AI च्या नव्या लाटेमुळे भारतीय IT कंपन्यांना मोठा धक्का बसला आहे.
AI मॉडेल्समुळे IT क्षेत्रावर दबाव
Anthropic कंपनीने 'Mythos' नावाचे नवे AI मॉडेल सादर केले आहे, जे कोडिंग आणि सायबर सुरक्षेत जुन्या मॉडेल्सपेक्षा सरस असल्याचे म्हटले जात आहे. यामुळे IT कंपन्यांच्या सेवांचे ऑटोमेशन (automation) होण्याची भीती वाढली आहे, ज्याचा परिणाम कंपन्यांच्या भविष्यातील कमाईवर होऊ शकतो. या बातमीने Nifty IT इंडेक्स सुमारे 1% घसरला. Infosys, LTI Mindtree, Coforge या कंपन्यांचे शेअर्स सुमारे 2% कोसळले. Tech Mahindra, HCL Tech, Wipro, Mphasis यांसारखे प्रमुख IT शेअर्सही खाली आले.
TCS चे Q4 निकाल आज
या सर्व घडामोडींदरम्यान, भारतातील सर्वात मोठी IT कंपनी Tata Consultancy Services (TCS) आज आर्थिक वर्ष 2026 च्या चौथ्या तिमाहीचे (Q4 FY26) निकाल जाहीर करणार आहे. विश्लेषकांना TCS च्या रेव्हेन्यूमध्ये (revenue) माफक वाढ आणि ऑपरेटिंग प्रॉफिटमध्ये (operating profit) चांगली वाढ अपेक्षित आहे. चलन दरातील फायद्यांमुळे (currency benefits) मार्जिन (margins) स्थिर राहण्याची किंवा किंचित वाढण्याची शक्यता आहे.
TCS चे मार्केट कॅप (market cap) सुमारे ₹9.26 ट्रिलियन आहे आणि P/E रेशो (ratio) सुमारे 18.1 आहे, जो IT क्षेत्राच्या सरासरी P/E 22.4 पेक्षा कमी आहे.
अनेक विश्लेषक TCS बद्दल सकारात्मक आहेत. अनेकांनी 'Buy' रेटिंग दिली असून, सरासरी टार्गेट प्राईस (target price) ₹3,093 ठेवली आहे. गुंतवणूकदार TCS च्या AI स्ट्रॅटेजी (strategy), डील पाइपलाइन (deal pipeline) (जी $7 बिलियन ते $10 बिलियन दरम्यान अपेक्षित आहे) आणि मार्जिनवरील भाकितांवर लक्ष ठेवून असतील.
प्रतिस्पर्धी कंपन्या आणि क्षेत्राचे चित्र
Infosys चे मार्केट कॅप सुमारे ₹5.3 ट्रिलियन आहे, तर Wipro चा P/E 16.7 आणि HCL Technologies चा P/E सुमारे 23.75 आहे. HCL Technologies चे मार्केट कॅप सुमारे ₹3.9 ट्रिलियन आहे.
एकंदरीत, भारतीय IT क्षेत्राचे व्हॅल्यूएशन (valuation) 2025 मध्येच कमी झाले आहे. AI मुळे पारंपरिक IT सेवांच्या रेव्हेन्यूमध्ये दरवर्षी 2-3% घट होण्याची शक्यता आहे. मात्र, AI सेवांमधून 2030 पर्यंत $300-400 बिलियन ची नवीन मार्केट संधी (TAM) निर्माण होऊ शकते.
AI ची आव्हाने
Mythos सारखे प्रगत AI मॉडेल्स कोडिंग, टेस्टिंग आणि सायबर सुरक्षा यांसारख्या कामांचे ऑटोमेशन करू शकतात, ज्यामुळे नफ्याचे मार्जिन कमी होऊ शकते. ज्या कंपन्या AI-आधारित सेवा आणि स्ट्रॅटेजिक सल्ला देऊ शकत नाहीत, त्यांना आव्हानांना सामोरे जावे लागेल. फेब्रुवारी 2026 मध्ये Nifty IT इंडेक्स 19.5% कोसळला होता, यावरून बाजाराची AI बदलांप्रति संवेदनशीलता दिसून येते.
IT कंपन्यांना AI चा स्वीकार करून स्वतःला नवीन भूमिकेत आणण्याची गरज आहे. AI सेवांमधील वाढ नव्या संधी निर्माण करेल, परंतु जुन्या भूमिका बदलतील. TCS आणि इतर कंपन्या कशा प्रकारे AI स्ट्रॅटेजी सादर करतात आणि केवळ कार्यक्षमतेपलीकडे जाऊन व्यवसाय मूल्य (business value) सिद्ध करतात, हे महत्त्वाचे ठरेल.