NASSCOM चे नवे नेतृत्व आणि AI ची नवी दिशा
AI क्षेत्रातील एक प्रमुख व्यक्तिमत्व आणि Fractal Analytics चे सह-संस्थापक, श्रीकांत वेल्लामक्कान्नी यांनी आता NASSCOM चे नेतृत्व स्वीकारले आहे. त्यांनी SAP Labs India च्या सिंदू गंगाधरन यांची जागा घेतली आहे. या नियुक्तीमुळे, NASSCOM चा अजेंडा आता AI-फर्स्ट इनोव्हेशन (AI-first innovation) आणि प्रॉडक्ट डेव्हलपमेंटवर (product development) अधिक केंद्रित होईल, जे भारताच्या $315 अब्ज डॉलर्सच्या टेक इंडस्ट्रीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. वेल्लामक्कान्नी यांच्या Fractal Analytics कंपनीने नुकताच ₹2,834 कोटींचा IPO यशस्वी केला आहे. NASSCOM प्रेसिडेंट राजेश नंबियार यांनी स्पष्ट केले आहे की, इंडस्ट्रीला जागतिक टेक ट्रेंड्ससोबत जुळवून घेण्यासाठी आणि विशेषतः AI-आधारित सेवांना गती देण्यासाठी हे एक निर्णायक पाऊल आहे.
भारताची AI क्षमता आणि जागतिक बाजारपेठ
भारतीय टेक्नॉलॉजी सेक्टरमध्ये वेगाने वाढ अपेक्षित आहे. NASSCOM च्या अंदाजानुसार, FY2026 पर्यंत या इंडस्ट्रीचे उत्पन्न $315 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचू शकते. AI इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि डेटा सेंटर्समधील मोठ्या गुंतवणुकीमुळे IT खर्चातही लक्षणीय वाढ अपेक्षित आहे, जो 2026 पर्यंत $176.3 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचू शकतो. जागतिक स्तरावर AI वरील खर्च 2026 पर्यंत $2.52 ट्रिलियन डॉलरवर पोहोचण्याचा अंदाज आहे, जी भारतीय कंपन्यांसाठी एक मोठी संधी आहे.
NASSCOM चे लक्ष्य आहे की भारत ऑटोनॉमस सिस्टीम्स (autonomous systems) आणि स्पेशलाइज्ड AI प्रॉडक्ट्ससाठी एक प्रमुख जागतिक हब म्हणून उदयास यावे. यासाठी एजंटिक AI (Agentic AI) आणि रिस्पॉन्सिबल AI (responsible AI) यांसारख्या धोरणांवर विशेष भर दिला जाईल.
मार्केट व्हॅल्युएशन आणि स्पर्धेचे नवे स्वरूप
श्रीकांत वेल्लामक्कान्नी यांच्या नेतृत्वाखाली, Fractal Analytics आणि KPIT Technologies सारख्या कंपन्यांच्या मार्केट व्हॅल्युएशनकडेही लक्ष वेधले जात आहे. Fractal Analytics, एक स्मॉल-कॅप IT सॉफ्टवेअर कंपनी, अंदाजे ₹16,500 कोटींचे मार्केट कॅप आणि 71x ते 103x P/E रेशिओसह व्यवहार करत आहे. याउलट, KPIT Technologies, जी ऑटोमोटिव्ह क्षेत्रासाठी एम्बेडेड सॉफ्टवेअर आणि AI सोल्यूशन्स पुरवते, तिचे मार्केट कॅप अंदाजे ₹20,158 कोटी असून तिचा 12 महिन्यांचा P/E रेशिओ 27x ते 37x दरम्यान आहे. नवीन नेतृत्वामुळे AI-नेटिव्ह सोल्यूशन्स आणि बौद्धिक संपदा (Intellectual Property) विकासावर अधिक लक्ष केंद्रित होण्याची शक्यता आहे.
AI मधील आव्हाने आणि पुढील वाटचाल
AI तंत्रज्ञानामुळे कार्यक्षमतेत वाढ झाली तरी, कमी मानवी तासांची गरज भासल्याने सेवा महसुलात घट होण्याचा धोका आहे. NASSCOM मान्य करते की AI ट्रान्झिशनमुळे अल्पावधीत वाढ मंदावू शकते. कुशल AI आणि मशीन लर्निंग टॅलेंटची कमतरता हे एक मोठे आव्हान आहे. तसेच, AI इन्फ्रास्ट्रक्चरवरील खर्चाचे काही मोठ्या क्लाऊड प्रोव्हायडर्समध्ये केंद्रीकरण हे भविष्यातील मार्केट स्थिरतेबद्दल प्रश्नचिन्ह निर्माण करते.
वेल्लामक्कान्नी यांनी भारतीय टेक इंडस्ट्रीसाठी AI द्वारे मल्टी-ट्रिलियन डॉलरच्या संधी आणि रोजगारात वाढ घडवून आणण्याची दृष्टी मांडली आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली, NASSCOM IP-आधारित इनोव्हेशन, डीप-टेक स्किल्स (deep-tech skills) आणि वर्कफोर्सला ह्यूमन+AI सहकार्यासाठी तयार करण्यावर भर देईल.
