कंपनीची पुढील दिशा
IIT कानपूरच्या माजी विद्यार्थ्यांनी स्थापन केलेल्या Coulomb Litech साठी हा ₹20 कोटींचा निधी अत्यंत मोलाचा ठरणार आहे. या भांडवलाच्या मदतीने कंपनी भारतातील मध्यम आणि अवजड इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी (medium and heavy EVs) अत्याधुनिक बॅटरी सोल्युशन्सची निर्मिती करणार आहे. या पैशांचा वापर नवी मुंबईत एक अत्याधुनिक उत्पादन युनिट (manufacturing facility) उभारण्यासाठी, संशोधन आणि विकासाला (R&D) चालना देण्यासाठी आणि सध्या सुरू असलेल्या पायलट प्रोजेक्ट्सचा विस्तार करण्यासाठी केला जाईल. कंपनीचे लक्ष इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टर, बांधकाम उपकरणे आणि व्यावसायिक तीनचाकी वाहनांसारख्या सेगमेंटवर असेल, जिथे वेगवान चार्जिंग आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या बॅटरीची मागणी आहे.
तंत्रज्ञान आणि बाजारपेठेतील स्थान
Coulomb Litech ची खासियत म्हणजे ते टू-व्हीलर आणि थ्री-व्हीलर सेगमेंटऐवजी अवजड इलेक्ट्रिक वाहनांच्या (eCV) विशिष्ट गरजा पूर्ण करण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. या सेगमेंटमध्ये अधिक पॉवर डेन्सिटी (power density), जास्त लाइफ सायकल (life cycle) आणि टिकाऊपणाची (durability) आवश्यकता असते. कंपनीने त्यांचे हार्डवेअर, सॉफ्टवेअर आणि बॅटरी मॅनेजमेंट सिस्टम (BMS) तसेच लिक्विड कूलिंग (liquid cooling) सारखे महत्त्वाचे तंत्रज्ञान स्वतः विकसित केले आहे, जे वेगवान चार्जिंग आणि बॅटरीचे आयुष्य वाढवते. भारतातील इलेक्ट्रिक कमर्शियल व्हेईकल (eCV) मार्केट 2025 पर्यंत $6.3 बिलियन आणि 2034 पर्यंत $44.5 बिलियन पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. FAME इंडिया आणि PLI सारख्या सरकारी योजना EV निर्मितीला प्रोत्साहन देत आहेत. कंपनीचे मॉड्यूलर बॅटरी प्लॅटफॉर्म 51V ते 700V व्होल्टेज रेंज आणि 80 kWh क्षमतेपर्यंत काम करतात. भारतीय EV बॅटरी मार्केट 2024 मध्ये सुमारे 13 GWh आणि 2024-2033 दरम्यान 904 GWh पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे, ज्यात लिथियम-आयन बॅटरीचा मोठा वाटा असेल. देशांतर्गत बॅटरी उत्पादनाला चालना देण्याचा सरकारचा मानस आहे.
आव्हाने आणि धोके
मात्र, या क्षेत्रात आव्हानेही कमी नाहीत. देशांतर्गत बॅटरी सेल उत्पादन खूपच भांडवली-केंद्रित (capital-intensive) आणि तांत्रिकदृष्ट्या गुंतागुंतीचे आहे. भारत अजूनही लिथियम आणि कोबाल्टसारख्या महत्त्वाच्या कच्च्या मालासाठी आयातीवर अवलंबून आहे, ज्यामुळे किंमतीतील चढ-उतार आणि भू-राजकीय धोके (geopolitical risks) वाढतात. उत्पादन युनिट्स उभारण्यास होणारा विलंब आणि बॅटरी पुनर्वापर (recycling) व्यवस्थेचा अभाव ही मोठी आव्हाने आहेत. जागतिक कंपन्यांशी स्पर्धा करून खर्च-स्पर्धात्मकता (cost-competitiveness) राखणे हे एक मोठे आव्हान असेल. विशेषतः इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टर आणि बांधकाम उपकरणांसारख्या सेगमेंटला थेट सबसिडी मिळण्याची शक्यता कमी आहे, ज्यामुळे कंपन्यांवर आणि ग्राहकांवर अवलंबून राहावे लागेल. अवजड वाहनांसाठी चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर (charging infrastructure) अजूनही मर्यादित आहे, ज्यामुळे रेंजची चिंता (range anxiety) वाढू शकते. उत्पादनाची विश्वासार्हता, सुरक्षितता आणि कार्यक्षमतेची सातत्यता टिकवून ठेवणे आवश्यक आहे.
भविष्यातील वाटचाल
एकंदरीत, Coulomb Litech चा हा निधी उभारणीचा निर्णय भारतीय व्यावसायिक आणि अवजड वाहनांच्या विद्युतीकरणाच्या (electrification) दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. कंपनीचे तंत्रज्ञान आणि उत्पादन क्षमतेवर लक्ष केंद्रित करणे, तसेच OEMs (Original Equipment Manufacturers) साठी एक विश्वासार्ह बॅटरी सोल्युशन प्रदाता बनण्याचे त्यांचे ध्येय, या महत्त्वाकांक्षी बाजारपेठेत त्यांना यशस्वी होण्यास मदत करू शकते. उत्पादनाची गुणवत्ता, सुरक्षितता आणि कार्यक्षमतेची सातत्यता राखणे हेच त्यांचे भविष्य ठरवेल.