Whalesbook
नियामक अहवालांचा वाढता ताण
भारतीय बँकिंग क्षेत्रात, विशेषतः सहकारी बँकांमध्ये, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या नियमांचे पालन करणे दिवसेंदिवस अधिक गुंतागुंतीचे होत चालले आहे. डिसेंबर 2025 आणि जानेवारी 2026 पासून लागू होणाऱ्या सुधारित बँकिंग नियमांमुळे कायदेशीर अहवाल (statutory reporting) अधिक सुलभ झाले असले तरी, त्यातील प्रक्रियात्मक बदल डेटा अचूकता आणि पारदर्शकतेची मागणी वाढवतात. अनेक सहकारी बँकांना त्यांच्या कोर बँकिंग, ट्रेझरी आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मवरील डेटा वेगवेगळ्या ठिकाणी विखुरलेला असल्यामुळे समस्यांना तोंड द्यावे लागते. यामुळे अहवाल तयार करण्यासाठी कर्मचाऱ्यांचे मोठे मनुष्यबळ (अंदाजे 30 ते 40 जण) लागते आणि तरीही विलंब तसेच चुका होण्याची शक्यता वाढते. डेटाचे विकेंद्रीकरण आणि जुन्या नोंदी ठेवण्याच्या धोरणांच्या अभावामुळे ऑडिट रेडिनेस (Audit Readiness) देखील एक मोठे आव्हान ठरते.
Ahana चे खास तंत्रज्ञान
या विशिष्ट आव्हानांवर लक्ष केंद्रित करून, 2007 मध्ये स्थापन झालेल्या आणि BFSI क्षेत्रात अनुभव असलेल्या Ahana Systems & Solutions या IT फर्मने एक खास सोल्युशन सादर केले आहे. हे सोल्युशन Ahana च्या प्रोप्रायटरी डेटा मॅनेजमेंट सोल्युशन प्लॅटफॉर्मवर आधारित आहे, ज्यात सहकारी बँकिंगसाठी तयार केलेले एक खास डेटा मॉडेल (Data Model) वापरले आहे. याचा मुख्य उद्देश विविध स्रोतांकडून आलेला डेटा एकत्र करणे, प्रक्रिया प्रमाणित करणे आणि अहवाल तयार करण्यासाठी एक सुस्पष्ट पाया तयार करणे आहे. Ahana चे संस्थापक, संचालक आणि सीईओ विवेक हेगडे यांनी सांगितले की, 'Ahana ने तयार केलेल्या या डेटा मॉडेलमुळे आम्ही बँकांना त्यांचे मॅन्युअल काम कमी करण्यास, डेटाच्या मागोवा घेण्यायोग्य (traceable) इतिहासासह ऑडिट रेडिनेस सुधारण्यास आणि नियामक अहवाल (regulatory reporting) जलद व अधिक सातत्यपूर्ण बनविण्यात मदत करत आहोत.' कंपनीने 31 मार्च 2025 रोजी संपलेल्या आर्थिक वर्षात $7.8 दशलक्ष महसूल नोंदवला.
भारतीय RegTech मार्केटची संधी
भारतातील रेग्युलेटरी टेक्नॉलॉजी (RegTech) आणि कंप्लायन्स SaaS (Software as a Service) मार्केटमध्ये मोठी वाढ अपेक्षित आहे. डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन आणि कठोर नियमांमुळे या क्षेत्राची मागणी वाढत आहे. ऑक्टोबर 2025 पर्यंत भारतीय RegTech आणि Compliance SaaS मार्केटचे मूल्य अंदाजे 1.5 अब्ज USD पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. वाढते नियम आणि डिजिटल वित्तीय सेवांचा वाढता अवलंब यामुळे या वाढीला चालना मिळत आहे.
संभाव्य आव्हाने आणि स्पर्धा
असे असले तरी, सहकारी बँकांमध्ये अशा नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्यामध्ये काही अडचणी येऊ शकतात. या संस्थांकडे अनेकदा विविध आकारांची कार्यप्रणाली आणि जुन्या सिस्टीम (legacy systems) असतात. त्यामुळे नवीन तंत्रज्ञान स्वीकारण्यात खर्च, अंमलबजावणीची जटिलता आणि प्रचलित मॅन्युअल प्रक्रियेतून बदलण्याची अनिश्चितता यांसारख्या समस्या येऊ शकतात. Ahana ला IT सेवा बाजारात UST, Hewlett Packard Enterprise आणि Mindtree सारख्या मोठ्या कंपन्यांशीही स्पर्धा करावी लागते. विशेषतः सहकारी क्षेत्रातील अनेक जुन्या आणि विसंगत कोअर बँकिंग सिस्टीमशी हे सोल्युशन यशस्वीरित्या जोडणे हे एक मोठे तांत्रिक आव्हान आहे.
भविष्यातील वाटचाल
Ahana चे हे नवीन सोल्युशन RBI च्या नियामक अहवालांचे आधुनिकीकरण आणि बँकिंग क्षेत्रातील कार्यक्षमतेत सुधारणा करण्याच्या प्रयत्नांशी सुसंगत आहे. या सोल्युशनचे यश सहकारी बँकांना कमी होणारा अनुपालन खर्च (compliance costs) आणि जोखीम कमी करून ठोस परतावा (ROI) दाखविण्यावर अवलंबून असेल. यामुळे अहवाल तयार करण्याच्या कामाचे तास कमी होणे, मॅन्युअल चुका लक्षणीयरीत्या कमी होणे आणि ऑडिट रेडिनेसमध्ये सुधारणा होणे अपेक्षित आहे.