Apple India चा दुहेरी धमाका: वाढता बाजार आणि iPhone निर्मितीचे जागतिक केंद्र
Apple ची भारतातली वाटचाल आता एका नव्या उंचीवर पोहोचली आहे. पूर्वी जिथे आव्हानं होती, तिथे आता कंपनीने स्वतःला जागतिक धोरणांचा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ बनवलं आहे. भारत हे एक वेगाने वाढणारं ग्राहक बाजारपेठ आणि त्याचबरोबर एक प्रमुख उत्पादन व निर्यात केंद्र म्हणून Apple साठी उदयास आलं आहे. या बदलामुळे कंपनीच्या आर्थिक वाढीसोबतच उत्पादनातही मोठी झेप घेतली आहे.
विक्रमी आर्थिक कामगिरी
FY25 मध्ये Apple India ने ₹79,378 कोटींचा विक्रमी महसूल (Revenue) नोंदवला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत 18% अधिक आहे. याच काळात, नेट प्रॉफिट (Net Profit) मध्ये 16% वाढ होऊन तो ₹3,196 कोटींवर पोहोचला.
iPhone उत्पादनाचे जागतिक केंद्र
ही जबरदस्त आर्थिक वाढ आणि भारताची उत्पादन क्षमता यांचा जवळचा संबंध आहे. 2025 या वर्षात, iPhone चे उत्पादन 53% ने वाढले. स्थानिक पातळीवर 5.5 कोटी (55 million) युनिट्स असेंबल (Assemble) करण्यात आली, ज्यामुळे Apple च्या एकूण जागतिक उत्पादनापैकी सुमारे 25% उत्पादन आता भारतात होत आहे. मागील वर्षी हे प्रमाण 3.6 कोटी (36 million) युनिट्स होते. चीनवरील अवलंबित्व कमी करणे आणि भारताच्या उत्पादन-आधारित प्रोत्साहन योजना (PLI Schemes) यामागे प्रमुख कारणे आहेत. Apple चे हैद्राबाद आणि बंगळुरू येथे असलेले मोठे ऑफिस (R&D आणि कॉर्पोरेट फंक्शन्ससाठी) देखील कंपनीची या देशातील बांधिलकी दर्शवते. FY25 मध्ये कंपनीने ₹1.5 लाख कोटी किमतीचे iPhones निर्यातीसाठी भारतात तयार केले.
स्मार्टफोन मार्केटमध्ये व्हॅल्यूवर वर्चस्व
Apple India भारतीय स्मार्टफोन मार्केटच्या व्हॅल्यू (Value) मध्ये आपली पकड सातत्याने मजबूत करत आहे. 2025 मध्ये कंपनीने भारतीय स्मार्टफोन मार्केटच्या 28% व्हॅल्यू शेअर मिळवला, जो 2024 मधील 23% वरून वाढला आहे. भारतीय ग्राहक आता प्रीमियम डिव्हाइसेसना जास्त पसंती देत आहेत, ज्यामुळे Apple चा फायदा होत आहे. Q3 FY25 मध्ये Apple चा व्हॉल्यूम मार्केट शेअर सुमारे 10.4% (मागील वर्षाच्या तुलनेत 26% वाढ) राहिला, ज्यामुळे कंपनी चौथ्या क्रमांकावर आहे. मात्र, व्हॅल्यू शेअरच्या बाबतीत ती खूप पुढे आहे. Apple चा iPhone 16 हा 2025 मध्ये भारतात सर्वाधिक विकला गेलेला मॉडेल ठरला. याची तुलना प्रतिस्पर्ध्यांशी केल्यास, Vivo व्हॉल्यूममध्ये 20-24% शेअरसह आघाडीवर आहे, तर Samsung चा व्हॉल्यूम शेअर 13-15% आहे. ₹30,000 पेक्षा जास्त किमतीच्या प्रीमियम सेगमेंटमध्ये भारतीय बाजारपेठ वेगाने वाढत असून, यामुळे Apple च्या व्हॅल्यू-आधारित धोरणाला बळ मिळत आहे.
रिटेल स्टोअर्सचा विस्तार आणि डिजिटल सेवा
विक्री आणि उत्पादनासोबतच, Apple ने भारतात आपले प्रत्यक्ष आणि डिजिटल अस्तित्वही विस्तारले आहे. एप्रिल 2023 मध्ये मुंबई आणि दिल्लीत पहिले रिटेल स्टोअर्स उघडल्यानंतर, कंपनीने 2025 च्या अखेरीस बंगळुरू, पुणे आणि नोएडा येथे अतिरिक्त स्टोअर्स उघडली, ज्यामुळे एकूण स्टोअर्सची संख्या 6 झाली. लवकरच, 2026 च्या मध्यापर्यंत Apple Pay सेवा देखील भारतात लॉन्च होण्याची शक्यता आहे. यासाठी कंपनी प्रमुख बँकांशी चर्चा करत असून नियामक मंजुरी मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
आव्हाने कायम
या सर्व सकारात्मक घडामोडी असूनही, Apple ला भारतात अजूनही काही आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे. iPhones ची किंमत अजूनही अनेकांसाठी जास्त आहे. तसेच, Samsung आणि इतर ब्रँड्सकडून मोठी स्पर्धा आहे.
विश्लेषकांचे मत: भारताचे वाढते महत्त्व
विश्लेषकांच्या मते, Apple India चा FY26 मध्ये 10-15% विक्री वाढीचा अंदाज आहे. वाढती उत्पन्न पातळी आणि प्रीमियम उत्पादनांकडे वाढता कल यामुळे भारत स्मार्टफोन मार्केटसाठी एक महत्त्वाचे केंद्र बनणार आहे. Apple India आधीच जागतिक स्तरावर तिसरे सर्वात मोठे iPhone मार्केट बनण्याच्या मार्गावर आहे. 2030 पर्यंत, भारत Apple च्या पुढील 50 वर्षांसाठी एक आधारस्तंभ ठरू शकतो.