भागीदारीचा धक्कादायक शेवट
एअरटेलने Perplexity AI सोबतची आपली 12 महिन्यांची भागीदारी जानेवारी 2026 मध्ये संपवण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा निर्णय अनेकांसाठी धक्कादायक आहे, कारण एअरटेलच्या 360 दशलक्ष (360 million) ग्राहकांपैकी तब्बल 75% जणांनी Perplexity Pro ची मोफत सेवा वापरली होती. जुलै 2025 मध्ये सुरू झालेली ही भागीदारी, ज्यामध्ये Perplexity Pro ची सेवा वर्षाला ₹17,000 असून GPT 4.1, Claude, इमेज जनरेशन आणि फाईल ॲनालिसिससारख्या ॲडव्हान्स AI क्षमतांचा समावेश होता, ती अचानक का संपवण्यात आली याचे कारण स्पष्ट नाही. Perplexity AI कडून यावर कोणतीही प्रतिक्रिया आलेली नाही. दूरसंचार कंपनी आणि AI फर्म यांच्यातील ही पहिलीच जनरेटिव्ह AI भागीदारी होती. फेब्रुवारी 2026 च्या आकडेवारीनुसार, भारती एअरटेलच्या शेअरमध्ये काही प्रमाणात अस्थिरता दिसून आली आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये धोरणात्मक बदलांबाबत सावधगिरीचे संकेत मिळत आहेत.
स्ट्रॅटेजिक शिफ्ट आणि Adobe चे आगमन
एअरटेलने आता Adobe सोबत भागीदारी करण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. Perplexity चा भर थेट AI मॉडेल्सवर होता, तर Adobe सोबतच्या करारामुळे कंटेंट निर्मिती (Content Creation), डिजिटल मीडिया व्यवस्थापन (Digital Media Management) आणि एंटरप्राइज सोल्युशन्स (Enterprise Solutions) यांसारख्या सेवांवर अधिक भर दिला जाईल. हा बदल दूरसंचार क्षेत्रातील कंपन्या केवळ कनेक्टिव्हिटी देण्याऐवजी व्यापक डिजिटल सेवा प्रदाता बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत असल्याचे दर्शवतो. Adobe ची क्रिएटिव्ह आणि डिजिटल मार्केटिंग सॉफ्टवेअरमधील मजबूत उपस्थिती, एअरटेलच्या ग्राहकांना अधिक चांगल्या सुविधा देण्याच्या दीर्घकालीन ध्येयाशी जुळते. प्रतिस्पर्धी रिलायन्स जिओ (Reliance Jio) देखील विविध डिजिटल भागीदारींवर काम करत आहे, ज्यामुळे भारतीय बाजारात स्पर्धा अधिक तीव्र झाली आहे.
Perplexity AI चे भविष्य आणि आव्हाने
Perplexity AI सोबतची भागीदारी संपुष्टात आल्याने, कंपनीच्या दीर्घकालीन व्यवहार्यतेवर (Viability) आणि व्यवसाय मॉडेलवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. एक प्रायव्हेट कंपनी असल्याने, Perplexity AI ने आपल्या आर्थिक आकडेवारीबद्दल कोणतीही माहिती जाहीर केलेली नाही, ज्यामुळे नफा मिळवण्याचा त्यांचा मार्ग पारदर्शक नाही. कंपनीचे या भागीदारीबद्दलचे मौन आणि CEO ची AI समिटमधील अनुपस्थिती, अंतर्गत स्थैर्य किंवा धोरणात्मक बदलांविषयी चिंता वाढवते. OpenAI किंवा Google AI सारख्या मोठ्या कंपन्यांच्या तुलनेत, Perplexity ची मोठी वितरण करार (Distribution Deals) मिळवण्याची किंवा अशा करारांमधून मोठा महसूल (Revenue) मिळवण्याची क्षमता अजून सिद्ध झालेली नाही. जरी एअरटेलकडे मोठा ग्राहकवर्ग असला तरी, मोठ्या प्रमाणावर प्रीमियम AI सेवा मोफत देण्याचा खर्च, संभाव्य कामगिरी मापदंड (Performance Metrics) किंवा डेटा वापराच्या करारांमुळे Perplexity वर आर्थिक ताण येऊ शकतो. Adobe सारख्या कंपनीसोबत जाणे, ज्यांचे सॉफ्टवेअर सुईट्ससाठीचे सबस्क्रिप्शन मॉडेल सिद्ध झालेले आहे, हे दर्शवते की एअरटेलला अधिक अंदाज बांधता येण्याजोग्या व्यावसायिक चौकटीची (Commercial Framework) आवश्यकता होती. यामुळे Perplexity ला स्वतःचे वेगळेपण सिद्ध करावे लागेल, जेणेकरून त्यांना मोठ्या स्पर्धकांपासून स्वतःचे स्थान निर्माण करता येईल. Perplexity च्या निधी (Funding Rounds) आणि मूल्यांकन (Valuation) डेटामध्ये स्पष्टतेच्या अभावामुळे, ते स्पर्धेत कुठे उभे आहेत हे सांगणे कठीण आहे.