DeFi मध्ये मोठी घुसखोरी: Aave हादरले
या हल्ल्यामुळे Aave सारख्या मोठ्या DeFi प्लॅटफॉर्म्समधून मोठ्या प्रमाणात फंड बाहेर गेले. रिपोर्ट्सनुसार, या हॅकमध्ये $292 मिलियन ची रक्कम गेली, ज्यामुळे Aave मधील डिपॉझिट्समध्ये 38% घट झाली आणि सक्रिय कर्जांमध्ये 31% चा घसरण झाली. याला 'बँक रन' (Bank Run) सारखी परिस्थिती म्हणता येईल. Aave चे WETH युटिलायझेशन (Utilization) 100% पर्यंत पोहोचले, ज्यामुळे मोठे 'बॅड डेट' (Bad Debt) निर्माण झाले. 29 एप्रिल 2026 पर्यंत, Aave चे मार्केट कॅप $1.49 बिलियन च्या आसपास होते, तर किंमत $95.15 च्या जवळ होती. याच दिवशी, बिटकॉइन $77,000 च्या वर आणि इथेरिअम $2,334 च्या जवळ ट्रेड करत होते, मात्र भू-राजकीय चिंता (Geopolitical Concerns) आणि सुरक्षिततेच्या कारणांमुळे त्यांच्या ETF मधूनही पैसे बाहेर पडले.
RWA मार्केटचे भविष्य उज्वल?
या तात्काळ परिणामांनंतरही, स्टँडर्ड चार्टर्ड (Standard Chartered) सारख्या संस्थांनी टोकनाइज्ड रियल वर्ल्ड ऍसेट्स (Tokenized Real World Assets - RWA) मार्केटबद्दलचा आपला आशावादी अंदाज कायम ठेवला आहे. 2028 पर्यंत हे मार्केट $2 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचेल असा अंदाज आहे. हा अंदाज DeFi कर्जपुरवठा (DeFi Lending) आणि स्टेबलकॉइन लिक्विडिटीमधील (Stablecoin Liquidity) सातत्यपूर्ण वाढीवर आधारित आहे. स्टँडर्ड चार्टर्डच्या मते, हा हॅकिंगचा प्रकार Aave V4 आणि इथेरिअम इकॉनॉमिक झोन (Ethereum Economic Zone) सारख्या प्रोटोकॉलमध्ये आवश्यक अपग्रेड्स घडवून आणेल, ज्यामुळे क्रॉस-चेन ब्रिजेसवरील (Cross-Chain Bridges) अवलंबित्व कमी होईल. याउलट, जेपी मॉर्गन (JPMorgan) सारख्या बँकांचे मत आहे की वारंवार होणारे हॅक्स आणि अडकलेले भांडवल (Stalled Capital) यामुळे DeFi ची संस्थात्मक (Institutional) गुंतवणूकदारांमधील लोकप्रियता कमी होत आहे. ब्लॅकरॉक (BlackRock), फ्रँकलिन टेम्पलटन (Franklin Templeton) आणि जेपी मॉर्गन (JPMorgan) यांसारख्या मोठ्या कंपन्यांनी RWA मार्केटमध्ये लक्षणीय गुंतवणूक केली आहे. 2026 च्या सुरुवातीला RWA मार्केटचे मूल्य $33 बिलियन पेक्षा जास्त होते आणि 2030 पर्यंत ते $4 ट्रिलियन ते $30 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.
नवे हल्ले आणि वाढते नियम
याचदरम्यान, उत्तर कोरियाच्या लाजरस ग्रुपने (Lazarus Group) केलेला केल्पडीएओ (KelpDAO) चा हॅकिंगचा प्रकार स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्सऐवजी (Smart Contracts) ऑफ-चेन (Off-Chain) सिस्टीमवर झाला, ज्यामुळे सुरक्षेच्या नव्या धोक्यांना वाट मोकळी करून दिली. हा हल्ला ऑडिट केलेल्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्सच्या सुरक्षेला आव्हान देतो आणि DeFi मधील परस्परावलंबित्व (Interconnectedness) कसे फ्रॅजिलिटी (Fragility) निर्माण करते हे दाखवून देतो. आर्बिट्रम सिक्युरिटी कौन्सिलने (Arbitrum Security Council) हॅक झालेला ETH गोठवून (Freeze) तोटा मर्यादित करण्याचा प्रयत्न केला, परंतु संकटाच्या वेळी विकेंद्रीकरणापासून (Decentralization) दूर जाण्याच्या या कृतीने DeFi च्या मूळ तत्त्वांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले. अमेरिकेत, CLARITY Act कायद्याच्या प्रगतीमुळे संशयास्पद व्यवहारांवर तात्पुरती रोक लावण्याची तरतूद होत आहे, जी डिजिटल मालमत्तांवरील (Digital Assets) नियामक नियंत्रणाकडे (Regulatory Oversight) एक कल दर्शवते. 2021 मधील $611 मिलियन चा पॉली नेटवर्क (Poly Network) हॅक किंवा 2025 च्या सुरुवातीला झालेला $1.46 बिलियन चा बायबिट (Bybit) हॅक यांसारख्या मागील मोठ्या हॅक्समुळे वापरकर्त्यांचा विश्वास कमी झाला आहे आणि अधिक कठोर नियमांना आमंत्रण मिळाले आहे.
DeFi मधील सुधारणा आणि RWA चा मार्ग
स्टँडर्ड चार्टर्डचा 2028 साठी $2 ट्रिलियन चा RWA अंदाज या मालमत्ता वर्गावरील (Asset Class) सततचा विश्वास दर्शवतो. बँकेच्या मते, सध्याचे हल्ले हे पायाभूत सुविधांमधील (Infrastructure) आवश्यक अपग्रेड्ससाठी उत्प्रेरक (Triggers) ठरतील. जरी भांडवल DeFi मधून बाहेर पडून टोकनाइज्ड युएस ट्रेझरीज (Tokenized US Treasuries) आणि प्रायव्हेट क्रेडिट (Private Credit) सारख्या मालमत्तांमध्ये जात असले, तरी युरोपमधील MiCA आणि अमेरिकेतील SEC च्या मार्गदर्शक तत्त्वांमुळे (Guidance) RWA मधील संस्थात्मक रस कायम आहे. 2026 च्या उत्तरार्धात युएस ट्रेझरी सिक्युरिटीज (US Treasury Securities) ब्लॉकचेनवर आणण्याच्या DTCC च्या योजनेमुळे पारंपरिक वित्त (Traditional Finance) आणि ब्लॉकचेनचे (Blockchain) एकत्रीकरण होण्याचा कल अधिक दृढ झाला आहे.
