AI ची तुफान तेजी! तैवान आणि दक्षिण कोरियाचे मार्केट गगनाला, भारत मात्र पिछाडीवर

AI चिप्सच्या जगात सध्या एक मोठी क्रांती सुरू आहे, आणि याचा थेट परिणाम इमर्जिंग मार्केट इंडेक्सवर (Emerging Market Index) दिसून येत आहे. तैवान आणि दक्षिण कोरियासारखे देश AI चिप्सच्या उत्पादनात आणि पुरवठ्यात आघाडीवर असल्याने त्यांचे मार्केट कॅप (Market Cap) आणि इंडेक्समधील वजन वेगाने वाढत आहे. मात्र, याउलट भारत या महत्त्वाच्या क्षेत्रात अजूनही पिछाडीवर आहे.

AI चिप्सचे वर्चस्व आणि मार्केटमध्ये तेजी

AI ची वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी लागणाऱ्या चिप्सच्या निर्मितीमध्ये तैवानने जागतिक स्तरावर आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले आहे. MSCI इमर्जिंग मार्केट्स इंडेक्समध्ये (MSCI Emerging Markets Index) तैवानचे वजन आता 24.84 टक्के झाले आहे, जे पूर्वी चीनचे होते. याचे मुख्य कारण म्हणजे तैवान सेमीकंडक्टर मॅन्युफॅक्चरिंग कंपनी (TSMC). NVIDIA आणि Apple सारख्या मोठ्या कंपन्यांसाठी AI चिप्स बनवणारी TSMC ही एकमेव कंपनी आहे, जी TAIEX इंडेक्सच्या एकूण मार्केट व्हॅल्यूपैकी 40 टक्क्यांहून अधिक योगदान देते. TSMC चे मार्केट कॅप अंदाजे $1.8 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचले आहे, ज्यामुळे तैवानचे एकूण मार्केट कॅप $4.6 ट्रिलियन च्या जवळपास गेले आहे. TAIEX इंडेक्स मे 2026 च्या सुरुवातीला 40,000 अंकांच्या अभूतपूर्व पातळीवर पोहोचला.

दक्षिण कोरियाचा Kospi इंडेक्स देखील AI-चालित यशाची कहाणी सांगत आहे. 6 मे 2026 रोजी Kospi इंडेक्सने 7,000 अंकांची पातळी ओलांडली. दक्षिण कोरियाचे मार्केट कॅप आता अंदाजे $4.59 ट्रिलियन असून, त्यांनी कॅनडाला मागे टाकत जगातील सातवी सर्वात मोठी इक्विटी मार्केट (Equity Market) बनली आहे. यामागे सॅमसंग इलेक्ट्रॉनिक्स (Samsung Electronics) आणि एसके हायनिक्स (SK Hynix) सारख्या मेमरी चिप्स कंपन्यांचा मोठा वाटा आहे. त्यांच्या HBM (हाय बँडविड्थ मेमरी) चिप्स AI ऍप्लिकेशन्ससाठी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. सॅमसंग इलेक्ट्रॉनिक्सने नुकतेच $1 ट्रिलियन मार्केट कॅपचा टप्पा पार केला, तर SK Hynix नेही विक्रमी उच्चांक गाठले. यामुळे 2026 मध्ये Kospi इंडेक्समध्ये वर्षाच्या सुरुवातीपासून 75 टक्के वाढ दिसून आली आहे. सेमीकंडक्टर कंपन्यांचा Kospi च्या एकूण ऑपरेटिंग प्रॉफिटमध्ये (Operating Profit) आता सुमारे 60 टक्के वाटा आहे.

व्हॅल्युएशनमधील तफावत

या कंपन्यांच्या दमदार कामगिरीनंतरही, त्यांच्या व्हॅल्युएशनमध्ये (Valuation) मोठी तफावत दिसून येते. मे 2026 च्या सुरुवातीला, Kospi इंडेक्सचा फॉरवर्ड P/E रेशो (Forward P/E Ratio) केवळ 8.1 आहे, जो S&P 500 ( 20.7 ) आणि जपानच्या Nikkei 225 ( 22.7 ) पेक्षा खूपच कमी आहे, तसेच तैवानच्या TAIEX ( 19.1 ) पेक्षाही कमी आहे. ही कमी व्हॅल्युएशन, मजबूत कमाई असूनही, दक्षिण कोरियन इक्विटी मार्केटमध्ये (Equities) मोठे रि-रेटिंग (Re-rating) होण्याची शक्यता दर्शवते. TSMC ची 7nm आणि त्यापुढील नोड्समध्ये 74% कमाईची क्षमता त्यांना स्पर्धेत पुढे ठेवते, तर Samsung आणि SK Hynix चा HBM मेमरीमधील दबदबा त्यांना एक मजबूत स्थान देतो.

भारतात AI क्षेत्राचा अभाव

याउलट, भारतातील इक्विटी मार्केटमध्ये मात्र 2026 मध्ये वर्षाच्या सुरुवातीपासून अंदाजे 7 टक्के घट झाली आहे, तर 2025 मध्ये केवळ 2 टक्के वाढ झाली होती. TCS आणि Infosys सारख्या मोठ्या भारतीय IT कंपन्या AI संबंधित सेवा देत असल्या तरी, त्या मुख्यत्वे ऍप्लिकेशन लेअर (Application Layer) स्तरावर आहेत. त्यांच्याकडे AI चिप्सचे डिझाइन किंवा उत्पादन करण्याची पायाभूत क्षमता नाही. त्यामुळे, भारत सध्याच्या AI तेजीतून मिळणाऱ्या संधींना मुकत आहे. महागड्या व्हॅल्युएशन, कमी झालेली कमाई आणि परदेशी गुंतवणूकदारांचे पैसे काढणे (Foreign Outflows) यांसारख्या कारणांमुळे भारताची पिछाडी कायम आहे. Nifty 50 इंडेक्सचा P/E रेशो ( 21.2 ) हा दक्षिण कोरियाच्या Kospi पेक्षा जास्त आहे, पण AI क्षेत्रातील सहभाग खूपच कमी आहे.

पुढील दिशा आणि धोके

विश्लेषकांच्या मते, AI सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील वाढ 200% पेक्षा जास्त राहण्याची अपेक्षा आहे. TSMC 2026 मध्ये 30% पेक्षा जास्त महसूल वाढीचा अंदाज आहे, तर Samsung मेमरी व्यवसायातून अधिक तेजीची अपेक्षा करत आहे. AI बूम 2026 पर्यंत चालू राहण्याची शक्यता आहे. मात्र, ही तेजी फक्त काही सेमीकंडक्टर कंपन्यांमध्ये केंद्रित असल्याने, AI खर्चात घट किंवा जागतिक लिक्विडिटी (Global Liquidity) कमी झाल्यास बाजारात मोठी अस्थिरता (Volatility) येऊ शकते. भारतीय पॉलिसीमेकर्सनी (Policymakers) देशांतर्गत AI कंपन्यांना भांडवली बाजारात लवकर प्रवेश मिळवून देण्यासाठी प्रोत्साहन देणे गरजेचे आहे, जेणेकरून भविष्यातील वाढीला हातभार लागेल.