आंध्र प्रदेशाची Capgemini ला साद: व्हिझागमध्ये **20,000** नोकऱ्या आणि क्वांटम तंत्रज्ञानाचा 'सुवर्णकाळ'?

राज्य सरकारच्या नव्या योजना

आंध्र प्रदेश आपले IT धोरण 2025 अंतर्गत मोठ्या गुंतवणुकीला आकर्षित करत आहे. विशेषतः उदयोन्मुख तंत्रज्ञानावर (Emerging Technologies) लक्ष केंद्रित करून, कंपन्यांसाठी एक किफायतशीर आणि सुलभ ठिकाण तयार करण्याचा राज्याचा मानस आहे. यासाठी कुशल मनुष्यबळाचे स्थलांतर रोखणे आणि पायाभूत सुविधा सुधारणे यावरही भर दिला जात आहे.

Capgemini ची क्षमता

Capgemini ही IT सेवा क्षेत्रातील एक मोठी कंपनी आहे, जिचे जगभरात सुमारे 4,23,400 कर्मचारी आहेत, त्यापैकी जवळपास 2,00,000 भारतात कार्यरत आहेत. 2024 मध्ये कंपनीने €22.096 बिलियन महसूल नोंदवला आहे, तर मार्च 2026 पर्यंत तिचे मार्केट कॅपिटलायझेशन €18.54 बिलियन होते. व्हिझागसारख्या विकसनशील शहरांमध्ये कंपनीचा विस्तार करणे हे त्यांच्या जागतिक वाढीच्या धोरणाशी जुळते आणि प्रस्तावित 20,000 नोकऱ्यांमुळे भारतातील त्यांच्या कर्मचाऱ्यांची संख्या लक्षणीय वाढू शकते.

व्हिझागचे IT हब म्हणून महत्त्व

व्हिझाग हे एक प्रमुख IT आणि डेटा सेंटर हब म्हणून वेगाने विकसित होत आहे. येथे ₹2,176.5 कोटींपेक्षा जास्त गुंतवणुकीचे प्रकल्प प्रस्तावित आहेत, ज्यामुळे 73,000 हून अधिक नोकऱ्या निर्माण होण्याची शक्यता आहे. Cognizant आणि TCS सारख्या मोठ्या IT कंपन्या आधीच विस्तार करत आहेत. Google सुद्धा 2026 ते 2030 या पाच वर्षांत $15 बिलियन गुंतवून मोठे AI डेटा सेंटर कॅम्पस आणि सबसी गेटवे उभारणार आहे. आगामी भुमीवरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (Bhogapuram International Airport) जून 2026 पर्यंत कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे कनेक्टिव्हिटी सुधारेल.

क्वांटम कॉम्प्युटिंगवर विशेष लक्ष

आंध्र प्रदेशाची क्वांटम कॉम्प्युटिंगमधील (Quantum Computing) रुची भारताच्या या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानातील राष्ट्रीय प्रयत्नांशी जोडलेली आहे. एप्रिल 2023 मध्ये ₹6,003.65 कोटींच्या बजेटसह सुरू झालेल्या राष्ट्रीय क्वांटम मिशन (NQM) चे उद्दिष्ट भारताला क्वांटम कॉम्प्युटर्स, सुरक्षित कम्युनिकेशन नेटवर्क आणि ॲडव्हान्स सेन्सर्स यांसारख्या क्वांटम तंत्रज्ञानामध्ये जागतिक स्तरावर अग्रणी बनवणे आहे. आंध्र प्रदेशात 'क्वांटम व्हॅली' (Quantum Valley) स्थापन झाल्यास, Capgemini सारख्या कंपन्यांच्या मदतीने क्वांटम कॉम्प्युटिंगमध्ये संशोधन आणि विकासासाठी एक विशेष इकोसिस्टम तयार होऊ शकते.

आव्हाने आणि धोके

या महत्त्वाकांक्षी योजनेत काही आव्हाने देखील आहेत. Capgemini कडून 20,000 नोकऱ्यांची घोषणा त्यांच्या अंतिम वचनबद्धतेवर आणि यशस्वी अंमलबजावणीवर अवलंबून आहे. भारतीय IT सेवा बाजारात FY 2026 साठी मर्यादित महसूल वाढीचा अंदाज आहे. Capgemini ने 2023 मध्ये €24.89 बिलियन वरून 2024 मध्ये €22.096 बिलियन महसूल नोंदवला आहे, जो मोठ्या विस्तारासाठी सावध दृष्टिकोन दर्शवू शकतो. तसेच, IT सेवा आणि कन्सल्टिंगवर अधिक लक्ष केंद्रित करणारी कंपनी क्वांटम कॉम्प्युटिंगसारख्या अत्यंत स्पर्धात्मक क्षेत्रात किती गुंतवणूक करेल, हा प्रश्न आहे. 'जागतिक ख्यातीप्राप्त कंपन्यां'ना (Global Famed Companies) प्रति एकर ₹0.99 सारखे प्रोत्साहन देण्यावरही टिका होऊ शकते.

भविष्यातील दृष्टिकोन

या उपक्रमाचे यश Capgemini च्या निश्चित वचनबद्धतेवर आणि आंध्र प्रदेशाच्या पायाभूत सुविधा व प्रोत्साहन देण्याच्या क्षमतेवर अवलंबून आहे. जर हे उद्दिष्ट साध्य झाले, तर राज्याचे उदयोन्मुख तंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित करणे व्हिझागला एक स्पर्धात्मक टेक हब म्हणून स्थापित करू शकते. मात्र, महत्त्वाकांक्षी नोकरी निर्मिती आणि विशेष उच्च-तंत्रज्ञान क्षेत्र विकसित करण्यासाठी सरकार आणि कॉर्पोरेट भागीदारांकडून सातत्यपूर्ण प्रयत्न आवश्यक असतील.