देखील एक चिंतेची बाब आहे, ज्यासाठी नजीकच्या भविष्यात 200,000 पेक्षा जास्त तज्ञांची आवश्यकता भासेल असा अंदाज आहे. पायाभूत सुविधांमधील त्रुटी, जसे की अविश्वसनीय वीज पुरवठा आणि खराब लॉजिस्टिक्स, कार्यक्षम उत्पादनात अडथळा आणू शकतात. भू-राजकीय तणाव आणि पुरवठा साखळीतील समस्यांमुळे मटेरियल सोर्सिंग आणि दीर्घकालीन स्थिरतेवर परिणाम होतो.
भविष्यातील चिप इकोसिस्टमची उभारणी
या नवीन मंजुऱ्यांमुळे फॅब्रिकेशनपासून ते असेंब्ली आणि टेस्टिंगपर्यंत संपूर्ण सेमीकंडक्टर मूल्य साखळी तयार करण्याच्या भारताच्या धोरणाला बळ मिळाले आहे. ISM आणि प्रोडक्शन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजनांसारख्या सरकारी पुढायांमुळे अधिक गुंतवणूक आकर्षित करण्याचा आणि नवोपक्रमांना प्रोत्साहन देण्याचा उद्देश आहे. जसजसे ISM चे अधिक प्रकल्प व्यावसायिक ऑपरेशनकडे वाटचाल करतील, तसतसे भारत जागतिक सेमीकंडक्टर मार्केटचा मोठा हिस्सा काबीज करण्यासाठी स्वतःला स्थानबद्ध करत आहे, ज्यामध्ये देशांतर्गत गरजा आणि निर्यातीच्या संधी या दोन्हींचा समावेश आहे.